Woda z kranu czy butelkowana: twardość, mikroplastik, PFAS i co pokazują dane

Pytanie o wodę wraca w gabinecie w dwóch wersjach: czy wodę z kranu w ogóle można pić i czy woda z butelki nie jest pełna plastiku. Decyzja o kranie albo zgrzewkach zapada zwykle bez zajrzenia do wyników badań wody, które w Polsce są jawne.

Pokazuję, kto bada wodę wodociągową w Polsce i co wynika z raportu sanepidu za 2025 rok, dlaczego najsłabszym ogniwem bywa instalacja w budynku, co znaczy twardość i co robi filtr dzbankowy, czym różnią się wody mineralna, źródlana i stołowa, co wiadomo o mikroplastiku i PFAS, czy nagrzana butelka jest groźna, kiedy zbadać studnię, jaką wodę dać niemowlęciu i ile to kosztuje.

Kto kontroluje wodę z kranu w Polsce

Zaopatrzenie w wodę jest zadaniem gminy, a badania wykonuje przede wszystkim dostawca, czyli wodociąg. Państwowa Inspekcja Sanitarna, potocznie sanepid, nadzoruje wyniki i pobiera własne próbki: w 2025 roku 39 977, a dostawcy kolejne 68 985. Z wodociągów korzystało wtedy około 34,9 mln osób.

Co pokazują dane za 2025 rok

Według raportu Inspekcji niemal 100% odbiorców dostawało wodę zgodną z wymaganiami, niespełna 0,5% miało okresowo wodę poza normą, a wody zagrażającej zdrowiu nie dopuszczono do sieci w żadnym przypadku. Duże strefy zaopatrzenia, produkujące ponad 1000 m³ na dobę, spełniały wymagania w 100%, a małe, zaopatrujące ponad 11 mln osób, w 99%.

Ważniejsze od procentów jest to, czego dotyczą przekroczenia. W latach 2020-2022 najczęściej przekraczane były mangan, mętność, żelazo, pH i jon amonowy, czyli parametry wskaźnikowe, które według Głównego Inspektoratu Sanitarnego (GIS) nie zagrażają zdrowiu, a zmieniają smak, kolor i zapach. Wyjątkiem są azotany: dotyczyło ich 6 z 16 zgód na odstępstwo od norm w 2025 roku, a jako przyczynę wskazano nawozy, gnojowicę i obornik.

Nowe przepisy od 2026 roku

Od 21 maja 2026 roku obowiązuje nowelizacja ustawy o zbiorowym zaopatrzeniu w wodę, a od 24 czerwca nowe rozporządzenie Ministra Zdrowia; razem wdrażają unijną dyrektywę 2020/2184. Dostawca ocenia teraz ryzyko na całej drodze wody, od ujęcia do kranu. Doszły nowe parametry, w tym PFAS, bisfenol A i uran, a limit ołowiu ma spaść z 10 do 5 µg/l najpóźniej 12 stycznia 2036 roku.

Jak sprawdzić wodę w swojej gminie

• Strona dostawcy wody. Wodociąg musi minimum raz w roku udostępniać w internecie lub aplikacji najnowsze wyniki badań oraz cenę wody za litr i metr sześcienny, a na wniosek także na papierze.
• Komunikaty sanepidu. Gdy woda przestaje spełniać normy, powiatowa stacja sanitarno-epidemiologiczna przygotowuje komunikat, na przykład z zaleceniem gotowania wody, a gmina go rozpowszechnia. Sprawdź stronę swojej stacji na portalu gov.pl.
• Tabela wyników. Zwróć uwagę na twardość, sód, azotany i żelazo, żeby porównać je z etykietą butelki.

Z mojej oferty Indywidualny Jadłospis Online – Łatwy start i trwała zmiana nawyków Koniec z błądzeniem. Zyskaj strategię żywieniową, która wspiera zdrowie i buduje formę. Jako dyplomowany dietetyk nie oferuję "gotowców",… Sprawdź

Instalacja w budynku: najsłabsze ogniwo

Wodociąg odpowiada za wodę do wejścia do budynku; dalej są piony, rury w mieszkaniu i bateria. Raport Inspekcji za 2025 rok przyznaje, że instalacja w złym stanie może wtórnie zanieczyścić wodę. Jeśli woda przed budynkiem jest w porządku, a w kranie już nie, plan naprawy przedstawia sanepidowi właściciel lub zarządca budynku.

Ołów w starych rurach

Światowa Organizacja Zdrowia (WHO) pisze, że nie istnieje poziom narażenia na ołów, o którym wiadomo, że jest nieszkodliwy, a do wody pitnej trafia on z instalacji zawierających ołowiane rury, luty i złączki. Małe dzieci wchłaniają z tej samej dawki do 4-5 razy więcej ołowiu niż dorośli. Dlatego nowe przepisy wprowadzają ocenę ryzyka ołowiu w placówkach dla dzieci do 6 lat. W starym budynku zapytaj zarządcę, z czego są piony, a przy wątpliwościach zleć badanie ołowiu w laboratorium zatwierdzonym przez sanepid.

Woda, która stała w rurach

Powiatowa stacja sanitarno-epidemiologiczna we Wrocławiu przypomina, że woda stojąca w nieużywanej instalacji może ulec wtórnemu skażeniu, także w domu jednorodzinnym po dłuższej nieobecności mieszkańców, i zaleca kilkukrotne przepłukanie instalacji. Po powrocie z urlopu radzę najpierw odkręcić wszystkie krany i prysznic, a na co dzień rano spuścić zimną wodę, aż wyraźnie się ochłodzi.

Legionella w ciepłej wodzie

Pałeczki Legionella to problem ciepłej wody i wdychanego aerozolu, na przykład pod prysznicem, a nie picia. W 2025 roku zły stan instalacji ciepłej wody wykazało 17% z 6936 badań, a przekroczenia znaleziono w 18% podmiotów leczniczych i 15% obiektów noclegowych. Namnażaniu bakterii sprzyjają osady, kamień i rdza. Warunki techniczne dla budynków wymagają, żeby instalacja dawała w kranie ciepłą wodę o temperaturze 55-60°C, a do dezynfekcji cieplnej 70-80°C. Jeśli Twój bojler grzeje do 40°C, żeby oszczędzać, sprawdź jego ustawienia.

Twardość, kamień i filtr dzbankowy

Twardość to łączna zawartość wapnia i magnezu, podawana w przeliczeniu na węglan wapnia. Polskie rozporządzenie wskazuje zakres 60-500 mg/l jako wartość zalecaną ze względów zdrowotnych, czyli pożądaną dla zdrowia; podobnie magnez w zakresie 7-125 mg/l. Kamień w czajniku to osad tych samych soli i nie jest sygnałem, że woda szkodzi. Kłopot sprawia w instalacji ciepłej wody, bo sprzyja bakteriom Legionella.

Co mówią badania o sercu

Metaanaliza poznańskich badaczy z 2023 roku objęła 25 badań: w 17 twardsza woda wiązała się z niższą umieralnością z powodu chorób sercowo-naczyniowych, a analiza ilościowa potwierdziła ten kierunek przy dużej niejednorodności wyników. To badania obserwacyjne z wieloma czynnikami zakłócającymi, co autorzy sami podkreślają. Twarda woda nie jest lekiem, ale nie ma też powodu, żeby ją zmiękczać ze względów zdrowotnych.

Według norm żywienia Narodowego Instytutu Zdrowia Publicznego PZH-PIB (NIZP PZH-PIB) z 2024 roku źródłem magnezu jest także woda pitna, zwłaszcza twarda, a za mało magnezu spożywa 53% dorosłych Polaków w wieku 19-64 lata. Przykład: półtora litra wody z 50 mg magnezu w litrze daje 75 mg, czyli 18% dziennej normy mężczyzny i 23% normy kobiety po trzydziestce.

Filtr dzbankowy: co usuwa, a czego nie

Wkład filtra to zwykle mieszanina żywicy jonowymiennej i węgla aktywnego, często ze srebrem. Producenci obiecują smak bez chloru, mniej kamienia i usuwanie części metali, w tym ołowiu. Badacze z włoskiego krajowego instytutu zdrowia przypominają, że dzbanki są przeznaczone do wody już zdatnej do picia. W teście amerykańskiej agencji ochrony środowiska trzy certyfikowane dzbanki usuwały od 10,9% do 92,9% ołowiu w postaci nanocząstek, więc przy starych rurach filtr nie zastępuje badania ani wymiany instalacji.

Drugi problem to higiena. We włoskim badaniu dziewięciu dzbanków, używanych celowo niedbale i z bakteriami dodanymi do wody, Pseudomonas aeruginosa utrzymywały się we wszystkich, a ogólna liczba bakterii w temperaturze pokojowej sięgała od 10² do 10⁷ w 100 ml. Chłodzenie przefiltrowanej wody utrzymywało jej jakość. Trzymaj dzbanek w lodówce, wymieniaj wkład w terminie z instrukcji i myj dzbanek przy każdej wymianie.

Mineralna, źródlana, stołowa: co jest w butelce

Rozporządzenie Ministra Zdrowia z 2011 roku wyróżnia trzy rodzaje wód butelkowanych:

• Naturalna woda mineralna. Pochodzi z podziemnego złoża i ma stały skład w granicach naturalnych wahań. Podlega prawu żywnościowemu, a nie ustawie o wodzie wodociągowej, więc może mieć więcej sodu czy fluorków, niż dopuszcza się w kranie. Przy fluorkach powyżej 1,5 mg/l etykieta ostrzega, że nie jest do regularnego picia przez dzieci poniżej 7 lat.
• Woda źródlana. Też pochodzi spod ziemi, ale musi spełniać te same wymagania chemiczne co woda z wodociągu. W świetle przepisów nie jest więc „lepsza” od kranówki.
• Woda stołowa. To woda źródlana lub mineralna z dodatkiem soli: chlorku wapnia, chlorku lub siarczanu magnezu oraz chlorków, siarczanów lub wodorowęglanów sodu i potasu.

Etykieta żadnej z nich nie może przypisywać wodzie zapobiegania chorobom ani ich leczenia.

Sód, wapń i magnez na etykiecie

Określenia na butelce mają w rozporządzeniu progi liczbowe:

Według norm NIZP PZH-PIB mężczyźni w Polsce jedzą średnio 4887 mg sodu dziennie, kobiety 3361 mg, więc sód z wody to zwykle mały dodatek. Gdy długo trenujesz w upale, woda mineralna nie zastąpi napoju z sodem; kiedy taki napój ma sens, rozpisałem w materiale o elektrolitach w proszku i ich składzie.

Butelka zostawiona w upale

Tworzywo PET, z którego robi się butelki, zawiera antymon, a jego śladowe ilości przechodzą do wody. W badaniu z Arizony dziewięć wód trzymanych w 22°C miało średnio 0,195 µg antymonu na litr na początku i 0,226 µg/l po trzech miesiącach, bez istotnej różnicy. W wysokiej temperaturze amerykański limit 6 µg/l woda przekraczała po 176 dniach w 60°C, po 12 dniach w 70°C i po 2,3 dnia w 80°C. W Polsce limit wynosi 10 µg/l dla wody z kranu i 5 µg/l dla naturalnych wód mineralnych.

Butelka zostawiona na jedno popołudnie w nagrzanym samochodzie nie jest więc źródłem zatrucia. Zgrzewek nie trzymaj jednak miesiącami na nasłonecznionym balkonie czy w blaszanym garażu.

Mikroplastik, nanoplastik i PFAS

Mikroplastik to cząstki tworzyw poniżej 5 mm, nanoplastik to te poniżej 1 µm. WHO w raporcie z 2019 roku znalazła tylko dziewięć badań mikroplastiku w wodzie pitnej, z wynikami od 0 do 10 000 cząstek na litr w pojedynczych próbkach, i większość z nich uznała za nie w pełni wiarygodne. Cząstki większe niż 150 µm najpewniej są wydalane z kałem.

Wniosek WHO: substancje chemiczne i biofilm związane z mikroplastikiem w wodzie budzą niewielkie obawy, a o szkodliwości samych cząstek, zwłaszcza nanocząstek, brakuje danych do stanowczych wniosków, choć żadne wiarygodne informacje nie wskazują na zagrożenie. Unia Europejska nie ma limitu mikroplastiku w wodzie; Komisja Europejska przyjęła w 2024 roku metodę jego pomiaru, żeby zacząć zbierać porównywalne dane.

Ile cząstek jest w butelce

W niemieckim badaniu z 2018 roku woda z plastikowych butelek zwrotnych miała średnio 118 cząstek mikroplastiku na litr, z jednorazowych 14, z kartonów 11, a ze szklanych butelek 50. Próbka kontrolna miała 14 cząstek, więc istotną różnicę wykazały tylko butelki zwrotne. Prawie 80% cząstek miało od 5 do 20 µm.

Badanie z 2024 roku, wykonane nową techniką mikroskopową, oszacowało w wodzie butelkowanej około 240 tysięcy cząstek na litr, w około 90% nanoplastiku. To rzędy wielkości więcej niż we wcześniejszych pomiarach, ale badano trzy marki z jednego sklepu w USA, a autorzy nie mieli wody wolnej od plastiku jako kontroli. Wyniki różnych prac zależą w dużej mierze od metody pomiaru, więc porównuj opakowania w obrębie jednego badania, a nie liczby z różnych prac.

Czy te cząstki szkodzą

Mikroplastik znajdowano już we krwi i łożysku, ale obecność cząstek to jeszcze nie choroba. W przeglądzie systematycznym opublikowanym w 2026 roku zebrano 15 prac o skutkach zdrowotnych ważnych dla wody butelkowanej: tylko 3 były obserwacjami u ludzi, resztę stanowiły badania na zwierzętach i komórkach. WHO zwracała uwagę, że zmiany u gryzoni opisywano przy dawkach nieosiągalnych z wodą pitną. Nie wiadomo też, ile nanocząstek wchłania się z jelita, a brak danych to nie dowód braku efektu.

PFAS: nowy limit w kranie

PFAS to tak zwane wieczne chemikalia: rozkładają się bardzo wolno i gromadzą w organizmie, a do wody trafiają głównie z pian gaśniczych i zrzutów przemysłowych. Od czerwca 2026 roku woda wodociągowa w Polsce ma limit 0,10 µg/l dla sumy 20 związków z tej grupy. EFSA ustaliła w 2020 roku tolerowane tygodniowe pobranie czterech głównych PFAS na 4,4 ng/kg masy ciała i za najważniejszy skutek uznała działanie na układ odpornościowy.

W tej samej ocenie EFSA najwięcej do narażenia dokładały ryby, owoce i jaja, a woda pitna nie znalazła się w tej trójce. Przejście na butelki nie rozwiązuje więc sprawy PFAS.

Woda ze studni przydomowej

Studnia zaopatrująca tylko Twój dom jest poza systemem kontroli. Ustawa nie obejmuje ujęć dających mniej niż 10 m³ wody na dobę lub zaopatrujących mniej niż 50 osób, chyba że woda służy działalności gospodarczej, na przykład agroturystyce, trafia do budynków użyteczności publicznej lub zamieszkania zbiorowego albo do firmy spożywczej. Przy zwykłej studni gmina ma jedynie poinformować mieszkańców, że przepisy o badaniach ich nie dotyczą i jak mogą chronić zdrowie.

Azotany

Limit azotanów w wodzie pitnej wynosi 50 mg/l. Najbardziej narażone na ich nadmiar są niemowlęta, u których azotany i azotyny mogą wywołać methemoglobinemię, czyli stan, w którym krew gorzej przenosi tlen. W badaniu 14 studni z Podkarpacia woda z pięciu studni kopanych przekraczała ten limit, w dwóch przypadkach wyraźnie: 96,53 i 204,65 mg/l. Azotany pochodzą głównie z nawozów i gnojowicy, więc płytka studnia kopana przy polu to typowa sytuacja podwyższonego ryzyka.

Bakterie i badanie wody

Woda do picia nie może zawierać ani jednej bakterii Escherichia coli ani enterokoków w 100 ml, a z wyglądu i smaku tego nie ocenisz. Badanie zleca się w laboratorium zatwierdzonym przez sanepid, a jego zakres można ustalić z powiatowym inspektorem sanitarnym. Radzę badać studnię przynajmniej raz na rok, a dodatkowo po każdym zalaniu, remoncie studni i zmianie barwy, zapachu lub smaku wody.

Woda dla niemowląt

Polskie Towarzystwo Gastroenterologii, Hepatologii i Żywienia Dzieci (PTGHiŻD) w stanowisku z 2021 roku zaleca starszym niemowlętom wodę źródlaną lub naturalną mineralną, niskozmineralizowaną, niskosodową i niskosiarczanową, zaznaczając, że nie każda woda butelkowana się nadaje. Wody mineralne służą do picia, nie do gotowania posiłków, a wodę studzienną towarzystwo uznaje za szczególnie ryzykowną z powodu azotanów i azotynów.

Pomaga etykieta. Napis „odpowiednia do przygotowania żywności dla niemowląt” oznacza według rozporządzenia nie więcej niż 20 mg/l sodu lub chlorków, 0,7 mg/l fluorków, 0,02 mg/l azotynów i 10 mg/l azotanów. Mieszankę mleczną przygotowuj według instrukcji producenta i zaleceń pediatry.

Koszt i odpady

Wodociąg musi podawać cenę wody za litr, więc porównanie z butelką zrobisz na własnych liczbach.

Od października 2025 roku za plastikową butelkę do 3 litrów ze znakiem systemu kaucyjnego odzyskasz 50 groszy, ale każdą butelkę i tak trzeba wyprodukować, przewieźć i przetworzyć. Dyrektywa unijna zobowiązuje państwa członkowskie do promowania wody z kranu, żeby ograniczyć jednorazowe opakowania z tworzyw.

Z gabinetu: zgrzewki w bagażniku, stare rury i niebadana studnia

Pytania o wodę pojawiają się u moich podopiecznych przy bilansowaniu płynów i planowaniu treningów w domu, a problem rzadko leży w samym wyborze między kranem a butelką.

Przykład: 27 litrów ze sklepu co tydzień

Typowa sytuacja z konsultacji: czteroosobowa rodzina kupuje co sobotę trzy zgrzewki wody źródlanej, bo „z kranu jest niezdrowa”, a kran służy tylko do mycia naczyń i gotowania makaronu. To 27 litrów tygodniowo i blisko tysiąc butelek rocznie. Zaczynam od położenia obok siebie dwóch dokumentów: etykiety ich wody i wyników badań opublikowanych przez miejski wodociąg. Woda źródlana musi spełniać te same wymagania chemiczne co woda z sieci, więc różnice dotyczą zwykle twardości i smaku, a nie bezpieczeństwa. Jeśli komuś przeszkadza zapach chloru, proponuję dzbanek z filtrem trzymany w lodówce, a butelki zostawiam na wyjazdy i dłuższe treningi poza domem. Sprawdź wyniki dla swojej strefy i porównaj twardość oraz sód z etykietą, którą masz w kuchni.

Przykład: kamienica z 1928 roku i rdzawa woda o poranku

Drugi scenariusz: para z dwulatkiem mieszka w kamienicy z 1928 roku, a rano przez pierwsze kilkanaście sekund z kranu leci woda o rdzawym odcieniu. Piją ją po przegotowaniu, w przekonaniu, że czajnik rozwiązuje sprawę. Rdzawy kolor to zwykle żelazo, które psuje smak, a nie zdrowie, ale w tak starym budynku nie wiadomo, z czego są piony, a małe dzieci wchłaniają ołów kilkakrotnie skuteczniej niż dorośli. Proszę, żeby zapytali zarządcę o materiał rur i zlecili badanie ołowiu i żelaza w wodzie z kranu kuchennego w laboratorium zatwierdzonym przez sanepid. Do czasu wyniku rano spuszczają zimną wodę, a dzbanek z filtrem traktują jako poprawę smaku, nie ochronę przed ołowiem. Zmierz stoperem, po ilu sekundach woda robi się wyraźnie zimna, i zapisz ten czas na lodówce.

Przykład: studnia za domem i bidon w garażowej siłowni

Z trzecią sytuacją spotykam się przy układaniu treningów do domu: osoba po czterdziestce trenuje w garażu w poniedziałki, środy i piątki po 70 minut i napełnia bidon wodą z własnej studni kopanej, głębokiej na 8 metrów, kilkadziesiąt metrów od pola. Studni nikt nigdy nie badał, bo woda jest zimna i przejrzysta. Tłumaczę, że przejrzystość nic nie mówi o bakteriach ani azotanach, a w badaniu z Podkarpacia woda z pięciu na czternaście studni, samych kopanych, przekraczała limit azotanów. Proszę o badanie mikrobiologiczne i azotanów, a do czasu wyniku bidon z wodą butelkowaną; ile pić w trakcie sesji, opisałem w tekście o nawodnieniu podczas treningu siłowego. Zapisz głębokość studni i jej odległość od szamba i pola, bo te dane przydadzą się przy ustalaniu zakresu badania.

Podsumowanie stanu dowodów

Najczęstsze pytania (FAQ)

Czy wodę z kranu w Polsce można pić bez przegotowania?

Tak, jeśli sanepid nie wydał komunikatu o jej niezdatności: w 2025 roku niemal 100% odbiorców wodociągów dostawało wodę zgodną z normami. Słabym punktem bywa instalacja w budynku, dlatego po nocy spuść najpierw wodę, która stała w rurach.

Czy woda butelkowana jest zdrowsza od wody z kranu?

Żadne badanie tego nie pokazało, a woda źródlana musi spełniać te same wymagania chemiczne co woda wodociągowa. Woda mineralna różni się składem, więc może dostarczyć wapnia i magnezu albo sporo sodu, zależnie od etykiety.

Ile mikroplastiku jest w wodzie butelkowanej i czy szkodzi?

Badanie z 2024 roku oszacowało około 240 tysięcy cząstek na litr, w 90% nanoplastiku, ale objęło trzy marki z jednego sklepu w USA. WHO nie znalazła wiarygodnych dowodów szkody, choć przyznaje, że o nanocząstkach wiadomo za mało.

Czy twarda woda szkodzi zdrowiu?

Nie: polskie przepisy uznają twardość 60-500 mg/l w przeliczeniu na węglan wapnia za wartość pożądaną dla zdrowia. Badania obserwacyjne łączą twardszą wodę raczej z niższą umieralnością sercowo-naczyniową, a kamień szkodzi głównie czajnikom i instalacjom.

Czy wodę z przydomowej studni trzeba badać?

Prawo tego nie wymaga, gdy studnia służy tylko domownikom, więc jej jakości nie sprawdza nikt poza właścicielem. W badaniu 14 studni z Podkarpacia pięć przekraczało limit azotanów 50 mg/l, dlatego przed piciem zleć badanie bakterii i azotanów.

Podsumowanie

1. Woda z wodociągu w Polsce jest bezpieczna niemal wszędzie. W 2025 roku niemal 100% odbiorców dostawało wodę zgodną z normami, a najczęstsze przekroczenia dotyczą smaku i barwy.
2. Kłopoty zaczynają się zwykle za licznikiem. Stare rury, woda stojąca w instalacji i zbyt chłodna ciepła woda to sprawa zarządcy i mieszkańców; filtr dzbankowy nie zastąpi badania ani wymiany pionów.
3. Butelka nie jest z urzędu zdrowsza. Woda źródlana spełnia te same normy chemiczne co kranówka, a przy mineralnej liczy się etykieta: sód, wapń, magnez i fluorki.
4. Mikroplastik to niewiadoma, nie udowodnione zagrożenie. Cząstek w butelkach jest więcej, niż sądzono, ale brak badań pokazujących szkodę z wody pitnej; na PFAS działa limit w kranie, nie zmiana opakowania.
5. Własna studnia to własna odpowiedzialność. Przepisy jej nie obejmują, więc badanie bakterii i azotanów zleca właściciel, zwłaszcza gdy w domu jest niemowlę.

Więcej niż wybór między kranem a zgrzewką zmieniają stałe pory jedzenia, wysypianie się i trening z sensowną progresją. Jeśli masz przed sobą wyniki badania wody, etykiety butelek i jadłospis do ułożenia, omówimy je razem podczas konsultacji online poświęconej wodzie i jadłospisowi. A jeśli trenujesz w domowej siłowni i chcesz, żeby te sesje miały kierunek, przygotuję plan treningowy pod sprzęt, który masz w garażu.

Bibliografia

1. Państwowa Inspekcja Sanitarna. GIS: Raport z działań Państwowej Inspekcji Sanitarnej za rok 2025, rozdział Jakość wody przeznaczonej do spożycia, www.gov.pl, raport PIS 2025; Raport o jakości wody za lata 2020-2022, www.gov.pl/web/gis, raport; Nowe przepisy dotyczące jakości wody, www.gov.pl/web/gis, przepisy. PSSE we Wrocławiu. Zalecenia dla instalacji po przestoju i dla studni, www.gov.pl/web/psse-wroclaw (dostęp 25.09.2026).
2. Ustawa z dnia 13 marca 2026 r. o zmianie ustawy o zbiorowym zaopatrzeniu w wodę i zbiorowym odprowadzaniu ścieków oraz niektórych innych ustaw. Dz.U. 2026 poz. 605 (dostęp 25.09.2026).
3. Rozporządzenie Ministra Zdrowia z dnia 22 maja 2026 r. w sprawie jakości wody przeznaczonej do spożycia przez ludzi. Dz.U. 2026 poz. 748 (dostęp 25.09.2026).
4. European Commission, DG Environment. Drinking water: Directive (EU) 2020/2184 oraz akt delegowany o metodzie pomiaru mikroplastiku (2024). environment.ec.europa.eu (dostęp 25.09.2026).
5. World Health Organization. Lead poisoning, fact sheet (10.06.2026), www.who.int, ołów; Microplastics in drinking-water, 2019, www.who.int, mikroplastik (dostęp 25.09.2026).
6. Rozporządzenie Ministra Infrastruktury w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie, § 120, tekst jednolity. Dz.U. 2022 poz. 1225 (dostęp 25.09.2026).
7. Bykowska-Derda A, Spychala M, Czlapka-Matyasik M, et al. The Relationship between Mortality from Cardiovascular Diseases and Total Drinking Water Hardness: Systematic Review with Meta-Analysis. Foods. 2023;12(17):3255. PMID: 37685186.
8. Rychlik E, Stoś K, Woźniak A, Mojska H (red.). Normy żywienia dla populacji Polski. Rozdział Składniki mineralne (wapń, magnez, sód). Warszawa: NIZP PZH-PIB; 2024. www.pzh.gov.pl, normy 2024 (dostęp 25.09.2026).
9. Briancesco R, Paduano S, Semproni M, et al. Behavior of Pseudomonas aeruginosa and Enterobacter aerogenes in Water from Filter Jugs. Int J Environ Res Public Health. 2020;17(21):8263. PMID: 33182311.
10. Doré E, Formal C, Muhlen C, et al. Effectiveness of point-of-use and pitcher filters at removing lead phosphate nanoparticles from drinking water. Water Res. 2021;201:117285. PMID: 34107361.
11. Rozporządzenie Ministra Zdrowia z dnia 31 marca 2011 r. w sprawie naturalnych wód mineralnych, wód źródlanych i wód stołowych. Dz.U. 2011 nr 85 poz. 466 (dostęp 25.09.2026).
12. Westerhoff P, Prapaipong P, Shock E, et al. Antimony leaching from polyethylene terephthalate (PET) plastic used for bottled drinking water. Water Res. 2008;42(3):551-556. PMID: 17707454.
13. Schymanski D, Goldbeck C, Humpf HU, et al. Analysis of microplastics in water by micro-Raman spectroscopy: Release of plastic particles from different packaging into mineral water. Water Res. 2018;129:154-162. PMID: 29145085.
14. Qian N, Gao X, Lang X, et al. Rapid single-particle chemical imaging of nanoplastics by SRS microscopy. Proc Natl Acad Sci U S A. 2024;121(3):e2300582121. PMID: 38190543.
15. Marfella R, Prattichizzo F, Sardu C, et al. Microplastics and Nanoplastics in Atheromas and Cardiovascular Events. N Engl J Med. 2024;390(10):900-910. PMID: 38446676.
16. Uwaga RC, Madaki PD, Ibibama JO, et al. Microplastics in bottled water and human health outcomes: a systematic review of multi-organ toxicity and mechanistic pathways. J Environ Sci Health C Toxicol Carcinog. 2026;44(3):378-398. PMID: 42667298.
17. EFSA Panel on Contaminants in the Food Chain (EFSA CONTAM Panel), Schrenk D, Bignami M, et al. Risk to human health related to the presence of perfluoroalkyl substances in food. EFSA J. 2020;18(9):e06223. PMID: 32994824.
18. Bilek M, Rybakowa M. Azotany (III) i (V) w wodzie pitnej studni kopanych i wierconych z terenu Podkarpacia jako czynniki ryzyka methemoglobinemii. Przegl Lek. 2014;71(10):520-522. PMID: 25826973.
19. Szajewska H, Socha P, Horvath A, et al. Zasady żywienia zdrowych niemowląt. Stanowisko Polskiego Towarzystwa Gastroenterologii, Hepatologii i Żywienia Dzieci. Standardy Medyczne/Pediatria. 2021;18:805-822. doi:10.17444/SMP2021.18.02. ptghizd.pl, stanowisko 2021 (dostęp 25.09.2026).
20. Ministerstwo Klimatu i Środowiska. System kaucyjny. www.gov.pl/web/klimat (dostęp 25.09.2026).

Z mojej oferty Trener Personalny i Dietetyk – Kompleksowe Prowadzenie Online Przestań zgadywać. Oddaj swoje zdrowie i sylwetkę w ręce eksperta. Jako dyplomowany dietetyk i certyfikowany trener personalny, zdejmuję z… Sprawdź

Najczęstsze pytania

Czy wodę z kranu w Polsce można pić bez przegotowania?

Tak, jeśli sanepid nie wydał komunikatu o jej niezdatności: w 2025 roku niemal 100% odbiorców wodociągów dostawało wodę zgodną z normami. Słabym punktem bywa instalacja w budynku, dlatego po nocy spuść najpierw wodę, która stała w rurach.

Czy woda butelkowana jest zdrowsza od wody z kranu?

Żadne badanie tego nie pokazało, a woda źródlana musi spełniać te same wymagania chemiczne co woda wodociągowa. Woda mineralna różni się składem, więc może dostarczyć wapnia i magnezu albo sporo sodu, zależnie od etykiety.

Ile mikroplastiku jest w wodzie butelkowanej i czy szkodzi?

Badanie z 2024 roku oszacowało około 240 tysięcy cząstek na litr, w 90% nanoplastiku, ale objęło trzy marki z jednego sklepu w USA. WHO nie znalazła wiarygodnych dowodów szkody, choć przyznaje, że o nanocząstkach wiadomo za mało.

Czy twarda woda szkodzi zdrowiu?

Nie: polskie przepisy uznają twardość 60-500 mg/l w przeliczeniu na węglan wapnia za wartość pożądaną dla zdrowia. Badania obserwacyjne łączą twardszą wodę raczej z niższą umieralnością sercowo-naczyniową, a kamień szkodzi głównie czajnikom i instalacjom.

Czy wodę z przydomowej studni trzeba badać?

Prawo tego nie wymaga, gdy studnia służy tylko domownikom, więc jej jakości nie sprawdza nikt poza właścicielem. W badaniu 14 studni z Podkarpacia pięć przekraczało limit azotanów 50 mg/l, dlatego przed piciem zleć badanie bakterii i azotanów.