Deca-Durabolin (nandrolon): ile masy realnie daje i jakim kosztem?

Charakter artykułu. Nandrolon ma najlepszą bazę badań klinicznych z całej tej grupy, obejmującą randomizowane próby z pomiarem składu ciała u ludzi, w tym jedną przeprowadzoną na doświadczonych kulturystach. Tekst opiera się na nich, wyraźnie oddzielając to, co wykazano, od tego, czego o wyższych dawkach nie wiadomo. Fragmenty oparte na wnioskowaniu oznaczam wprost. Materiał ma charakter informacyjny, nie zawiera schematów stosowania ani zaleceń dotyczących leków i nie zastępuje konsultacji lekarskiej.

Nandrolon jest w tej serii przypadkiem nietypowym, bo jako jedyny doczekał się badania z randomizacją przeprowadzonego bezpośrednio na doświadczonych kulturystach, z pomiarem składu ciała metodami referencyjnymi. Nie trzeba tu ekstrapolować z gryzoni, z pacjentów ani z mechanizmu.

Wynik jest przy tym zaskakujący i idzie wbrew powszechnej opinii, że przyrost na nandrolonie to w dużej mierze woda. Dokładny pomiar przestrzeni wodnych wykazał coś przeciwnego, i jest to dokładne odwrócenie tego, co wyszło przy Metanabolu. Poniżej przechodzę przez te dane, a przy okazji podaję mechanizm zaburzeń funkcji seksualnych, który tłumaczy je lepiej niż powtarzane wyjaśnienie przez prolaktynę.

Historia i dwa estry

Nandrolon powstał w laboratoriach firmy Organon i przez dekady był zarejestrowanym lekiem. Warto od razu sprostować jedno rozpowszechnione przekonanie: pierwszy nie był Deca-Durabolin. Wcześniejszy był fenylopropionian nandrolonu, znany jako NPP, opisany pod koniec lat pięćdziesiątych, a wersja z dekanianem pojawiła się kilka lat później.

Dwa estry, dwa różne środki w praktyce

Różnica w wygasaniu ma znaczenie wykraczające poza wygodę. Przy związku, którego głównym problemem jest wpływ na nastrój i libido, przy długim estrze odstawienie nie kończy ekspozycji, tylko rozpoczyna kilkutygodniowe wygasanie.

Zastosowania medyczne

Nandrolon stosowano w niedokrwistości towarzyszącej przewlekłej niewydolności nerek, w stanach wyniszczenia i niedoborach białka podczas rekonwalescencji, w osteoporozie oraz w zespole wyniszczenia w przebiegu zakażenia HIV. To właśnie te wskazania dostarczyły opisanych niżej badań klinicznych.

Budowa cząsteczki i jedna kluczowa różnica

Nandrolon to 19-nortestosteron, czyli testosteron pozbawiony grupy metylowej przy dziewiętnastym atomie węgla. Ta jedna zmiana odwraca jedną z podstawowych zależności znanych z testosteronu.

Odwrócona rola 5-alfa-reduktazy

Przy testosteronie enzym 5-alfa-reduktaza przekształca cząsteczkę w silniejszy dihydrotestosteron, więc w tkankach bogatych w ten enzym, czyli w prostacie, skórze i mieszkach włosowych, działanie jest wzmacniane.

Przy nandrolonie ten sam enzym daje dihydronandrolon, czyli związek znacznie słabszy od cząsteczki wyjściowej. W tych samych tkankach sygnał androgenny jest więc osłabiany.

To najważniejsza cecha tego związku i tłumaczy niemal wszystko, co go wyróżnia. Z jednej strony daje mu opinię łagodniejszego dla prostaty, skóry i włosów, bo tam działanie jest tłumione. Z drugiej odpowiada za jego najbardziej znany problem, czyli zaburzenia funkcji seksualnych i spadek napędu, bo tkanki narządów płciowych oraz części ośrodkowego układu nerwowego również są bogate w 5-alfa-reduktazę.

Aromatyzacja

Nandrolon aromatyzuje, ale w tempie wyraźnie niższym niż testosteron, przy czym podawane szacunki różnią się między źródłami. W materiałach na ten temat pojawia się też twierdzenie, że produktem jest estron, a nie estradiol. Traktowałbym to jako informację wymagającą sprawdzenia, bo cząsteczka pozbawiona węgla 19 powinna aromatyzować bezpośrednio do estradiolu.

Praktycznie istotne jest to, że pewna aktywność estrogenowa występuje, więc przy nandrolonie nie ma problemu zapadniętego estradiolu, znanego z trenbolonu czy stanozololu. Wraca to w sekcji o stawach.

Z mojej oferty Konsultacja online z Trenerem personalnym i Dietetykiem Masz wątpliwości? Waga stoi, a trening nie przynosi efektów? Nie błądzisz w ciemno. To 60 minut konkretnej rozmowy… Sprawdź

Potencjał anaboliczny: co wykazały badania

Tu nandrolon wyprzedza wszystkie pozostałe omawiane związki, bo dysponujemy kilkoma niezależnymi badaniami, w różnych populacjach, w tym jednym u osób trenujących sylwetkowo.

Badanie u kulturystów

Szesnastu doświadczonych kulturystów w wieku od 19 do 44 lat przydzielono losowo do 200 mg nandrolonu tygodniowo albo placebo, na osiem tygodni, w schemacie z podwójnie ślepą próbą. Skład ciała oceniano modelem czteroskładnikowym, łączącym ważenie hydrostatyczne, DXA i rozcieńczenie deuterem, a przestrzenie wodne osobno.

Badanie u pacjentów dializowanych

Dwudziestu dziewięciu pacjentów dializowanych przydzielono losowo do 100 mg nandrolonu tygodniowo albo placebo, na sześć miesięcy, w schemacie z podwójnie ślepą próbą. Beztłuszczowa masa ciała wzrosła o 4,5 kg, istotnie wobec placebo.

Pozostałe badania

• Badanie z treningiem oporowym. Siedemdziesięciu dziewięciu pacjentów hemodializowanych, układ dwuczynnikowy oceniający osobno sam środek, sam trening i oba naraz, przy 200 mg tygodniowo u mężczyzn. To rzadkość, bo przy większości omawianych związków badania prowadzono bez treningu, więc nie da się rozstrzygnąć, ile środek dokłada do samego treningu.
• Badanie doboru dawki. Pięćdziesięciu czterech pacjentów z chorobą nerek, porównanie 50, 100 i 200 mg tygodniowo przez 24 tygodnie, u kobiet dawki o połowę niższe.
• Badania u pacjentów z HIV. Przyrost beztłuszczowej masy ciała rzędu 3 kg przy 100 mg co dwa tygodnie, zbliżony przy pomiarze trzema niezależnymi metodami, w tym aktywacją neutronową. Osobno przeprowadzono wieloośrodkowe badanie z placebo u kobiet zakażonych HIV z utratą masy ciała.

Czy to woda: co pokazał dokładny pomiar

Powszechnie przyjmuje się, że znaczna część przyrostu na nandrolonie to zatrzymana woda. Badanie u kulturystów było zaprojektowane tak, żeby to rozstrzygnąć, i dało wynik przeciwny.

Na czym polegał pomiar

Sama informacja, że woda wzrosła o 1,4 kg, niczego nie rozstrzyga, bo tkanka mięśniowa w około trzech czwartych składa się z wody. Przyrost mięśnia musi więc pociągać za sobą przyrost wody. Pytanie brzmi, czy woda przybyła w normalnej proporcji, czy ponad nią.

Odpowiedzi dostarczają dwa parametry mierzone w tym badaniu:

1. Stosunek wody zewnątrzkomórkowej do wewnątrzkomórkowej. Obrzęk gromadzi się głównie zewnątrzkomórkowo, więc jego pojawienie się przesunęłoby ten stosunek. Nie zmienił się.
2. Stopień uwodnienia masy beztłuszczowej. Gdyby przybyła woda ponad normę, ten wskaźnik by wzrósł. Nie zmienił się.

Wniosek autorów jest jednoznaczny: zmiany można przypisać przyrostowi masy mięśniowej. Woda przybyła w proporcji normalnej dla tkanki, a nie jako obrzęk.

To jest dokładne przeciwieństwo tego, co wykazano przy Metanabolu, gdzie pomiar całkowitego azotu ustrojowego wykazał wartości ponad dwukrotnie wyższe, niż wynikałoby z przyrostu mięśnia, a autorzy stwierdzili wprost, że przyrost nie jest normalnym mięśniem. Dwa związki, dwie metody referencyjne, dwa przeciwne wyniki. To zestawienie mówi więcej niż każdy z tych wyników osobno.

Co zostaje po odstawieniu

W tym samym badaniu pomiar powtórzono sześć tygodni po zakończeniu podawania. Masa beztłuszczowa nadal była podwyższona wobec wartości wyjściowej, a obniżony odsetek tłuszczu w nogach również się utrzymał.

To odróżnia nandrolon od związków, przy których przyrost opiera się głównie na wodzie i schodzi w ciągu dni. Nie oznacza natomiast trwałości bezterminowej, bo obserwacja trwała sześć tygodni, a przy długim estrze przez znaczną część tego okresu substancja jeszcze wygasała.

Rozkład przyrostu na okolice ciała

Druga praca tego samego zespołu przyniosła obserwację, o której warto wiedzieć: przyrost masy beztłuszczowej dotyczył głównie tułowia i nóg, a w ramionach nie odnotowano żadnej zmiany. Trudno rozstrzygnąć, na ile odzwierciedla to rozkład receptorów, a na ile sposób trenowania uczestników.

Siła: rozkład na składowe

Badania mierzyły przede wszystkim masę i sprawność funkcjonalną, a nie siłę maksymalną. Rozkład na składowe pozwala jednak ocenić poszczególne drogi.

Składowa 1: przyrost tkanki kurczliwej

Najlepiej udokumentowana w całej serii i to jej dominacja wyróżnia ten związek. Przy 200 mg tygodniowo u kulturystów przyrost 2,6 kg masy beztłuszczowej, potwierdzony jako tkanka, a nie obrzęk, oraz 4,5 kg u pacjentów dializowanych przy 100 mg przez pół roku. Składowa działa wolno, w skali miesięcy.

Składowa 2: woda i glikogen

Obecna, ale proporcjonalna do przyrostu tkanki, a nie nadmiarowa. To wynika bezpośrednio z pomiaru opisanego wyżej i odróżnia nandrolon od związków silnie aromatyzujących.

Składowa 3: masa ciała i dźwignie

Obecna, ale narastająca wolno. Przyrost 2,2 kg w osiem tygodni to tempo nieporównywalne z Metanabolem czy oksymetolonem, więc ta składowa ujawnia się późno.

Składowa 4: transport tlenu

Obecna i udokumentowana pośrednio przez wskazanie medyczne. Nandrolon stosowano w niedokrwistości towarzyszącej przewlekłej niewydolności nerek, co oznacza, że jego wpływ na erytropoezę był na tyle wyraźny, by stanowić podstawę leczenia.

Składowa 5: napęd i samopoczucie

Prawdopodobnie ujemna i to najsłabszy punkt tego związku. Ośrodkowy układ nerwowy jest bogaty w receptory androgenowe, a nandrolon dociera tam w postaci osłabianej przez 5-alfa-redukcję. Do tego dochodzi aktywność progestagenna, której wpływ na nastrój jest opisany w literaturze antykoncepcyjnej i nie jest neutralny.

Warto natomiast odnotować, że w badaniach klinicznych u pacjentów odnotowano poprawę jakości życia i sprawności funkcjonalnej. Dotyczy to jednak osób wyniszczonych, u których punkt wyjścia był bardzo niski, więc nie przenosi się na osobę zdrową.

Składowa 6, działająca przeciwnie: tkanka łączna

Przy powolnym tempie przyrostu rozbieżność narasta wolniej niż przy związkach szybkich. Osobnym problemem jest jednak zniesienie bólu, o czym w sekcji o stawach.

Wniosek z zestawienia. Profil nandrolonu jest odwrotnością Metanabolu: dominuje składowa najwolniejsza i najtrwalsza, czyli przyrost tkanki kurczliwej, przy proporcjonalnej wodzie i prawdopodobnie ujemnej składowej napędowej. Tłumaczy to, dlaczego efekty pojawiają się późno, dlaczego utrzymują się po odstawieniu i dlaczego jednocześnie tak wiele osób skarży się na samopoczucie mimo dobrych wyników w lustrze.

Dawki: badane kontra środowiskowe

Trzy wnioski z tego zestawienia

1. Górna granica zakresu badanego to 200 mg tygodniowo. Powyżej tej wartości nie istnieją żadne dane u ludzi, ani o skuteczności, ani o bezpieczeństwie. Zakres środowiskowy zaczyna się tam, gdzie badania się kończą.
2. Efekt udokumentowany u osób trenujących uzyskano przy 200 mg. To wartość z dolnej części zakresu środowiskowego, a nawet poniżej niego, i dała 2,6 kg tkanki w osiem tygodni u doświadczonych kulturystów, czyli w populacji najtrudniejszej do poprawienia.
3. Istnieje badanie doboru dawki porównujące trzy wartości. To rzadkość w tej dziedzinie, choć jego zakres nie sięga wartości sportowych.

Zaburzenia funkcji seksualnych: właściwy mechanizm

To najbardziej znany problem tego związku i jednocześnie ten, dla którego popularne wyjaśnienie jest najsłabsze.

Dlaczego wyjaśnienie przez prolaktynę nie wystarcza

Powtarza się, że nandrolon jako progestagen powoduje wyrzut prolaktyny, a ta odpowiada za spadek libido i nastroju. Ten łańcuch ma dwa słabe ogniwa. Wpływ progesteronu na wydzielanie prolaktyny jest w literaturze sporny, a część prac przypisuje mu działanie hamujące. Do tego przy trenbolonie, gdzie podwyższona prolaktyna jest realnie obserwowana, mechanizm prowadzi prawdopodobnie przez zaburzenie sygnalizacji dopaminergicznej, a nie przez receptor progesteronowy.

Wyjaśnienie prostsze i lepiej uzasadnione

Nandrolon ulega 5-alfa-redukcji do dihydronandrolonu, czyli androgenu znacznie słabszego od cząsteczki wyjściowej. Tkanki narządów płciowych oraz części ośrodkowego układu nerwowego są bogate w 5-alfa-reduktazę, więc to właśnie tam sygnał androgenny jest tłumiony.

Powstaje sytuacja pozornie sprzeczna: w organizmie krąży dużo silnego androgenu, a tkanki odpowiadające za funkcje seksualne i za napęd otrzymują sygnał osłabiony, przy jednoczesnym całkowitym wygaszeniu produkcji własnego testosteronu. To dokładne odwrócenie sytuacji znanej z testosteronu, gdzie ten sam enzym działanie wzmacnia.

Co z tego wynika praktycznie

Jeżeli mechanizm jest taki, to obniżanie prolaktyny nie rozwiąże problemu, bo nie w niej leży przyczyna. To jest zresztą wyjaśnienie, dlaczego nandrolon praktycznie nigdy nie jest stosowany bez towarzyszącego androgenu, który w tych tkankach nie jest osłabiany. Sam temat leków wpływających na prolaktynę omawiam osobno, a przy podejrzeniu hiperprolaktynemii rozsądną kolejnością jest oznaczenie prolaktyny razem z estradiolem, a nie sięganie po lek bez pomiaru.

Stawy: co da się poprzeć, a czego nie

Nandrolon ma reputację środka pomagającego na stawy i jest to jedno z najczęściej powtarzanych twierdzeń na jego temat. Warto rozdzielić poziomy pewności.

• Utrzymanie estradiolu. W odróżnieniu od trenbolonu, stanozololu czy DHB nandrolon nie prowadzi do zapadnięcia estradiolu, a niedobór estrogenów u mężczyzn wiąże się z bólami stawów. To wyjaśnienie jest solidne, ale opisuje raczej brak pogorszenia niż leczenie.
• Zatrzymanie płynów w tkankach miękkich. Zmienia odczucie, ale nie jest smarowaniem ani poprawą właściwości mechanicznych.
• Wpływ na kolagen i gęstość mineralną kości. Nandrolon był stosowany w osteoporozie, więc wpływ na kość jest udokumentowany. Nie przekłada się to jednak w prosty sposób na wytrzymałość ścięgna ani na naprawę uszkodzeń mechanicznych.

Pułapka, którą warto nazwać wprost. Jeżeli ból ustępuje bez poprawy stanu tkanki, znika sygnał ostrzegawczy. Prowadzi to do nakładania coraz większych obciążeń na strukturę, która nie została naprawiona, a po odstawieniu, gdy płyny schodzą, stan stawu bywa gorszy niż przed rozpoczęciem. Ulga jest realna, a poprawa pozorna, i to rozróżnienie decyduje o tym, jak ryzykowne jest stosowanie tego środka na dolegliwości stawowe.

Pozostałe skutki uboczne

• Zahamowanie osi hormonalnej. Głębokie i przedłużone, z dwóch powodów naraz: długiego estru oraz aktywności progestagennej wzmacniającej hamowanie na poziomie podwzgórza i przysadki. Dane o tempie powrotu omawiam przy skutkach ubocznych SAA.
• Ryzyko estrogenowe i progestagenne. Rozrost tkanki gruczołowej piersi może iść dwiema drogami, a inhibitor aromatazy działa tylko na jedną z nich.
• Układ krążenia. W modelach zwierzęcych wykazano niekorzystny wpływ wysokich dawek nandrolonu na białka mięśnia sercowego i na parametry hemodynamiczne. Twierdzenie, że jest kilkukrotnie bardziej kardiotoksyczny od testosteronu, krąży w materiałach środowiskowych, ale nie znajduję dla niego potwierdzenia w porównaniu bezpośrednim u ludzi, więc traktowałbym je jako niepotwierdzone.
• Skóra i włosy. Tu profil jest korzystniejszy niż przy testosteronie, właśnie ze względu na osłabienie w tkankach bogatych w 5-alfa-reduktazę. Temat rozwijam przy trądziku na podwyższonych androgenach. Ten korzystny profil bywa jednak mylnie odczytywany jako dowód ogólnej łagodności związku.
• U osób młodych. Androgeny przyspieszają dojrzewanie szkieletu i mogą przedwcześnie zamknąć płytki wzrostowe, trwale obniżając wzrost końcowy.
• U kobiet. Ryzyko wirylizacji pozostaje realne, a obniżenie barwy głosu i przerost łechtaczki zwykle nie cofają się po odstawieniu. Mniejsze prawdopodobieństwo wystąpienia zmiany to nie to samo co jej odwracalność.

Wykrywalność i status

Nandrolon należy do związków o najdłuższym okresie wykrywalności w całej grupie. Składa się na to bardzo długi ester oraz metabolity wydalane z moczem przez wiele miesięcy po ostatnim podaniu.

Ma to konsekwencję wartą odnotowania, bo jest ironiczna: środek o najlepiej udokumentowanej skuteczności w tej grupie praktycznie zniknął ze sportu wyczynowego, właśnie ze względu na wykrywalność. Pokazuje to, że o wyborze substancji w tym środowisku decyduje często coś innego niż jej działanie.

Nandrolon znajduje się w klasie S1 listy substancji zabronionych Światowej Agencji Antydopingowej. W Polsce sterydy anaboliczno-androgenne są produktami leczniczymi w rozumieniu Prawa farmaceutycznego, a przepisy karne dotyczące ich udostępniania, obrotu i przywozu zawiera ustawa o zwalczaniu dopingu w sporcie z 2017 roku.

Co monitorować

Powiedz lekarzowi

Przy tym związku dochodzi trudność szczególna: zaburzenia funkcji seksualnych przy prawidłowym albo podwyższonym testosteronie całkowitym są obrazem mylącym, jeśli nie wiadomo, że hormonem obecnym we krwi nie jest testosteron. Bez tej informacji diagnostyka pójdzie w złą stronę.

Parametry warte kontroli

• Testosteron, LH i FSH. Pokazują skalę zahamowania osi, która przy tym związku bywa szczególnie głęboka i długa.
• Estradiol i prolaktyna razem. Przy podejrzeniu problemów estrogenowych oznaczenie jednego bez drugiego daje połowę obrazu.
• Morfologia z hematokrytem. Ze względu na działanie erytropoetyczne.
• Lipidogram i ciśnienie tętnicze. Standardowo przy każdym androgenie.
• Badanie nasienia, jeżeli w planach jest posiadanie dzieci, bo powrót po tym związku bywa długi.

Objawy wymagające pilnej oceny

• Tkliwość lub obrzęk w okolicy brodawek, zwłaszcza narastające, oraz wyciek z brodawki.
• Ból w klatce piersiowej, duszność, kołatanie serca, nagły spadek tolerancji wysiłku.
• Zażółcenie skóry lub białkówek oczu, uporczywy świąd.
• Nasilone objawy depresyjne, utrzymująca się anhedonia albo myśli o zrobieniu sobie krzywdy.

Ten ostatni punkt traktowałbym równie poważnie co pozostałe, a przy tym środku szczególnie, bo opisany wyżej mechanizm dotyczy dokładnie tych obszarów, a długi ester oznacza, że objawy mogą utrzymywać się długo po odstawieniu. W Polsce działają bezpłatne, całodobowe telefony wsparcia w kryzysie psychicznym, z których można skorzystać anonimowo.

Najczęstsze pytania (FAQ)

Ile realnie daje nandrolon pod względem masy?

To jedyny środek z tej grupy z badaniem przeprowadzonym na doświadczonych kulturystach. Przy 200 mg tygodniowo przez osiem tygodni masa beztłuszczowa wzrosła o 2,6 kg, a pomiar metodą czteroskładnikową wykazał, że stopień uwodnienia tej masy się nie zmienił, więc przyrost można przypisać tkance mięśniowej. U pacjentów dializowanych przy 100 mg tygodniowo przez pół roku przyrost wyniósł 4,5 kg.

Czy przyrost na nandrolonie to woda?

Wbrew powszechnej opinii dane wskazują, że nie. W badaniu u kulturystów całkowita woda ustrojowa wzrosła o 1,4 kg, ale jednocześnie nie zmienił się ani stosunek wody wewnątrzkomórkowej do zewnątrzkomórkowej, ani stopień uwodnienia masy beztłuszczowej. Woda przybyła więc w normalnej proporcji do przyrostu tkanki, a nie jako obrzęk. To dokładne przeciwieństwo tego, co wykazano przy Metanabolu.

Skąd biorą się zaburzenia funkcji seksualnych na nandrolonie?

Najlepsze wyjaśnienie nie dotyczy prolaktyny, tylko metabolizmu samego związku. Nandrolon ulega 5-alfa-redukcji do dihydronandrolonu, który jest androgenem znacznie słabszym od cząsteczki wyjściowej. W tkankach bogatych w ten enzym, w tym w narządach płciowych i częściach ośrodkowego układu nerwowego, sygnał androgenny jest więc osłabiany, podczas gdy przy testosteronie ten sam enzym go wzmacnia.

Jakie dawki badano u ludzi?

Zakres od 50 do 200 mg tygodniowo. U kulturystów badano 200 mg tygodniowo, u pacjentów dializowanych 100 mg, a w badaniu doboru dawki porównano 50, 100 i 200 mg przez 24 tygodnie. Dawka medyczna bywa jeszcze niższa, rzędu 50 mg co kilkanaście dni. Zakres spotykany w sporcie, zwykle od 300 do 800 mg tygodniowo, wykracza poza wszystko, co przebadano.

Czy nandrolon rzeczywiście pomaga na stawy?

Ulga jest prawdopodobnie realna, ale mechanizm to nie naprawa struktury. Składają się na nią utrzymany estradiol, bo nandrolon aromatyzuje, oraz zatrzymanie płynów w tkankach miękkich. Problem polega na tym, że zniesienie bólu przy jednoczesnym wzroście obciążenia usuwa sygnał ostrzegawczy, a po odstawieniu woda schodzi i stan stawu bywa gorszy niż przed rozpoczęciem.

Ile zostaje po odstawieniu nandrolonu?

W badaniu u kulturystów pomiar powtórzono sześć tygodni po zakończeniu podawania i masa beztłuszczowa nadal była podwyższona wobec wartości wyjściowej. To odróżnia nandrolon od związków, przy których przyrost opiera się głównie na wodzie i schodzi w ciągu dni. Nie oznacza to trwałości bezterminowej, bo obserwacja trwała sześć tygodni.

Dlaczego nandrolon jest wykrywalny tak długo?

Bo dekanian jest bardzo długim estrem, a metabolity nandrolonu wydalane są z moczem przez wiele miesięcy po ostatnim podaniu. To jeden z najdłuższych okresów wykrywalności w całej grupie i powód, dla którego związek praktycznie zniknął ze sportu wyczynowego, mimo że jego skuteczność jest lepiej udokumentowana niż większości alternatyw.

Podsumowanie

Nandrolon jest w tej serii wyjątkiem, bo o jego skuteczności nie trzeba spekulować, a o jego głównym problemie da się powiedzieć więcej niż zwykle.

1. Przyrost to tkanka, nie obrzęk. W badaniu u kulturystów pomiar przestrzeni wodnych wykazał, że stopień uwodnienia masy beztłuszczowej się nie zmienił, więc woda przybyła w proporcji normalnej dla mięśnia. To odwrotność wyniku uzyskanego przy Metanabolu.
2. Efekt udokumentowano przy 200 mg tygodniowo u doświadczonych kulturystów i przy 100 mg u pacjentów dializowanych. Górna granica zakresu badanego to 200 mg, a zakres sportowy zaczyna się tam, gdzie badania się kończą.
3. Zaburzenia funkcji seksualnych mają prostsze wyjaśnienie niż prolaktyna. Przekształcenie do słabszego dihydronandrolonu osłabia sygnał androgenny dokładnie w tych tkankach, gdzie przy testosteronie jest on wzmacniany.
4. Ulga w stawach jest realna, ale poprawa pozorna. Zniesienie bólu bez naprawy struktury usuwa sygnał ostrzegawczy przy rosnącym obciążeniu.
5. Łagodny profil skórny i włosowy usypia czujność. Brak trądziku i wypadania włosów wynika z tego samego mechanizmu, który odpowiada za problemy z libido i nastrojem, a nie z ogólnej łagodności związku.

Warto na koniec zauważyć rzecz wykraczającą poza ten jeden środek. Nandrolon ma najlepiej udokumentowaną skuteczność w całej grupie, a jednocześnie praktycznie zniknął ze sportu wyczynowego z powodu wykrywalności i budzi obawy z powodu wpływu na libido i nastrój. Wybór substancji w tym środowisku rzadko wynika więc z tego, co działa najlepiej.

Warto też pamiętać o czymś, co przy tych wszystkich liczbach łatwo zgubić. Wynik 2,6 kg w osiem tygodni uzyskano u osób, które trenowały regularnie i konsekwentnie. Bez planu treningowego, konsekwencji w diecie i regeneracji żaden z tych środków nie ma na czym pracować, a to jest ta część, którą da się zrobić dobrze bez ryzyka. Jak ją poukładać pod konkretną sytuację, pomagam ustalić w ramach prowadzenia online, a stacjonarnie pracuję z podopiecznymi jako trener personalny w Lublinie.

Bibliografia

1. van Marken Lichtenbelt WD, Hartgens F, Vollaard NBJ, Ebbing S, Kuipers H. Bodybuilders’ body composition: effect of nandrolone decanoate. Medicine and Science in Sports and Exercise. 2004;36(3):484-489. doi: 10.1249/01.MSS.0000117157.06455.B0
2. Hartgens F, van Marken Lichtenbelt WD, Ebbing S, Vollaard N, Rietjens G, Kuipers H. Body composition and anthropometry in bodybuilders: regional changes due to nandrolone decanoate administration. International Journal of Sports Medicine. 2001. doi: 10.1055/s-2001-18679
3. Johansen KL, Mulligan K, Schambelan M. Anabolic effects of nandrolone decanoate in patients receiving dialysis: a randomized controlled trial. JAMA. 1999;281(14):1275-1281. doi: 10.1001/jama.281.14.1275
4. Johansen KL, Painter PL, Sakkas GK, Gordon P, Doyle J, Shubert T. Effects of resistance exercise training and nandrolone decanoate on body composition and muscle function among patients who receive hemodialysis: a randomized, controlled trial. Journal of the American Society of Nephrology. 2006;17(8):2307-2314. doi: 10.1681/ASN.2006010034
5. Macdonald JH, Marcora SM, Jibani MM, Kumwenda MJ, Ahmed W, Lemmey AB. Nandrolone decanoate as anabolic therapy in chronic kidney disease: a randomized phase II dose-finding study. Nephron Clinical Practice. 2007;106(3):c125-c135.
6. Mulligan K, Zackin R, Clark RA, et al. Effect of nandrolone decanoate therapy on weight and lean body mass in HIV-infected women with weight loss: a randomized, double-blind, placebo-controlled, multicenter trial. Archives of Internal Medicine. 2005;165(5):578-585. doi: 10.1001/archinte.165.5.578
7. Hervey GR, Knibbs AV, Burkinshaw L, Morgan DB, Jones PRM, Chettle DR, Vartsky D. Effects of methandienone on the performance and body composition of men undergoing athletic training. Clinical Science. 1981;60(4):457-461. doi: 10.1042/cs0600457
8. Bauer ER, Daxenberger A, Petri T, Sauerwein H, Meyer HH. Characterisation of the affinity of different anabolics and synthetic hormones to the human androgen receptor, human sex hormone binding globulin and to the bovine progestin receptor. APMIS. 2000;108(12):838-846.
9. Finkelstein JS, Lee H, Burnett-Bowie SAM, et al. Gonadal steroids and body composition, strength, and sexual function in men. New England Journal of Medicine. 2013;369(11):1011-1022. doi: 10.1056/NEJMoa1206168
10. Bhasin S, Woodhouse L, Casaburi R, et al. Testosterone dose-response relationships in healthy young men. American Journal of Physiology, Endocrinology and Metabolism. 2001;281(6):E1172-E1181. doi: 10.1152/ajpendo.2001.281.6.E1172
11. Kicman AT. Pharmacology of anabolic steroids. British Journal of Pharmacology. 2008;154(3):502-521. doi: 10.1038/bjp.2008.165
12. Bond P, Smit DL, van Mol P. Anabolic-androgenic steroids: how do they work and what are the risks? Frontiers in Endocrinology. 2022;13:1059473. doi: 10.3389/fendo.2022.1059473
13. Smit DL, Buijs MM, de Hon O, den Heijer M, de Ronde W. Disruption and recovery of testicular function during and after androgen abuse: the HAARLEM study. Human Reproduction. 2021;36(4):880-890. doi: 10.1093/humrep/deaa366
14. Baggish AL, Weiner RB, Kanayama G, et al. Cardiovascular toxicity of illicit anabolic-androgenic steroid use. Circulation. 2017;135(21):1991-2002. doi: 10.1161/CIRCULATIONAHA.116.026945
15. Horwitz H, Andersen JT, Dalhoff KP. Health consequences of androgenic anabolic steroid use. Journal of Internal Medicine. 2019;285(3):333-340. doi: 10.1111/joim.12850
16. Pope HG, Wood RI, Rogol A, Nyberg F, Bowers L, Bhasin S. Adverse health consequences of performance-enhancing drugs: an Endocrine Society scientific statement. Endocrine Reviews. 2014;35(3):341-375.
17. World Anti-Doping Agency. The Prohibited List, klasa S1 (Anabolic Agents).
18. Ustawa z dnia 21 kwietnia 2017 r. o zwalczaniu dopingu w sporcie (Dz.U. 2017 poz. 1051).

Z mojej oferty Indywidualny plan treningowy online Masz dość braku efektów mimo wylanego potu? Twój trening potrzebuje planu, a nie przypadku. Nie kupujesz gotowca z… Sprawdź

Najczęstsze pytania

Ile realnie daje nandrolon pod względem masy?

To jedyny środek z tej grupy z badaniem przeprowadzonym na doświadczonych kulturystach. Przy 200 mg tygodniowo przez osiem tygodni masa beztłuszczowa wzrosła o 2,6 kg, a pomiar metodą czteroskładnikową wykazał, że stopień uwodnienia tej masy się nie zmienił, więc przyrost można przypisać tkance mięśniowej. U pacjentów dializowanych przy 100 mg tygodniowo przez pół roku przyrost wyniósł 4,5 kg.

Czy przyrost na nandrolonie to woda?

Wbrew powszechnej opinii dane wskazują, że nie. W badaniu u kulturystów całkowita woda ustrojowa wzrosła o 1,4 kg, ale jednocześnie nie zmienił się ani stosunek wody wewnątrzkomórkowej do zewnątrzkomórkowej, ani stopień uwodnienia masy beztłuszczowej. Woda przybyła więc w normalnej proporcji do przyrostu tkanki, a nie jako obrzęk. To dokładne przeciwieństwo tego, co wykazano przy Metanabolu.

Skąd biorą się zaburzenia funkcji seksualnych na nandrolonie?

Najlepsze wyjaśnienie nie dotyczy prolaktyny, tylko metabolizmu samego związku. Nandrolon ulega 5-alfa-redukcji do dihydronandrolonu, który jest androgenem znacznie słabszym od cząsteczki wyjściowej. W tkankach bogatych w ten enzym, w tym w narządach płciowych i częściach ośrodkowego układu nerwowego, sygnał androgenny jest więc osłabiany, podczas gdy przy testosteronie ten sam enzym go wzmacnia.

Jakie dawki badano u ludzi?

Zakres od 50 do 200 mg tygodniowo. U kulturystów badano 200 mg tygodniowo, u pacjentów dializowanych 100 mg, a w badaniu doboru dawki porównano 50, 100 i 200 mg przez 24 tygodnie. Dawka medyczna bywa jeszcze niższa, rzędu 50 mg co kilkanaście dni. Zakres spotykany w sporcie, zwykle od 300 do 800 mg tygodniowo, wykracza poza wszystko, co przebadano.

Czy nandrolon rzeczywiście pomaga na stawy?

Ulga jest prawdopodobnie realna, ale mechanizm to nie naprawa struktury. Składają się na nią utrzymany estradiol, bo nandrolon aromatyzuje, oraz zatrzymanie płynów w tkankach miękkich. Problem polega na tym, że zniesienie bólu przy jednoczesnym wzroście obciążenia usuwa sygnał ostrzegawczy, a po odstawieniu woda schodzi i stan stawu bywa gorszy niż przed rozpoczęciem.

Ile zostaje po odstawieniu nandrolonu?

W badaniu u kulturystów pomiar powtórzono sześć tygodni po zakończeniu podawania i masa beztłuszczowa nadal była podwyższona wobec wartości wyjściowej. To odróżnia nandrolon od związków, przy których przyrost opiera się głównie na wodzie i schodzi w ciągu dni. Nie oznacza to trwałości bezterminowej, bo obserwacja trwała sześć tygodni.

Dlaczego nandrolon jest wykrywalny tak długo?

Bo dekanian jest bardzo długim estrem, a metabolity nandrolonu wydalane są z moczem przez wiele miesięcy po ostatnim podaniu. To jeden z najdłuższych okresów wykrywalności w całej grupie i powód, dla którego związek praktycznie zniknął ze sportu wyczynowego, mimo że jego skuteczność jest lepiej udokumentowana niż większości alternatyw.