Suplement kupiony w drogerii wydaje się czymś zupełnie innym niż lek z apteki, więc mało kto myśli o tym, że te dwie rzeczy mogą na siebie wpływać. Tymczasem niektóre zioła i minerały potrafią osłabić antykoncepcję, zaburzyć leczenie tarczycy, zmienić krzepliwość krwi albo sfałszować wynik badania krwi. Amerykańska Agencja Żywności i Leków (FDA) ujmuje to krótko: naturalne nie zawsze znaczy bezpieczne.
Pokazuję, jak często dochodzi do takich interakcji, jak suplement może zmienić działanie leku, które połączenia są najlepiej udokumentowane, jakie odstępy między dawkami zalecają źródła lekowe, co zrobić przed badaniami i zabiegiem oraz jakie objawy wymagają pilnej pomocy.
Policz to sam Kalkulator kalorii i makroskładników Pięć wzorów przemiany materii, aktywność liczona także z kroków. Wynik razem z rozbiciem na białko, tłuszcze i węglowodany. Dwie minuty, za darmo. ObliczJak często dochodzi do interakcji
- Łączenie jest powszechne. Prawie 25% dorosłych w USA przyjmuje jednocześnie lek na receptę i suplement diety.
- Seniorzy. Wśród starszych Amerykanów stosowanie suplementów wzrosło z 51,8% w latach 2005-2006 do 63,7% w latach 2010-2011, a odsetek osób narażonych na potencjalnie poważną interakcję między lekami i suplementami z 8,4% do 15,1%.
- Lekarz często nie wie. W metaanalizie badań o medycynie komplementarnej tylko około 33% pacjentów mówiło lekarzowi o przyjmowanych preparatach ziołowych i suplementach.
- Szkody są realne. W badaniu szpitalnym z Izraela około jedna na 55 hospitalizacji mogła wynikać z działań niepożądanych związanych z interakcjami suplementów z lekami, częściej u starszych pacjentów.
W przeglądzie literatury najwięcej udokumentowanych interakcji z lekami miały dziurawiec, magnez, wapń, żelazo i miłorząb. Jednocześnie wiele „interakcji” krążących w sieci to tylko przewidywania z badań laboratoryjnych, których nie potwierdzono u ludzi, a część z nich badania kliniczne obaliły. Dlatego poniżej skupiam się na połączeniach, które sprawdzono u ludzi albo które opisują oficjalne źródła lekowe.
Newsletter
Nowe materiały prosto na maila
Raz w tygodniu wysyłam filmy i konkrety o treningu i diecie. Bez spamu, wypisujesz się jednym kliknięciem.
Jak suplement zmienia działanie leku
Są dwa główne mechanizmy. W pierwszym suplement zmienia ilość leku w organizmie:
- Wiązanie w przewodzie pokarmowym. Węglan wapnia wiąże lewotyroksynę, a żelazo i cynk cyprofloksacynę, przez co mniej leku się wchłania.
- Przyspieszanie rozkładu leku. Dziurawiec pobudza enzymy wątrobowe, zwłaszcza CYP3A4, i białko wyrzucające leki z komórek (P-glikoproteinę), więc wiele leków szybciej znika z organizmu.
- Spowalnianie rozkładu leku. Berberyna hamuje kilka enzymów z rodziny CYP, co podnosi stężenia części leków.
- Blokowanie transporterów. Zielona herbata utrudnia wchłanianie nadololu, leku na nadciśnienie, blokując białko, które przenosi go przez ścianę jelita.
W drugim mechanizmie działania suplementu i leku się sumują: kilka substancji rozrzedzających krew zwiększa ryzyko krwawienia, melatonina nasila działanie leków nasennych, a dziurawiec albo 5-HTP razem z lekami przeciwdepresyjnymi mogą doprowadzić do nadmiaru serotoniny.
Z mojej oferty
Konsultacja online z Trenerem personalnym i Dietetykiem
Masz wątpliwości? Waga stoi, a trening nie przynosi efektów? Nie błądzisz w ciemno. To 60 minut konkretnej rozmowy…
Sprawdź
Najważniejsze połączenia
| Suplement | Lek | Co się dzieje | Dowody |
|---|---|---|---|
| Dziurawiec | Antykoncepcja hormonalna | Słabsze działanie, niechciane ciąże | Badanie farmakokinetyczne, zgłoszenia |
| Dziurawiec | Cyklosporyna, takrolimus, digoksyna, warfaryna | Niższe stężenia leku, u przeszczepionych odrzucenie narządu | Badania farmakokinetyczne, opisy przypadków |
| Dziurawiec, 5-HTP | Leki przeciwdepresyjne | Zespół serotoninowy | Opisy przypadków, NCCIH |
| Witamina K2 | Acenokumarol, warfaryna | Słabsze działanie przeciwzakrzepowe | Badanie u zdrowych ochotników |
| Wapń, żelazo | Lewotyroksyna | Gorsze wchłanianie, wzrost TSH | Badanie u pacjentów, informacja o leku |
| Żelazo, cynk, wapń, magnez | Cyprofloksacyna, doksycyklina | Gorsze wchłanianie antybiotyku | Badanie farmakokinetyczne, informacja o leku |
| Potas, zamienniki soli z potasem | Inhibitory ACE, sartany, spironolakton | Za wysoki potas we krwi | Informacja o leku |
| Czerwony ryż fermentowany | Statyny, leki hamujące CYP3A4 | Uszkodzenie mięśni i wątroby | Opinia EFSA, przepisy UE |
| Berberyna | Leki rozkładane przez CYP3A4, CYP2D6, CYP2C9 | Wyższe stężenia leku | Badanie u zdrowych ochotników |
| Melatonina | Fluwoksamina, zolpidem | Dużo wyższe stężenie melatoniny, silniejsze zaburzenia sprawności | Badania u ochotników |
| Zielona herbata | Nadolol | Niższe stężenie i słabsze działanie leku | Badanie u zdrowych ochotników |
| Biotyna | Badania krwi, w tym TSH i troponina | Fałszywe wyniki | Badanie u ochotników, komunikat FDA |
Dziurawiec: najlepiej udokumentowane interakcje
Dziurawiec bywa sprzedawany jako ziołowy preparat na nastrój i sen, a jednocześnie ma najwięcej udokumentowanych interakcji spośród popularnych ziół. Pobudza enzymy wątrobowe i P-glikoproteinę, przez co obniża stężenia wielu leków:
- Antykoncepcja hormonalna. W badaniu z 2003 roku 12 kobiet przyjmowało tabletki antykoncepcyjne, a potem dodatkowo 300 mg dziurawca trzy razy dziennie. Krwawienia międzymiesiączkowe wystąpiły u 2 z 12 kobiet bez dziurawca i u 7 z 12 z dziurawcem. Do MHRA, brytyjskiej agencji nadzorującej leki, wpłynęło 19 zgłoszeń podejrzewanych interakcji dziurawca z antykoncepcją hormonalną, z czego 15 zakończyło się nieplanowaną ciążą. MHRA zaleca, żeby kobiety stosujące antykoncepcję hormonalną nie przyjmowały preparatów z dziurawcem, z wyjątkiem wkładek domacicznych, dla których brakuje danych.
- Przeszczepy. W 2000 roku interakcja dziurawca z cyklosporyną spowodowała ostre odrzucenie przeszczepu u dwóch pacjentów po przeszczepieniu serca.
- Inne leki. Dziurawiec zmieniał farmakokinetykę między innymi digoksyny, takrolimusu, alprazolamu, symwastatyny i warfaryny, której działanie przeciwzakrzepowe słabło.
- Leki przeciwdepresyjne. Według amerykańskiego instytutu NCCIH połączenie może nasilać działania niepożądane związane z serotoniną, które bywają poważne.
Nie każdy dziurawiec działa tak samo. Siła pobudzania enzymów wiąże się z zawartością hiperforyny w preparacie, więc produkty ubogie w hiperforynę mogą wchodzić w słabsze interakcje. Ten wniosek pochodzi jednak z przeglądu współtworzonego przez pracowników producenta preparatu z dziurawcem i nie jest przyzwoleniem na łączenie go z lekami bez konsultacji.
Leki przeciwzakrzepowe: witamina K2, żeń-szeń, miłorząb i omega-3
Witamina K2
Popularne zestawy witaminy D z K2 mogą mieć znaczenie dla osób przyjmujących acenokumarol lub warfarynę. W badaniu z 2013 roku u zdrowych ochotników przyjmujących acenokumarol 45 µg witaminy K2 w postaci MK-7 dziennie obniżało INR, czyli wskaźnik krzepliwości kontrolowany przy tych lekach, średnio o około 40%. Nawet 10 µg dziennie, czyli mniej niż typowa dawka w sklepowym preparacie, dawało według dwóch hematologów klinicznie istotny spadek INR u co najmniej 40% uczestników. Autorzy wnioskują, że osoby leczone takimi lekami powinny unikać suplementów MK-7.
Nie oznacza to zakazu warzyw. MedlinePlus zaleca osobom na warfarynie jeść podobne ilości produktów z witaminą K z tygodnia na tydzień i nie wprowadzać dużych zmian bez rozmowy z lekarzem.
Żeń-szeń, miłorząb i czosnek
- Żeń-szeń amerykański w badaniu z randomizacją osłabiał działanie warfaryny u zdrowych ochotników. Żeń-szeń azjatycki w innym badaniu u zdrowych osób nie zmieniał ani stężenia, ani działania warfaryny. Więcej o różnicach między odmianami piszę w tekście o żeń-szeniu.
- Miłorząb. Metaanaliza 18 badań z randomizacją nie wykazała większego ryzyka krwawienia po standaryzowanym ekstrakcie, ale NCCIH ostrzega, że miłorząb może zwiększać to ryzyko u osób przyjmujących leki przeciwzakrzepowe, takie jak warfaryna.
- Czosnek w suplementach według NCCIH może zwiększać ryzyko krwawienia, co ma znaczenie przy lekach przeciwzakrzepowych, kwasie acetylosalicylowym i przed zabiegami.
Omega-3: mniejsze ryzyko, niż się uważa
W metaanalizie 11 badań z randomizacją obejmujących 120 643 pacjentów kwasy omega-3 nie zwiększały ogólnej liczby krwawień, w tym udarów krwotocznych i krwawień z przewodu pokarmowego. Wysokie dawki oczyszczonego EPA zwiększały względne ryzyko krwawienia o 50%, ale bezwzględne tylko o 0,6 punktu procentowego, a ryzyko zależało od dawki EPA, a nie od przyjmowania leków przeciwpłytkowych. Metaanalizę wsparł grantem edukacyjnym producent leku z oczyszczonym EPA. Przy lekach przeciwzakrzepowych dawkę omega-3 i tak warto omówić z lekarzem. Dawki i źródła omega-3 opisuję w osobnym tekście o kwasach tłuszczowych omega-3.
Minerały a leki na tarczycę i antybiotyki
To interakcje mniej spektakularne, ale bardzo częste, bo dotyczą popularnych leków i zwykłych suplementów:
- Wapń i lewotyroksyna. W badaniu z 2000 roku 20 pacjentów z niedoczynnością tarczycy przez 3 miesiące przyjmowało lewotyroksynę razem z 1200 mg wapnia elementarnego w postaci węglanu wapnia. TSH wzrosło średnio z 1,6 do 2,7 mIU/l, a u 20% pacjentów przekroczyło normę.
- Żelazo, cynk i cyprofloksacyna. W badaniu na zdrowych ochotnikach siarczan żelaza obniżył ilość wchłoniętej cyprofloksacyny, mierzoną polem pod krzywą stężenia, z 14,5 do 5,4 jednostek, czyli o około 63%, a multiwitamina z cynkiem do 11,3. Po żelazie najwyższe stężenia antybiotyku były niższe niż potrzebne do zahamowania 90% szczepów wielu bakterii uznawanych za wrażliwe.
Odstępy między dawkami
MedlinePlus podaje dla tych leków następujące odstępy. Zawsze sprawdź też ulotkę swojego leku, bo zalecenia mogą się różnić między preparatami:
| Lek | Suplement | Odstęp |
|---|---|---|
| Lewotyroksyna | Węglan wapnia, siarczan żelaza | Co najmniej 4 godziny przed lekiem lub po nim |
| Cyprofloksacyna | Preparaty z wapniem, magnezem, cynkiem lub żelazem | Co najmniej 6 godzin przed lekiem albo 2 godziny po nim |
| Doksycyklina | Wapń, preparaty z magnezem | 1-2 godziny przed lekiem lub po nim |
| Doksycyklina | Żelazo | 3 godziny przed lekiem albo 2 godziny po nim |
Leki, które wchodzą w interakcje z żelazem, zebrałem też w tekście o ferrytynie i suplementacji żelaza.
Statyny, cukrzyca, ciśnienie i sen
- Czerwony ryż fermentowany. Monakolina K w postaci laktonowej jest identyczna z lowastatyną, czyli lekiem na cholesterol. EFSA opisała ciężkie działania niepożądane, w tym rabdomiolizę i uszkodzenie wątroby, już przy 3 mg dziennie, a przy lekach hamujących enzym CYP3A4 ryzyko toksyczności rośnie. Od 2022 roku unijne przepisy ograniczają monakoliny do mniej niż 3 mg w dziennej porcji i wymagają na etykiecie ostrzeżenia, że preparatu nie powinny przyjmować osoby biorące leki obniżające cholesterol, kobiety w ciąży i karmiące piersią, osoby poniżej 18 lat ani dorośli po 70. roku życia. Więcej w tekście o monakolinie K.
- Berberyna. Powtarzane dawki berberyny hamowały enzymy CYP2D6, CYP2C9 i CYP3A4, a stężenie midazolamu, leku rozkładanego przez CYP3A4, rosło o 37-40%. Obniża też glikemię, choć w metaanalizie 37 badań łączenie jej z lekami przeciwcukrzycowymi nie zwiększało istotnie ryzyka hipoglikemii. Szczegóły w tekście o berberynie.
- Gorzknik kanadyjski w badaniu finansowanym przez NCCIH obniżał stężenie metforminy o około 25%, co mogłoby pogorszyć kontrolę glikemii.
- Potas i zamienniki soli. Suplementy potasu i sól z potasem mogą podnieść potas we krwi przy lekach na nadciśnienie z grupy inhibitorów ACE i sartanów oraz przy spironolaktonie. Przy spironolaktonie MedlinePlus radzi unikać zamienników soli z potasem.
- Melatonina. Fluwoksamina, lek przeciwdepresyjny, zwiększała ilość melatoniny w organizmie średnio 17-krotnie, a melatonina o przedłużonym uwalnianiu nasilała zaburzenia sprawności psychoruchowej i prowadzenia samochodu po zolpidemie. Dawki i skuteczność melatoniny omawiam w tekście o melatoninie i innych suplementach na sen.
- Zielona herbata. Picie 700 ml naparu dziennie przez 14 dni obniżyło stężenie nadololu o około 85% i osłabiło jego wpływ na ciśnienie skurczowe. O ekstraktach zielonej herbaty w preparatach odchudzających piszę w tekście o spalaczach tłuszczu.
- Johimba i kava. NCCIH ostrzega przed johimbą przy lekach przeciwdepresyjnych z grupy inhibitorów MAO i trójpierścieniowych, a przed kavą razem z benzodiazepinami i alkoholem. Kavę wiązano też z rzadkimi, czasem ciężkimi uszkodzeniami wątroby.
Zespół serotoninowy: przypadek z literatury
W 2017 roku opisano 28-letniego mężczyznę, który po powrocie do biegania trafił na izbę przyjęć z silnym bólem łydki. Przyjmował sertralinę, a w domu miał ponad 21 różnych suplementów, w tym 5-HTP. Rozwinął się u niego zespół serotoninowy z rabdomiolizą, który szybko przeszedł w ostry zespół ciasnoty przedziałów powięziowych. Autorzy zwracają uwagę, że diagnozę utrudniało zaprzeczanie przez pacjenta, że bierze suplementy. O ryzyku łączenia 5-HTP z lekami piszę w tekście o 5-HTP.
Biotyna a wyniki badań
Biotyna, popularna w suplementach na włosy i paznokcie, nie wpływa na działanie leków, ale potrafi zafałszować wyniki badań krwi. W badaniu z 2017 roku 6 zdrowych osób przyjmowało przez 7 dni 10 mg biotyny dziennie, czyli dawkę według autorów częstą w suplementach bez recepty. Sprawdzono 11 parametrów, w tym TSH i hormony tarczycy, parathormon, prolaktynę i ferrytynę. Biotyna zakłóciła wyniki w 9 z 23 testów wykorzystujących biotynę (39%), dając wyniki fałszywie zawyżone albo zaniżone. FDA ostrzega, że biotyna może powodować fałszywie niskie wyniki troponiny, badania stosowanego przy podejrzeniu zawału serca, a takie błędy mogą pozostać niezauważone.
Powiedz o biotynie lekarzowi i laboratorium przed badaniami krwi. Jeśli wynik nie pasuje do objawów, a przyjmujesz wysokie dawki biotyny, to jeden z pierwszych tropów do sprawdzenia.
Przed zabiegiem
Amerykańskie towarzystwo zajmujące się oceną pacjentów przed zabiegami (SPAQI) uznaje, że skoro korzyści wielu suplementów ziołowych nie wykazano, czasowe odstawienie ich przed operacją niewiele kosztuje. FDA podaje, że lekarz może poprosić o odstawienie suplementów na 2-3 tygodnie przed zabiegiem, żeby uniknąć groźnych zmian tętna, ciśnienia i krzepliwości. Źródła różnią się jednak co do terminu, więc decyzję podejmuje lekarz prowadzący lub anestezjolog. Amerykańskie Towarzystwo Anestezjologów radzi zabrać suplementy na wizytę przed zabiegiem albo zrobić telefonem zdjęcie ich składu.
Kiedy pilnie do lekarza
Jeśli przyjmujesz leki i suplementy razem, a pojawiają się poniższe objawy, skontaktuj się z lekarzem od razu. Przy objawach ciężkich, takich jak silne krwawienie, duszność czy utrata przytomności, wezwij pomoc ratunkową.
- Krwawienie przy lekach przeciwzakrzepowych: krwawienie, które nie chce się zatrzymać, krwawienia z nosa lub dziąseł, czerwony albo czarny, smolisty stolec, łatwe powstawanie siniaków.
- Zespół serotoninowy: pobudzenie i niepokój, przyspieszone tętno i wysokie ciśnienie, wzmożone odruchy, podwyższona temperatura, biegunka, utrata koordynacji.
- Hipoglikemia przy lekach na cukrzycę: szybkie lub mocne bicie serca, drżenie. Jeśli objawy nie mijają po zjedzeniu cukru, MedlinePlus radzi jechać na szpitalny oddział ratunkowy, nie prowadząc samodzielnie.
- Za wysoki potas: wymioty, kołatanie serca, osłabienie albo trudności z oddychaniem, zwłaszcza u osoby przyjmującej suplement potasu.
- Uszkodzenie wątroby: zmęczenie, nudności, brak apetytu, ciemny mocz albo zażółcenie skóry i oczu.
Z gabinetu: tarczyca i wapń, biotyna na włosy, D3 z K2 przy acenokumarolu
W pracy dietetyka interakcje wychodzą najczęściej przy zwykłym pytaniu o to, jakie leki i suplementy ktoś przyjmuje. Dlatego na pierwszej konsultacji zaczynam od pełnej listy, także preparatów, które wydają się niewinne. Trzy sytuacje z takich rozmów powtarzają się regularnie.
Przykład: lewotyroksyna, wapń i żelazo przy śniadaniu
Typowa sytuacja: osoba z niedoczynnością tarczycy przyjmuje rano lewotyroksynę, a przy śniadaniu, kilkanaście minut później, wapń i żelazo, bo tak łatwiej zapamiętać. Lekarz podnosi dawkę leku, bo TSH wciąż rośnie. Radzę wtedy pokazać lekarzowi pełną listę suplementów razem z godzinami przyjmowania, bo według MedlinePlus węglan wapnia i siarczan żelaza trzeba brać co najmniej 4 godziny przed lewotyroksyną lub po niej. Zapisz przez tydzień, o której przyjmujesz lek i każdy suplement, żeby lekarz miał pełny obraz. O diecie przy chorobach tarczycy piszę w tekście o odchudzaniu przy Hashimoto.
Przykład: biotyna na włosy i dziwny wynik TSH
Drugi scenariusz: osoba bierze preparat na włosy z wysoką dawką biotyny i nagle dostaje wyniki tarczycowe, które nie pasują do samopoczucia. Proszę podopiecznych, żeby przed kolejnymi badaniami powiedzieli lekarzowi o biotynie, bo w badaniu z 2017 roku zakłócała wyniki części testów, a wśród sprawdzanych parametrów były TSH i hormony tarczycy. Sprawdź skład wszystkich preparatów „na włosy, skórę i paznokcie”, bo dawka 10 mg z tego badania jest według autorów częsta w suplementach bez recepty.
Przykład: witamina D z K2 przy acenokumarolu
Trzeci przypadek to osoby leczone acenokumarolem, które jesienią kupują zestaw witaminy D z K2, bo „tak jest lepiej dla kości”. Uwagę zwraca tu witamina K2: w badaniu u ochotników już 10 µg dziennie obniżało INR u części osób. Radzę wtedy przed zakupem porozmawiać z lekarzem kontrolującym INR, a jeśli witamina D jest potrzebna, zapytać o preparat bez K2.
Podsumowanie stanu dowodów
| Twierdzenie | Co mówią dane | Poziom dowodu |
|---|---|---|
| Dziurawiec osłabia działanie wielu leków | Badania farmakokinetyczne, opisy odrzucenia przeszczepu, zgłoszenia ciąż przy antykoncepcji | Mocny |
| Wapń i żelazo osłabiają lewotyroksynę i niektóre antybiotyki | Badania u pacjentów i ochotników, zalecenia w informacji o leku | Umiarkowany do mocnego |
| Witamina K2 osłabia acenokumarol i warfarynę | Spadek INR u zdrowych ochotników już przy 10-45 µg | Umiarkowany |
| Omega-3 groźnie nasilają krwawienia | Metaanaliza 120 643 pacjentów bez wzrostu ogólnej liczby krwawień | Mocny, przeciw |
| Miłorząb zwiększa ryzyko krwawienia | Metaanaliza bez wzrostu ryzyka, ostrzeżenia przy lekach przeciwzakrzepowych | Niski, dane sprzeczne |
| Berberyna z lekami przeciwcukrzycowymi powoduje hipoglikemię | Brak istotnego wzrostu ryzyka w metaanalizie, realny wpływ na enzymy rozkładające leki | Niski do umiarkowanego |
| Biotyna fałszuje wyniki badań | Zakłócenia w 39% testów wykorzystujących biotynę, komunikat FDA | Umiarkowany |
| Naturalny suplement nie wchodzi w interakcje | Liczne udokumentowane interakcje, ale część internetowych list opiera się tylko na badaniach laboratoryjnych | Teza nieuzasadniona |
Najczęstsze pytania (FAQ)
Które suplementy najczęściej wchodzą w interakcje z lekami?
W przeglądzie literatury najwięcej udokumentowanych interakcji miały dziurawiec, magnez, wapń, żelazo i miłorząb. W praktyce istotne są też witamina K2 przy lekach przeciwzakrzepowych, czerwony ryż fermentowany przy statynach, potas przy lekach na nadciśnienie oraz biotyna, która fałszuje wyniki badań krwi.
Czy dziurawiec osłabia tabletki antykoncepcyjne?
Tak. W badaniu u 12 kobiet krwawienia międzymiesiączkowe wystąpiły u 7 z nich podczas przyjmowania dziurawca wobec 2 bez dziurawca, a brytyjski urząd MHRA otrzymał 15 zgłoszeń nieplanowanych ciąż. MHRA zaleca, żeby przy antykoncepcji hormonalnej nie stosować preparatów z dziurawcem.
Ile godzin odstępu między lewotyroksyną a wapniem lub żelazem?
Według MedlinePlus węglan wapnia i siarczan żelaza trzeba przyjmować co najmniej 4 godziny przed lewotyroksyną lub 4 godziny po niej. W badaniu, w którym wapń przyjmowano razem z lekiem, TSH przekroczyło normę u 20% pacjentów.
Czy można brać witaminę D z K2 przy acenokumarolu?
Lepiej tego nie robić bez konsultacji. W badaniu u ochotników przyjmujących acenokumarol 45 µg witaminy K2 obniżało INR średnio o około 40%, a już 10 µg dawało istotny spadek u części osób. Autorzy zalecają unikać suplementów K2 przy takich lekach.
Czy omega-3 zwiększają ryzyko krwawienia?
W metaanalizie 11 badań z udziałem 120 643 pacjentów omega-3 nie zwiększały ogólnej liczby krwawień. Wysokie dawki oczyszczonego EPA podnosiły ryzyko bezwzględne tylko o 0,6 punktu procentowego. Przy lekach przeciwzakrzepowych dawkę i tak warto omówić z lekarzem.
Czy biotyna wpływa na wyniki badań krwi?
Tak. W badaniu z 2017 roku 10 mg biotyny dziennie przez tydzień zakłóciło wyniki w 39% testów wykorzystujących biotynę, a FDA ostrzega przed fałszywie niskimi wynikami troponiny. Przed badaniami trzeba powiedzieć lekarzowi o przyjmowaniu biotyny.
Kiedy odstawić suplementy przed operacją?
FDA podaje, że lekarz może zalecić odstawienie suplementów na 2-3 tygodnie przed zabiegiem, ale źródła różnią się co do terminu. Najlepiej zabrać suplementy albo zdjęcie ich składu na wizytę przed zabiegiem i ustalić to z lekarzem prowadzącym lub anestezjologiem.
Podsumowanie
- Interakcje suplementów z lekami są częste i realne, a lekarz wie o przyjmowanych preparatach mniej więcej u co trzeciego pacjenta.
- Najlepiej udokumentowane są interakcje dziurawca, który osłabia między innymi antykoncepcję hormonalną, leki po przeszczepach i warfarynę.
- Wapń, żelazo, magnez i cynk osłabiają wchłanianie lewotyroksyny i niektórych antybiotyków, dlatego między dawkami trzeba zachować odstęp podany w informacji o leku.
- Witamina K2 może osłabiać acenokumarol i warfarynę, a omega-3 w metaanalizie nie zwiększały ogólnej liczby krwawień.
- Biotyna fałszuje wyniki części badań krwi, a przed zabiegiem lekarz może zalecić odstawienie suplementów na 2-3 tygodnie.
Najprostsza ochrona to pełna lista wszystkiego, co przyjmujesz, z dawkami i porami, pokazana lekarzowi i farmaceucie przy każdej zmianie leczenia. Jeśli chcesz uporządkować suplementację tak, żeby pasowała do Twoich leków, diety i wyników badań, zarezerwuj konsultację online dotyczącą suplementacji albo spotkajmy się na żywo, jeśli szukasz dietetyka w Lublinie.
Bibliografia
- U.S. Food and Drug Administration. Mixing medications and dietary supplements can endanger your health. www.fda.gov, consumer update (dostęp 16.09.2026).
- Asher GN, Corbett AH, Hawke RL. Common herbal dietary supplement-drug interactions. Am Fam Physician. 2017;96(2):101-107. PMID: 28762712.
- Qato DM, Wilder J, Schumm LP, et al. Changes in prescription and over-the-counter medication and dietary supplement use among older adults in the United States, 2005 vs 2011. JAMA Intern Med. 2016;176(4):473-482. PMID: 26998708.
- Foley H, Steel A, Cramer H, et al. Disclosure of complementary medicine use to medical providers: a systematic review and meta-analysis. Sci Rep. 2019;9(1):1573. PMID: 30733573.
- Levy I, Attias S, Ben-Arye E, et al. Adverse events associated with interactions with dietary and herbal supplements among inpatients. Br J Clin Pharmacol. 2017;83(4):836-845. PMID: 27759172.
- Tsai HH, Lin HW, Simon Pickard A, et al. Evaluation of documented drug interactions and contraindications associated with herbs and dietary supplements: a systematic literature review. Int J Clin Pract. 2012;66(11):1056-1078. PMID: 23067030.
- Nicolussi S, Drewe J, Butterweck V, et al. Clinical relevance of St. John’s wort drug interactions revisited. Br J Pharmacol. 2020;177(6):1212-1226. PMID: 31742659.
- Guo Y, Chen Y, Tan ZR, et al. Repeated administration of berberine inhibits cytochromes P450 in humans. Eur J Clin Pharmacol. 2012;68(2):213-217. PMID: 21870106.
- Misaka S, Yatabe J, Müller F, et al. Green tea ingestion greatly reduces plasma concentrations of nadolol in healthy subjects. Clin Pharmacol Ther. 2014;95(4):432-438. PMID: 24419562.
- Hall SD, Wang Z, Huang SM, et al. The interaction between St John’s wort and an oral contraceptive. Clin Pharmacol Ther. 2003;74(6):525-535. PMID: 14663455.
- Medicines and Healthcare products Regulatory Agency. St John’s wort: interaction with hormonal contraceptives, including implants. Drug Safety Update; 2014. www.gov.uk, Drug Safety Update (dostęp 16.09.2026).
- National Center for Complementary and Integrative Health. Karty informacyjne: dziurawiec, miłorząb, czosnek, gorzknik kanadyjski, johimba, kava, kurkuma (dostęp 16.09.2026).
- Jiang X, Williams KM, Liauw WS, et al. Effect of St John’s wort and ginseng on the pharmacokinetics and pharmacodynamics of warfarin in healthy subjects. Br J Clin Pharmacol. 2004;57(5):592-599. PMID: 15089812.
- Theuwissen E, Teunissen KJ, Spronk HM, et al. Effect of low-dose supplements of menaquinone-7 (vitamin K2) on the stability of oral anticoagulant treatment: dose-response relationship in healthy volunteers. J Thromb Haemost. 2013;11(6):1085-1092. PMID: 23530987.
- Yuan CS, Wei G, Dey L, et al. Brief communication: American ginseng reduces warfarin’s effect in healthy patients: a randomized, controlled trial. Ann Intern Med. 2004;141(1):23-27. PMID: 15238367.
- Kellermann AJ, Kloft C. Is there a risk of bleeding associated with standardized Ginkgo biloba extract therapy? A systematic review and meta-analysis. Pharmacotherapy. 2011;31(5):490-502. PMID: 21923430.
- Javaid M, Kadhim K, Bawamia B, et al. Bleeding risk in patients receiving omega-3 polyunsaturated fatty acids: a systematic review and meta-analysis of randomized clinical trials. J Am Heart Assoc. 2024;13(10):e032390. PMID: 38742535.
- Singh N, Singh PN, Hershman JM. Effect of calcium carbonate on the absorption of levothyroxine. JAMA. 2000;283(21):2822-2825. PMID: 10838651.
- Polk RE, Healy DP, Sahai J, et al. Effect of ferrous sulfate and multivitamins with zinc on absorption of ciprofloxacin in normal volunteers. Antimicrob Agents Chemother. 1989;33(11):1841-1844. PMID: 2610494.
- MedlinePlus. Informacje o lekach i hasła encyklopedyczne: lewotyroksyna, cyprofloksacyna, doksycyklina, warfaryna, spironolakton, hiperkaliemia, zespół serotoninowy, hipoglikemia (dostęp 16.09.2026).
- EFSA Panel on Food Additives and Nutrient Sources added to Food (ANS), Younes M, Aggett P, et al. Scientific opinion on the safety of monacolins in red yeast rice. EFSA J. 2018;16(8):e05368. PMID: 32626016.
- Rozporządzenie Komisji (UE) 2022/860 w sprawie monakolin z czerwonego ryżu fermentowanego. eur-lex.europa.eu, 2022/860 (dostęp 16.09.2026).
- Xie W, Su F, Wang G, et al. Glucose-lowering effect of berberine on type 2 diabetes: a systematic review and meta-analysis. Front Pharmacol. 2022;13:1015045. PMID: 36467075.
- Härtter S, Grözinger M, Weigmann H, et al. Increased bioavailability of oral melatonin after fluvoxamine coadministration. Clin Pharmacol Ther. 2000;67(1):1-6. PMID: 10668847.
- Otmani S, Demazières A, Staner C, et al. Effects of prolonged-release melatonin, zolpidem, and their combination on psychomotor functions, memory recall, and driving skills in healthy middle aged and elderly volunteers. Hum Psychopharmacol. 2008;23(8):693-705. PMID: 18763235.
- Patel YA, Marzella N. Dietary supplement-drug interaction-induced serotonin syndrome progressing to acute compartment syndrome. Am J Case Rep. 2017;18:926-930. PMID: 28839121.
- Li D, Radulescu A, Shrestha RT, et al. Association of biotin ingestion with performance of hormone and nonhormone assays in healthy adults. JAMA. 2017;318(12):1150-1160. PMID: 28973622.
- U.S. Food and Drug Administration. Biotin interference with troponin lab tests: assays subject to biotin interference. www.fda.gov, biotin (dostęp 16.09.2026).
- Cummings KC, Keshock M, Ganesh R, et al. Preoperative management of surgical patients using dietary supplements: Society for Perioperative Assessment and Quality Improvement (SPAQI) consensus statement. Mayo Clin Proc. 2021;96(5):1342-1355. PMID: 33741131.
- American Society of Anesthesiologists. Eight things to tell your physician anesthesiologist before surgery. 2019. www.asahq.org, 2019 (dostęp 16.09.2026).
Z mojej oferty
Indywidualny Jadłospis Online – Łatwy start i trwała zmiana nawyków
Koniec z błądzeniem. Zyskaj strategię żywieniową, która wspiera zdrowie i buduje formę. Jako dyplomowany dietetyk nie oferuję "gotowców",…
Sprawdź
Najczęstsze pytania
Które suplementy najczęściej wchodzą w interakcje z lekami?
W przeglądzie literatury najwięcej udokumentowanych interakcji miały dziurawiec, magnez, wapń, żelazo i miłorząb. W praktyce istotne są też witamina K2 przy lekach przeciwzakrzepowych, czerwony ryż fermentowany przy statynach, potas przy lekach na nadciśnienie oraz biotyna, która fałszuje wyniki badań krwi.
Czy dziurawiec osłabia tabletki antykoncepcyjne?
Tak. W badaniu u 12 kobiet krwawienia międzymiesiączkowe wystąpiły u 7 z nich podczas przyjmowania dziurawca wobec 2 bez dziurawca, a brytyjski urząd MHRA otrzymał 15 zgłoszeń nieplanowanych ciąż. MHRA zaleca, żeby przy antykoncepcji hormonalnej nie stosować preparatów z dziurawcem.
Ile godzin odstępu między lewotyroksyną a wapniem lub żelazem?
Według MedlinePlus węglan wapnia i siarczan żelaza trzeba przyjmować co najmniej 4 godziny przed lewotyroksyną lub 4 godziny po niej. W badaniu, w którym wapń przyjmowano razem z lekiem, TSH przekroczyło normę u 20% pacjentów.
Czy można brać witaminę D z K2 przy acenokumarolu?
Lepiej tego nie robić bez konsultacji. W badaniu u ochotników przyjmujących acenokumarol 45 µg witaminy K2 obniżało INR średnio o około 40%, a już 10 µg dawało istotny spadek u części osób. Autorzy zalecają unikać suplementów K2 przy takich lekach.
Czy omega-3 zwiększają ryzyko krwawienia?
W metaanalizie 11 badań z udziałem 120 643 pacjentów omega-3 nie zwiększały ogólnej liczby krwawień. Wysokie dawki oczyszczonego EPA podnosiły ryzyko bezwzględne tylko o 0,6 punktu procentowego. Przy lekach przeciwzakrzepowych dawkę i tak warto omówić z lekarzem.
Czy biotyna wpływa na wyniki badań krwi?
Tak. W badaniu z 2017 roku 10 mg biotyny dziennie przez tydzień zakłóciło wyniki w 39% testów wykorzystujących biotynę, a FDA ostrzega przed fałszywie niskimi wynikami troponiny. Przed badaniami trzeba powiedzieć lekarzowi o przyjmowaniu biotyny.
Kiedy odstawić suplementy przed operacją?
FDA podaje, że lekarz może zalecić odstawienie suplementów na 2-3 tygodnie przed zabiegiem, ale źródła różnią się co do terminu. Najlepiej zabrać suplementy albo zdjęcie ich składu na wizytę przed zabiegiem i ustalić to z lekarzem prowadzącym lub anestezjologiem.
