Charakter artykułu. Tekst opisuje stan wiedzy o związku eksperymentalnym, niedopuszczonym do stosowania u ludzi. Ma charakter informacyjny i nie zawiera zaleceń dotyczących stosowania.
GW-0742 to agonista receptora PPARδ, sprzedawany często pod nazwą GW 2.0 i przedstawiany jako nowsza wersja kardaryny.
Poniżej wyjaśniam, skąd wzięła się ta cząsteczka, po co opracowano całą grupę tych związków i dlaczego program badawczy został przerwany.
Newsletter
Nowe materiały prosto na maila
Raz w tygodniu wysyłam filmy i konkrety o treningu i diecie. Bez spamu, wypisujesz się jednym kliknięciem.
Pochodzenie i relacja z kardaryną
Obie cząsteczki pochodzą z tego samego programu badawczego nad agonistami PPARδ, prowadzonego na przełomie wieków przez GlaxoSmithKline we współpracy z Ligand Pharmaceuticals.
GW-0742 pojawia się w literaturze naukowej od początku lat dwutysięcznych, jako jedno z narzędzi badawczych służących poznaniu funkcji tego receptora.
Określenie „GW 2.0″ nie występuje w publikacjach naukowych. Pochodzi z obrotu nieoficjalnego i sugeruje kolejność, która nie miała miejsca.
Co z tego wynika
Argument o poprawionej cząsteczce drugiej generacji nie znajduje oparcia w chronologii prac.
Nie oznacza to, że obie substancje są identyczne. Różnią się budową i profilem powinowactwa do receptora, ale nie na zasadzie następstwa czasowego.
Mechanizm działania
PPARδ to receptor jądrowy obecny przede wszystkim w mięśniach szkieletowych, sercu, wątrobie i tkance tłuszczowej.
Za co odpowiada
- Regulacja utleniania kwasów tłuszczowych w mitochondriach.
- Wpływ na typ włókien mięśniowych, w kierunku wolnokurczliwych i tlenowych.
- Gospodarka lipidowa, w tym transport cholesterolu.
- Modulacja odpowiedzi zapalnej w ścianie naczyń.
Aktywacja tego receptora przestawia metabolizm mięśni w kierunku większego wykorzystania tłuszczu jako źródła energii, oszczędzając glikogen.
Różnica wobec innych grup substancji
Agoniści PPARδ nie działają na receptory androgenowe, co odróżnia je zarówno od sterydów anaboliczno-androgennych, jak i od selektywnych modulatorów receptora androgenowego.
Z mojej oferty
Konsultacja online z Trenerem personalnym i Dietetykiem
Masz wątpliwości? Waga stoi, a trening nie przynosi efektów? Nie błądzisz w ciemno. To 60 minut konkretnej rozmowy…
Sprawdź
Jakie korzyści zakładano
Program badawczy dotyczył leków metabolicznych, a nie substancji dla sportowców.
| Zakładane zastosowanie | Podstawa |
|---|---|
| Zaburzenia lipidowe | Obniżenie trójglicerydów i podwyższenie cholesterolu HDL w modelach zwierzęcych |
| Cukrzyca typu 2 | Poprawa wrażliwości tkanek na insulinę |
| Otyłość | Zwiększenie zużycia tłuszczu jako źródła energii |
| Miażdżyca | Wpływ na transport cholesterolu i stan zapalny naczyń |
| Choroby mięśni | Poprawa wydolności tlenowej tkanki mięśniowej |
Wątek, który wzbudził zainteresowanie sportowe
Badanie opublikowane w 2008 roku wykazało u myszy otrzymujących agonistę PPARδ w połączeniu z treningiem istotne wydłużenie czasu do wyczerpania podczas biegu.
Stąd wzięło się określenie „trening w tabletce”, które trafiło do mediów i zapoczątkowało zainteresowanie tą grupą związków poza medycyną.
Szczegół często pomijany: w tym badaniu wyraźne efekty wystąpiły u myszy trenujących. U zwierząt nietrenujących sama substancja dawała efekt znacznie mniejszy.
Wniosek autorów dotyczył raczej wzmocnienia adaptacji treningowych niż ich zastąpienia.
Wyniki badań przedklinicznych
| Obserwacja | Model |
|---|---|
| Wydłużenie czasu do wyczerpania | Myszy, w połączeniu z treningiem |
| Wzrost udziału włókien wolnokurczliwych | Myszy |
| Obniżenie trójglicerydów, wzrost HDL | Gryzonie i naczelne |
| Poprawa wrażliwości na insulinę | Modele zwierzęce otyłości |
| Zmniejszenie zmian miażdżycowych | Modele zwierzęce |
Większość tych wyników dotyczy kardaryny, lepiej przebadanej cząsteczki z tej grupy. GW-0742 był w badaniach stosowany rzadziej, głównie jako narzędzie do poznawania funkcji receptora.
Dlaczego przerwano program
W 2007 roku producent zakończył prace nad kardaryną.
Powód: dwuletnie badania kancerogenności na szczurach i myszach, wymagane przed dopuszczeniem leku, wykazały zwiększoną częstość nowotworów w wielu narządach, w tym w wątrobie, żołądku, jelicie, skórze, tarczycy i pęcherzu.
Istotny szczegół: zmiany występowały w szerokim zakresie dawek, a nie wyłącznie przy wartościach skrajnych.
Reakcja instytucji sportowych
Światowa Agencja Antydopingowa wydała w 2013 roku ostrzeżenie skierowane bezpośrednio do zawodników, wskazując na poważne ryzyko zdrowotne związane ze stosowaniem kardaryny.
To sytuacja nietypowa, bo agencja rzadko wydaje komunikaty dotyczące zdrowia, koncentrując się zwykle na kwestiach uczciwości rywalizacji.
Kontekst interpretacyjny
Badania kancerogenności prowadzi się na gryzoniach, których wrażliwość na niektóre mechanizmy różni się od ludzkiej.
Jednocześnie są to badania standardowo wymagane przed dopuszczeniem leku, a ich wynik doprowadził do zakończenia programu przez samego producenta, mimo poniesionych nakładów.
Stan danych o GW-0742
| Kardaryna (GW-501516) | GW-0742 | |
|---|---|---|
| Badania przedkliniczne | Liczne | Znacznie mniej liczne |
| Badania kancerogenności | Przeprowadzone, wynik negatywny | Nieprzeprowadzone |
| Badania u ludzi | Wczesne fazy, wyniki nieopublikowane w pełni | Brak |
| Dane farmakokinetyczne u ludzi | Ograniczone | Brak |
Kwestia bezpieczeństwa GW-0742
Argument, że GW-0742 jest bezpieczniejszy, opiera się na braku badań, a nie na ich wynikach.
Brak doniesień o działaniach niepożądanych przy substancji, dla której nie przeprowadzono badań długoterminowych, nie jest informacją o jej profilu bezpieczeństwa.
Wspólny cel molekularny i zbliżona budowa nie dają podstaw, by zakładać odmienny wynik badań kancerogenności.
Wpływ na gospodarkę hormonalną
To obszar, w którym agoniści PPARδ różnią się od innych substancji stosowanych w sportach sylwetkowych.
Nie działają na receptory androgenowe ani na oś podwzgórze-przysadka-gonady, więc nie powodują hamowania wytwarzania własnego testosteronu.
Nie ulegają aromatyzacji i nie wpływają na stężenie estrogenów.
Praktyczna konsekwencja: stosowanie samego agonisty PPARδ nie prowadzi do supresji hormonalnej wymagającej odbudowy po zakończeniu. Szerzej o samym testosteronie w tekście o diecie a testosteronie.
Dawki w praktyce nieoficjalnej
Warto zaznaczyć pochodzenie tych informacji.
Nie pochodzą z badań klinicznych, tylko z relacji osób eksperymentujących z tymi związkami.
Zgłaszane zakresy: 5-20 mg dziennie, w jednej porcji, przez okresy 6-12 tygodni.
Zastrzeżenie
Dla GW-0742 nie opublikowano danych farmakokinetycznych u ludzi, więc nie wiadomo, jaka część dawki doustnej trafia do krążenia ani jak długo utrzymuje się w organizmie.
Wartości podawane w obrocie nieoficjalnym wywodzą się z analogii do kardaryny, a nie z pomiarów.
Status regulacyjny i antydopingowy
Kontrola antydopingowa
Agoniści PPARδ figurują na liście substancji zabronionych Światowej Agencji Antydopingowej, w kategorii modulatorów hormonów i metabolizmu.
Zakaz obowiązuje przez cały czas, także poza okresem zawodów, a wykrycie prowadzi do wyniku pozytywnego.
Status regulacyjny
GW-0742 nie jest lekiem ani suplementem diety w żadnym kraju i nie przeszedł procedury dopuszczenia.
W obrocie występuje jako odczynnik chemiczny przeznaczony do badań.
Kwestia jakości produktów
Analizy produktów sprzedawanych jako związki eksperymentalne wykazywały rozbieżności wobec deklaracji, w tym obecność innych substancji niż podane na etykiecie.
Przyczyna: brak kontroli seryjnej właściwej dla leków i żywności.
Najczęstsze pytania (FAQ)
Czy GW-0742 to nowsza wersja kardaryny?
Nie. Obie cząsteczki pochodzą z tego samego programu badawczego nad agonistami PPARδ, prowadzonego na przełomie wieków. Określenie GW 2.0 pochodzi ze sprzedaży, a nie z nomenklatury naukowej, i sugeruje kolejność, która nie miała miejsca.
Po co opracowano agonistów PPARδ?
Jako potencjalne leki na zaburzenia lipidowe, otyłość i cukrzycę typu 2. Receptor PPARδ reguluje utlenianie kwasów tłuszczowych w mięśniach, więc jego pobudzenie miało zwiększać zużycie tłuszczu jako źródła energii.
Dlaczego przerwano rozwój kardaryny?
W 2007 roku producent zakończył prace po dwuletnich badaniach na gryzoniach, w których odnotowano nowotwory w wielu narządach. Światowa Agencja Antydopingowa wydała później ostrzeżenie skierowane do zawodników.
Czy GW-0742 niesie to samo ryzyko?
Nie wiadomo, bo nie przeprowadzono dla niego analogicznych badań długoterminowych. Obie cząsteczki mają ten sam cel molekularny i zbliżoną budowę, więc nie ma podstaw, by zakładać odmienny profil bez danych.
Co pokazały badania na zwierzętach?
U gryzoni odnotowano zwiększenie wytrzymałości, wzrost udziału włókien wolnokurczliwych oraz poprawę profilu lipidowego. Efekty były wyraźniejsze w połączeniu z treningiem niż przy samym podawaniu substancji.
Czy istnieją badania u ludzi?
Dla GW-0742 nie opublikowano badań klinicznych. Dla kardaryny przeprowadzono niewielkie badania fazy pierwszej i drugiej przed zakończeniem programu, ale ich wyniki nie zostały w pełni opublikowane.
Czy wpływa na gospodarkę hormonalną?
Agoniści PPARδ nie oddziałują na receptory androgenowe ani na oś podwzgórze-przysadka-gonady, więc nie powodują hamowania wytwarzania testosteronu. To odróżnia je od sterydów anabolicznych i modulatorów receptora androgenowego.
Jaki jest status w kontroli antydopingowej?
Agoniści PPARδ figurują na liście substancji zabronionych Światowej Agencji Antydopingowej w kategorii modulatorów hormonów i metabolizmu, obowiązującej przez cały czas, także poza okresem zawodów.
Podsumowanie
Sprostowanie dotyczące nazwy: GW-0742 nie jest następcą kardaryny. Obie cząsteczki pochodzą z tego samego programu badawczego, a określenie „GW 2.0″ wywodzi się z obrotu, nie z literatury.
Po co je opracowano: jako potencjalne leki metaboliczne, przy zaburzeniach lipidowych, otyłości i cukrzycy typu 2.
Szczegół z badania nad wytrzymałością: wyraźne efekty wystąpiły u myszy trenujących. Autorzy pisali o wzmocnieniu adaptacji treningowych, nie o ich zastąpieniu.
Dlaczego program przerwano: dwuletnie badania kancerogenności wykazały nowotwory w wielu narządach, w szerokim zakresie dawek. Producent zakończył prace mimo poniesionych nakładów.
Kwestia GW-0742: analogicznych badań nie przeprowadzono. Argument o większym bezpieczeństwie opiera się więc na braku danych, a nie na ich wynikach.
I różnica wobec innych substancji: agoniści PPARδ nie wpływają na gospodarkę androgenową, więc nie powodują supresji hormonalnej.
Jeśli chcesz ustawić trening pod wytrzymałość lub redukcję, sprawdź indywidualny plan treningowy. W Lublinie pracuję jako trener personalny i dietetyk.
- Grupa FitForce na Facebooku, gdzie omawiamy substancje w oparciu o dane.
- Instagram @naarqu_, gdzie dzielę się praktycznymi wskazówkami.
Bibliografia
- Narkar VA, Downes M, Yu RT, i wsp. AMPK and PPARdelta agonists are exercise mimetics. Cell. 2008;134(3):405-415. doi:10.1016/j.cell.2008.06.051
- Oliver WR Jr, Shenk JL, Snaith MR, i wsp. A selective peroxisome proliferator-activated receptor delta agonist promotes reverse cholesterol transport. Proceedings of the National Academy of Sciences. 2001;98(9):5306-5311. doi:10.1073/pnas.091021198
- Sprecher DL, Massien C, Pearce G, i wsp. Triglyceride:high-density lipoprotein cholesterol effects in healthy subjects administered a peroxisome proliferator activated receptor delta agonist. Arteriosclerosis, Thrombosis, and Vascular Biology. 2007;27(2):359-365. doi:10.1161/01.ATV.0000252790.70572.0c
- Światowa Agencja Antydopingowa. WADA warns athletes against use of GW501516. Komunikat z 21 marca 2013.
- Geiger LE, Dunsford WS, Lewis DJ, i wsp. Rat carcinogenicity study with GW501516, a PPAR delta agonist. The Toxicologist. 2009;108(1):895.
- Wang YX, Zhang CL, Yu RT, i wsp. Regulation of muscle fiber type and running endurance by PPARdelta. PLoS Biology. 2004;2(10):e294. doi:10.1371/journal.pbio.0020294
- Barish GD, Narkar VA, Evans RM. PPAR delta: a dagger in the heart of the metabolic syndrome. The Journal of Clinical Investigation. 2006;116(3):590-597. doi:10.1172/JCI27955
- Van Wagoner RM, Eichner A, Bhasin S, Deuster PA, Eichner D. Chemical Composition and Labeling of Substances Marketed as Selective Androgen Receptor Modulators and Sold via the Internet. JAMA. 2017;318(20):2004-2010. doi:10.1001/jama.2017.17069
Z mojej oferty
Indywidualny Jadłospis Online – Łatwy start i trwała zmiana nawyków
Koniec z błądzeniem. Zyskaj strategię żywieniową, która wspiera zdrowie i buduje formę. Jako dyplomowany dietetyk nie oferuję "gotowców",…
Sprawdź
Najczęstsze pytania
Czy GW-0742 to nowsza wersja kardaryny?
Nie. Obie cząsteczki pochodzą z tego samego programu badawczego nad agonistami PPARδ, prowadzonego na przełomie wieków. Określenie GW 2.0 pochodzi ze sprzedaży, a nie z nomenklatury naukowej, i sugeruje kolejność, która nie miała miejsca.
Po co opracowano agonistów PPARδ?
Jako potencjalne leki na zaburzenia lipidowe, otyłość i cukrzycę typu 2. Receptor PPARδ reguluje utlenianie kwasów tłuszczowych w mięśniach, więc jego pobudzenie miało zwiększać zużycie tłuszczu jako źródła energii.
Dlaczego przerwano rozwój kardaryny?
W 2007 roku producent zakończył prace po dwuletnich badaniach na gryzoniach, w których odnotowano nowotwory w wielu narządach. Światowa Agencja Antydopingowa wydała później ostrzeżenie skierowane do zawodników.
Czy GW-0742 niesie to samo ryzyko?
Nie wiadomo, bo nie przeprowadzono dla niego analogicznych badań długoterminowych. Obie cząsteczki mają ten sam cel molekularny i zbliżoną budowę, więc nie ma podstaw, by zakładać odmienny profil bez danych.
Co pokazały badania na zwierzętach?
U gryzoni odnotowano zwiększenie wytrzymałości, wzrost udziału włókien wolnokurczliwych oraz poprawę profilu lipidowego. Efekty były wyraźniejsze w połączeniu z treningiem niż przy samym podawaniu substancji.
Czy istnieją badania u ludzi?
Dla GW-0742 nie opublikowano badań klinicznych. Dla kardaryny przeprowadzono niewielkie badania fazy pierwszej i drugiej przed zakończeniem programu, ale ich wyniki nie zostały w pełni opublikowane.
Czy wpływa na gospodarkę hormonalną?
Agoniści PPARδ nie oddziałują na receptory androgenowe ani na oś podwzgórze-przysadka-gonady, więc nie powodują hamowania wytwarzania testosteronu. To odróżnia je od sterydów anabolicznych i modulatorów receptora androgenowego.
Jaki jest status w kontroli antydopingowej?
Agoniści PPARδ figurują na liście substancji zabronionych Światowej Agencji Antydopingowej w kategorii modulatorów hormonów i metabolizmu, obowiązującej przez cały czas, także poza okresem zawodów.
