Otwiera się w nowej karcie

Czy w Polsce przybywa osób z otyłością? Wyniki WOBASZ3 2026

Autor: Przemek JurekDietetyk, Trener personalny · 9 lat doświadczenia
Opublikowano
Czytanie
ok. 6 min
Bibliografia
7 pozycji

W Polsce około sześciu na dziesięciu dorosłych ma nadwagę lub otyłość, ale to nadwaga stała się częstsza w porównaniu dwóch dekad przedstawionym w badaniu WOBASZ3. Odsetek dorosłych z otyłością według BMI praktycznie się nie zmienił. Jednocześnie badacze zwracają uwagę na otyłość brzuszną wśród młodych dorosłych. Wyniki trzeciej edycji WOBASZ, Ministerstwo Zdrowia.

Pokazuję, co dokładnie oznacza liczba ponad 18 mln osób, jak czytać wyniki z różnych lat i dlaczego w badaniu zdrowia populacji przydaje się także centymetr krawiecki.

Ile osób w Polsce ma nadwagę lub otyłość?

WOBASZ to Wieloośrodkowe Ogólnopolskie Badanie Stanu Zdrowia Ludności. W jego trzeciej edycji, przeprowadzonej w latach 2025-2026, wzięło udział około 10 tys. dorosłych ze wszystkich 16 województw. Badacze oceniali czynniki ryzyka chorób układu krążenia, wykorzystując wywiady, bezpośrednie pomiary i badania laboratoryjne. Opis badania WOBASZ3.

W opublikowanym podsumowaniu około 39% dorosłych miało nadwagę bez otyłości, a około 21% spełniało kryterium otyłości według BMI. Łącznie to ponad 18 mln osób po przeliczeniu wyników na populację dorosłych. Gdy więc w nagłówku pojawia się liczba 18 mln, obejmuje ona zarówno osoby z nadwagą, jak i osoby z otyłością. Podsumowanie Narodowego Instytutu Kardiologii.

Jak czytać próg BMI?

BMI, czyli wskaźnik masy ciała, oblicza się, dzieląc masę w kilogramach przez kwadrat wzrostu w metrach. W statystykach dorosłych przedział od 25 do poniżej 30 kg/m² oznacza nadwagę bez otyłości, a wynik od 30 kg/m² w górę zalicza się do kategorii otyłości. Jest to prosta miara, dzięki której można porównywać duże grupy. W ocenie jednej osoby liczą się też rozmieszczenie tkanki tłuszczowej i stan zdrowia. Definicje i kryteria WHO.

Czy otyłość stała się częstsza?

Kiedy porównuję takie dane, zaczynam od sprawdzenia, kogo badano i w jakich latach. W analizie pierwszych dwóch edycji WOBASZ wzrost częstości otyłości odnotowano u mężczyzn. Najnowsze porównanie dwóch dekad dotyczy wyniku ogółem. Żeby zrozumieć, skąd różnica we wnioskach, porównaj okres, badaną grupę i sposób zbierania danych.

Co pokazują kolejne edycje WOBASZ?

W publikacji porównującej lata 2003-2005 z latami 2013-2014 odnotowano wzrost częstości otyłości wśród mężczyzn. W drugiej edycji odsetek po uwzględnieniu różnic wieku wynosił 24,4% u mężczyzn i 25,0% u kobiet. Były to wyliczenia dla poszczególnych płci, oparte na pomiarach wykonanych przez przeszkolone pielęgniarki. Publikacja Stepaniak i wsp. w PubMed.

W podsumowaniu WOBASZ3 autorzy podali, że na przestrzeni około 20 lat odsetek osób z otyłością praktycznie się nie zmienił, a częstość nadwagi wzrosła z 34,2% do 37,6%, czyli o 3,4 punktu procentowego. Te dwie wartości pochodzą z porównania wieloletniego. W tym samym komunikacie podano też około 39% jako szacunek aktualnej skali nadwagi. Do oceny zmiany stosuję więc wartości z tego samego porównania. Porównanie przedstawione przez Ministerstwo Zdrowia.

Co mówią GUS i Eurostat?

Starsza seria GUS pokazuje wzrost odsetka osób z BMI co najmniej 30. Eurostat w najnowszym zestawieniu raportuje dla Polski około 19% zarówno w 2019, jak i w 2025 roku, wobec około 16% w UE w obu latach. Wynik Eurostatu jest zaokrąglony, a dane za te lata pochodzą z dwóch różnych badań ankietowych. Taki wynik mówi o podobnej skali zjawiska w przybliżeniu. Dane GUS · Wskaźnik Eurostatu · Raport Eurostatu, wykres 2.2.

Otyłość i nadwaga w Polsce w trzech zestawieniach
ŹródłoKogo i co liczonoWynik
GUS, EHISOsoby od 15. roku życia z BMI co najmniej 30 na podstawie wywiadu15,8% w badaniu z 2009 r., 16,7% w 2014 r., 18,5% w 2019 r.
Eurostat, EHIS i EU-SILCOsoby od 18. roku życia z BMI co najmniej 30 na podstawie ankietOkoło 19% w 2019 i 2025 r.
WOBASZ3Dorośli, aktualna skala i porównanie dwóch dekad przedstawione przez badaczyOkoło 21% ma otyłość. W porównaniu długoterminowym wzrosła częstość nadwagi, z 34,2% do 37,6%.

Wyobraź sobie dwie grupy, w których chcesz sprawdzić, ile osób ma BMI powyżej ustalonego progu. Pierwszą ważysz i mierzysz, drugą prosisz o podanie wzrostu i masy. W ankiecie ktoś może podać masę sprzed kilku miesięcy albo zaokrąglić wzrost. Jeśli dodatkowo grupy obejmują osoby w różnym wieku, ich wyniki odpowiadają na trochę inne pytania. Dlatego potraktuj 18,5% z GUS i 21% z WOBASZ3 jako wyniki dwóch różnych badań. Ich różnica nie określa tempa wzrostu otyłości.

Co mówi obwód talii?

WOBASZ3 wskazuje na narastający problem otyłości brzusznej u osób w wieku 20-35 lat. To wynik dotyczący rozmieszczenia tkanki tłuszczowej w konkretnej grupie wieku. Może współwystępować ze zbliżonym ogólnym odsetkiem osób z BMI co najmniej 30. W publicznym podsumowaniu wskazano kierunek zmiany u młodych dorosłych, bez podania dokładnej wielkości wzrostu. Wyniki WOBASZ3 dla młodych dorosłych.

Dwie osoby z tym samym BMI mogą mieć inny obwód talii

Weźmy przykład dwóch osób o takim samym wzroście i masie. Jedna ma więcej masy mięśniowej, druga ma większy obwód w pasie. Ich BMI będzie identyczne, bo w równaniu używamy wyłącznie wzrostu i masy. W ocenie indywidualnego ryzyka zwracam więc uwagę także na pomiar talii. W zaleceniach NICE u dorosłych z BMI poniżej 35 kg/m² jednym z praktycznych wskaźników jest stosunek obwodu talii do wzrostu. Wynik od 0,5 sygnalizuje podwyższone ryzyko. Przy wzroście 170 cm odpowiada to 85 cm w talii. Zalecenia NICE dotyczące pomiaru talii i wzrostu.

Co może wpływać na masę ciała?

WOBASZ3 pomaga ustalić, jak częsty jest problem i w których grupach widać niepokojące zmiany. Samo zestawienie częstości nadwagi i otyłości nie pozwala obliczyć, jaką część zmian w Polsce tłumaczą sposób jedzenia, aktywność, sen, leki czy warunki życia. WHO opisuje otyłość jako chorobę, w której znaczenie mają m.in. indywidualna podatność, regulacja apetytu i środowisko, w jakim żyjemy. WHO o przyczynach otyłości.

Od czego zacząć, gdy rośnie masa ciała?

Jeśli chcesz odnieść te wyniki do siebie, zacznij od trendu, który rzeczywiście obserwujesz. Gdy przez kilka miesięcy rośnie masa ciała i obwód talii, polecam przyjrzeć się zmianom, które w tym czasie zaszły w codziennym planie dnia. Może po zmianie pracy większość dnia spędzasz przy biurku albo wracasz później i łatwiej zamówić kolację niż przygotować posiłek. Od takiej konkretnej sytuacji łatwiej zacząć rozmowę o zmianie niż od ogólnej rady, żeby mniej jeść i więcej się ruszać. Przy podwyższonym ciśnieniu lub nieprawidłowych wynikach badań ocenę ryzyka można połączyć z konsultacją medyczną. Zalecenia WHO dotyczące oceny i postępowania.

Przykład z treningu. Jeśli przy większej masie ciała męczą Cię długie spacery, radzę zacząć od odcinka, który możesz pokonać w komfortowym tempie. Sprawdź, jak się czujesz po takim wysiłku i czy masz możliwość regularnie go powtarzać. Jeśli wolisz ćwiczenia siłowe, w osobnym tekście opisuję, jak dobrać obciążenie i pozycje na pierwsze tygodnie. Jak zacząć trening siłowy przy otyłości.

Podsumowanie

W badaniu WOBASZ3 około jedna piąta dorosłych spełniała kryterium otyłości według BMI. W porównaniu dwóch dekad wzrósł przede wszystkim odsetek osób z nadwagą, a częstość otyłości według BMI pozostała zbliżona. Wśród młodych dorosłych osobnej uwagi wymaga otyłość brzuszna. Jeżeli trafisz na inną liczbę, sprawdź wiek badanych, sposób pomiaru i to, czy podany odsetek obejmuje także nadwagę.

Źródła

  1. Ministerstwo Zdrowia. Narodowy bilans zdrowia Polaków. Wyniki WOBASZ3. 14 września 2026.
  2. Portal Narodowego Programu Chorób Układu Krążenia. WOBASZ3. Metodologia i zakres badania.
  3. Stepaniak U, Micek A, Waśkiewicz A i wsp. Prevalence of general and abdominal obesity and overweight among adults in Poland. Pol Arch Med Wewn. 2016, 126(9), 662-671. PMID 27535012.
  4. Główny Urząd Statystyczny. Wskaźnik 2.5.a. Otyłość według BMI u osób w wieku 15 lat i więcej.
  5. Eurostat. Obesity rate by body mass index, sdg_02_10. Raport monitorujący SDG, wydanie 2026, wykres 2.2.
  6. WHO. Obesity and overweight.
  7. NICE. Overweight and obesity management. NG246, zalecenia 1.9.8 i 1.9.14.

Najczęstsze pytania

Ile osób w Polsce ma otyłość?

Według wyników WOBASZ3, ogłoszonych we wrześniu 2026 roku, otyłość według BMI dotyczy około 21% dorosłych. Nadwagę bez otyłości ma około 39%. Liczba ponad 18 mln odnosi się do obu grup łącznie.

Czy częstość otyłości w Polsce rośnie?

Zależy od okresu i wskaźnika. We wcześniejszej serii GUS odsetek osób z BMI co najmniej 30 wzrósł między pomiarami ankietowymi z 2009 i 2019 roku. W zestawieniu dwóch dekad przedstawionym przez WOBASZ3 odsetek dorosłych z otyłością według BMI pozostał zbliżony, a nadwaga stała się częstsza.

Czy otyłość brzuszna może wystąpić przy BMI poniżej 30?

Tak. BMI wynika z masy ciała i wzrostu, a obwód talii pomaga ocenić rozmieszczenie tkanki tłuszczowej. Można mieć BMI poniżej progu otyłości i jednocześnie obwód talii wskazujący na podwyższone ryzyko metaboliczne.

Czy te dane można odnieść do dzieci?

Te wyniki WOBASZ dotyczą dorosłych. U dzieci i nastolatków BMI interpretuje się z uwzględnieniem wieku i płci, dlatego oszacowanie skali problemu wymaga osobnych danych.

Newsletter

Nowe materiały prosto na maila

Raz w tygodniu wysyłam filmy i konkrety o treningu i diecie. Bez spamu, wypisujesz się jednym kliknięciem.

Zapisuję się i zgadzam się na otrzymywanie wiadomości. Mogę się wypisać w każdej chwili.

Czytaj dalej

Podobne artykuły

Ustawienia plików cookie

Więcej w polityce prywatności.