Jak komórki odpornościowe reagują dobę po przyjęciu witaminy D3? Naukowcy z Instytutu Rozrodu Zwierząt i Badań Żywności PAN w Olsztynie i Wayne State University porównali próbki krwi 38 zdrowych osób. W analizie opublikowanej 13 listopada 2026 r. zaobserwowali różnice między uczestnikami. Po uwzględnieniu liczby porównań istotne zmiany dotyczyły pojedynczych obszarów DNA w analizach prowadzonych osobno w wyodrębnionych grupach.
Co naukowcy zmierzyli po 24 godzinach
W projekcie VitDPAS próbki pobrano bezpośrednio przed pierwszą doustną dawką witaminy D3 i dobę później. Dawkę badawczą ustalano zależnie od masy ciała. Do analizy opublikowanej w „Nutrients” włączono 38 z 45 osób. U pozostałych siedmiu co najmniej jedna próbka nie spełniła kryterium jakości pomiaru dostępności chromatyny.
Z krwi wyizolowano komórki, wśród których dominowały limfocyty i monocyty. Badacze sprawdzili dostępność chromatyny, czyli to, do których fragmentów DNA łatwiej dotrzeć białkom regulującym aktywność genów. Zmierzyli też poziom RNA, żeby przyjrzeć się zmianom w ekspresji genów.
Trzy wzorce odpowiedzi i pojedyncze obszary ze zmianą
Na podstawie zmian sygnału w ponad 23 tys. obszarów DNA badacze wyodrębnili trzy grupy. U 13 osób przeważał wzrost dostępności chromatyny, u 18 obraz był mieszany, a u siedmiu przeważał spadek. Po korekcie na wielokrotne porównania w tych grupach istotne zmiany stwierdzono odpowiednio w dwóch, żadnym i trzech obszarach. Grupy powstały na podstawie tych samych pomiarów, których następnie użyto do porównań. Autorzy wskazują, że te wzorce wymagają potwierdzenia w niezależnym badaniu.
Co wniosła nowa analiza projektu VitDPAS
W pierwszej publikacji z projektu, z 2025 r., opisano zmiany ekspresji genów u 45 osób z Olsztyna. W kolejnej pracy porównano zmiany ekspresji i dostępności chromatyny m.in. u 13 uczestników VitDPAS. Nowa analiza obejmuje 38 osób i sprawdza dodatkowo, czy wyjściowa dostępność chromatyny wiązała się z kierunkiem zmian po 24 godzinach. Odnotowany związek ma charakter opisowy. Badanie nie pokazało, czy na tej podstawie da się przewidzieć reakcję konkretnej osoby.
W projekcie zabrakło grupy bez suplementacji, którą zbadano by w tych samych godzinach. Trudno więc oddzielić wpływ dawki od innych zmian zachodzących w ciągu doby. Te pomiary komórkowe nie pozwalają też ocenić korzyści zdrowotnych ani dobrać dawki do codziennego stosowania. Kwestie suplementacji omówiłem szerzej w tekście o witaminie D3 i jej łączeniu z K2.
Pracę sfinansowały unijny program Horyzont 2020 i Narodowe Centrum Nauki. Autorzy podali, że finansujący nie uczestniczyli w projektowaniu badania, analizie ani przygotowaniu publikacji.
Newsletter
Nowe materiały prosto na maila
Raz w tygodniu wysyłam filmy i konkrety o treningu i diecie. Bez spamu, wypisujesz się jednym kliknięciem.
