Sok z buraka ma opinię najbardziej „naukowego” soku na siłowni i w bieganiu. Coś w tym jest: Międzynarodowy Komitet Olimpijski (MKOl) wymienia azotany obok kofeiny i kreatyny wśród niewielu suplementów z dobrymi dowodami poprawy wyników, a Australijski Instytut Sportu umieszcza je w grupie A. Jednocześnie średni efekt jest mały, nie dotyczy każdego rodzaju wysiłku i łatwo go stracić przez zły wybór produktu, dawki albo pory.
Pokazuję, jak działają azotany z warzyw, w jakich wysiłkach pomagają, a w jakich nie, jaką dawkę i porę stosowano w badaniach, ile azotanów jest w burakach i sokach, co pokazują badania nad ciśnieniem oraz na co uważać przy lekach, kamicy nerkowej i u dzieci.
Policz to sam Kalkulator kalorii i makroskładników Pięć wzorów przemiany materii, aktywność liczona także z kroków. Wynik razem z rozbiciem na białko, tłuszcze i węglowodany. Dwie minuty, za darmo. ObliczJak działają azotany z buraka
Azotan z warzyw sam w sobie nie działa. Po zjedzeniu trafia do krwi, skąd wychwytują go ślinianki. W ślinie bakterie jamy ustnej przekształcają go w azotyn, a z azotynu w organizmie powstaje tlenek azotu, który wpływa między innymi na naczynia krwionośne i pracę mięśni.
Newsletter
Nowe materiały prosto na maila
Raz w tygodniu wysyłam filmy i konkrety o treningu i diecie. Bez spamu, wypisujesz się jednym kliknięciem.
To dlatego bakterie w ustach mają tak duże znaczenie. W małym badaniu na 7 ochotnikach antybakteryjny płyn do płukania ust całkowicie zablokował przemianę azotanu w azotyn w ślinie i wyraźnie osłabił wzrost azotynu we krwi. W innym badaniu, na 19 osobach, tydzień płukania ust chlorheksydyną podniósł ciśnienie tętnicze o 2-3,5 mmHg. Metaanaliza z 2022 roku potwierdziła, że praktyki szkodzące bakteriom jamy ustnej zmniejszały efekt azotanów na wyniki.
Azotan z warzyw to nie to samo co azotyn w wędlinach ani azotany jako leki. Azotyny dodaje się do mięsa przetworzonego jako konserwant, a leki z grupy azotanów organicznych, na przykład nitroglicerynę, stosuje się w chorobie wieńcowej. W artykule chodzi wyłącznie o azotan występujący naturalnie w warzywach.
Co pokazują badania nad wydolnością
Najszerszy obraz daje przegląd parasolowy z 2025 roku, który objął 20 metaanaliz, 180 badań i 2672 uczestników:
| Rodzaj wysiłku | Efekt azotanów |
|---|---|
| Wysiłek do odmowy przy stałym tempie | Poprawa, większa przy co najmniej 6 mmol dziennie przez ponad 3 dni |
| Wyścig na czas lub dystans | Brak istotnego efektu |
| Maksymalne pochłanianie tlenu (VO2max) | Brak istotnego efektu |
| Siła maksymalna | Brak istotnego efektu |
| Wytrzymałość siłowa | Poprawa |
| Moc szczytowa | Niewielka poprawa |
Zwróć uwagę na różnicę między wysiłkiem do odmowy a wyścigiem. Autorzy przeglądu przypominają, że około 15% dłuższy czas w teście do odmowy przy stałej mocy odpowiada zaledwie 1% większej mocy w teście na czas. Efekt, który w jednym teście wygląda na duży, w realnym starcie może być trudny do zauważenia.
Mały efekt i duże różnice między badaniami
- Metaanaliza z 2020 roku (80 badań) wykazała poprawę wyników, ale efekt był obiektywnie mały, a około 70% pojedynczych badań nie znalazło różnicy wobec placebo.
- Wysiłki przerywane. MKOl podaje, że azotany mogą poprawiać o 3-5% intensywny, przerywany wysiłek typowy dla gier zespołowych, trwający 12-40 minut, a przy wysiłkach krótszych niż 12 minut dowody są niejednoznaczne.
- Moc mięśni. Analiza danych indywidualnych z 19 badań (268 osób) wykazała wzrost mocy maksymalnej średnio o około 5%.
- Sprinty i skoki. W metaanalizie z 2026 roku sok z buraka nie poprawiał skoku z zamachem, mocy szczytowej ani średniej ani sprintu na 10 i 20 m, choć skracał czas dojścia do mocy szczytowej w teście Wingate i zwiększał siłę uścisku dłoni.
Komu azotany pomagają najbardziej
Paradoksalnie tym, którzy są najsłabiej wytrenowani. W metaanalizie z 2018 roku azotany poprawiały wyniki osób niebędących sportowcami, ale nie sportowców. W metaanalizie z 2020 roku efektu nie było u dobrze wytrenowanych zawodników wytrzymałościowych z VO2max od 65 ml/kg/min, a według panelu ekspertów z 2022 roku efekt słabnie już powyżej 60 ml/kg/min. Ci sami eksperci dopuszczają, że wśród wyczynowców mogą być pojedyncze osoby, które reagują na azotany, a MKOl, że dłuższe ładowanie może mieć sens u bardzo dobrze wytrenowanych sportowców. W badaniach obejmujących wyłącznie kobiety efekt nie był istotny, ale takich badań było tylko 6, a w przeglądzie parasolowym kobiety stanowiły zaledwie 7-37% uczestników.
W praktyce azotany mają najwięcej sensu u osób trenujących rekreacyjnie, w wysiłkach wytrzymałościowych i przerywanych, a najmniej przy sile maksymalnej, krótkich sprintach i u wyczynowców wytrzymałościowych. Jeśli łączysz bieganie z siłownią, przeczytaj tekst o tym, jak zacząć biegać przy treningu siłowym.
Z mojej oferty
Konsultacja online z Trenerem personalnym i Dietetykiem
Masz wątpliwości? Waga stoi, a trening nie przynosi efektów? Nie błądzisz w ciemno. To 60 minut konkretnej rozmowy…
Sprawdź
Dawka i pora
W badaniach dawkę azotanu podaje się zwykle w milimolach: 1 mmol to 62 mg. Zalecenia wyglądają tak:
- MKOl, 2018: jednorazowo 5-9 mmol (310-560 mg), a efekt pojawia się zwykle w ciągu 2-3 godzin.
- Panel ekspertów, 2022: jednorazowo 8-16 mmol albo 4-16 mmol dziennie przez kilka dni lub tygodni, z ostatnią dawką 2-4 godziny przed wysiłkiem. Mniej niż 90 minut albo 6-8 godzin przed wysiłkiem to według ekspertów za wcześnie lub za późno.
- Metaanaliza z 2022 roku: najskuteczniejsza dawka jednorazowa to 5-14,9 mmol przyjęte co najmniej 150 minut przed wysiłkiem, a przy ładowaniu przez kilka dni 5-9,9 mmol dziennie. Sole azotanowe działały słabiej niż sok z buraka albo dieta bogata w azotany.
Dawkę łatwo przesadzić. W badaniu z 2013 roku 10 zdrowych mężczyzn piło sok z buraka z 4,2, 8,4 albo 16,8 mmol azotanu. Najmniejsza dawka nie zmieniała reakcji organizmu na wysiłek, a największa nie dawała nic więcej niż średnia. Stężenie azotynu we krwi było najwyższe po około 2-3 godzinach.
Buraki, soki i kapsułki: ile w nich azotanów
Azotany znajdziesz nie tylko w buraku. MKOl wymienia jako bogate źródła warzywa liściaste i korzeniowe, w tym szpinak, rukolę, seler i buraki, a w danych Europejskiego Urzędu ds. Bezpieczeństwa Żywności (EFSA) mediany zawartości wahały się od 1 mg/kg w groszku i brukselce do 4800 mg/kg w rukoli.
Ile to buraka
W polskim monitoringu z lat 2012-2019 mediana zawartości azotanów w burakach wynosiła 1260 mg/kg, a w najbardziej azotanowych 5% próbek ponad 3222 mg/kg. Z prostego przeliczenia wynika, że 6 mmol (372 mg) to około 300 g surowego buraka o typowej zawartości albo około 115 g buraka bardzo bogatego w azotany. To przybliżenie, bo zawartość mocno różni się między partiami warzyw.
Soki i suplementy to loteria
- Soki dla sportowców. W badaniu 24 soków z buraka reklamowanych sportowcom różnica w zawartości azotanu między produktami sięgała około 50 razy, a tylko 5 produktów w każdej próbce dostarczało co najmniej 5 mmol w porcji. Nawet w obrębie jednego produktu zawartość wahała się średnio o 30%.
- Polskie suplementy z buraka. W 50 tabletkach, kapsułkach i proszkach dzienna porcja zawierała od 0,197 do 169 mg azotanu, czyli wyraźnie mniej niż dawki z badań. Dwa produkty deklarowały azotany, a analiza ich nie wykryła. Ekstrakt z buraka rzadko trafia też do przedtreningówek, co widać w analizie składu przedtreningówek.
Jeśli sięgasz po sok, sprawdź, czy producent podaje ilość azotanu w porcji, najlepiej w mmol albo mg. Sama „ilość buraka” czy „ekstraktu” niczego nie mówi.
Ciśnienie i funkcje poznawcze
- Ciśnienie u dorosłych. W metaanalizie z 2013 roku (254 osoby, interwencje od 2 godzin do 15 dni) azotany i sok z buraka obniżały ciśnienie skurczowe średnio o 4,4 mmHg, a rozkurczowe nieistotnie.
- Nadciśnienie. W metaanalizie z 2024 roku (11 badań, 349 pacjentów) sok z buraka obniżał ciśnienie skurczowe mierzone w gabinecie o 5,3 mmHg, bez wpływu na rozkurczowe i pomiary 24-godzinne, przy niskiej pewności dowodów. Inne sposoby obniżania ciśnienia znajdziesz w artykule o diecie i treningu przy nadciśnieniu.
- Pamięć i koncentracja. W metaanalizie badań z randomizacją azotany i azotyny nie poprawiały funkcji poznawczych.
Bezpieczeństwo i kiedy uważać
Dopuszczalne dzienne spożycie
EFSA utrzymuje dopuszczalne dzienne spożycie azotanu na poziomie 3,7 mg na kilogram masy ciała, czyli około 259 mg dla osoby ważącej 70 kg. Panel ekspertów zwraca uwagę, że przekracza je już dawka 4,2 mmol, a więc większość dawek z badań nad wydolnością. Zarazem EFSA zauważa, że przy uwzględnieniu wszystkich źródeł limit ten przekracza już przeciętna dieta. Eksperci podkreślają, że u ludzi nie opisano poważnych działań niepożądanych po suplementacji azotanów z warzyw, ale nie osiągnęli zgody co do tego, czy wieloletnie stosowanie zwiększa ryzyko nowotworów lub uszkodzenia nerek.
Znaczenie ma też źródło. Według panelu ekspertów azotany i azotyny z mięsa przetworzonego, gdzie są konserwantami, mogą sprzyjać powstawaniu rakotwórczych nitrozamin, a warzywa i soki warzywne są prawdopodobnie najbezpieczniejszym źródłem, bo zawierają polifenole i przeciwutleniacze. EFSA, powołując się na wcześniejszą opinię, uznaje, że korzyści z jedzenia warzyw przeważają. Mięso przetworzone Światowa Organizacja Zdrowia (WHO) zalicza do czynników rakotwórczych dla ludzi.
Kto powinien uważać
Jeśli przyjmujesz nitroglicerynę lub inne azotany na serce, leki na zaburzenia erekcji z grupy inhibitorów PDE5 albo leki na nadciśnienie, porozmawiaj z lekarzem przed suplementacją azotanów. Ulotka sildenafilu wprost przeciwwskazuje łączenie go z azotanami organicznymi. Azotanów z warzyw w tym połączeniu nie badano, ale sok z buraka obniża ciśnienie, więc jego działanie może się sumować z lekami. Podobne sytuacje opisuję w tekście o groźnych połączeniach suplementów z lekami.
- Kamica nerkowa. Sok z buraka zawiera 60-70 mg szczawianów w 100 ml, a surowy burak około 160 mg w 100 g. Osobom, które miały kamienie szczawianowe, zaleca się unikanie produktów bogatych w szczawiany.
- Niemowlęta i dzieci. Niemowlęta są grupą ryzyka zatrucia azotanami, na przykład przy mleku przygotowywanym na wodzie ze studni albo źle przechowywanych domowych posiłkach z warzyw. Suplementów azotanu nie podaje się dzieciom.
- Przechowywanie soku. W sokach z buraka trzymanych 48 godzin w temperaturze pokojowej przybywało azotynu, a w lodówce azotan rozkładał się wolniej. Trzymaj otwarty sok w lodówce i nie przechowuj go długo.
- Żołądek i kolor moczu. MKOl wspomina o możliwych dolegliwościach żołądkowo-jelitowych u wrażliwych osób. Czerwony lub różowy mocz po burakach to zwykle niegroźne zjawisko, ale czerwony mocz bez jedzenia buraków wymaga konsultacji z lekarzem.
Z sali: bieg na 10 km, kapsułki z buraka i płukanka przed startem
U moich podopiecznych sok z buraka pojawia się najczęściej przed startami biegowymi i rowerowymi. Trzy sytuacje pokazują, gdzie azotany mają sens, a gdzie łatwo je zmarnować.
Przykład: pierwszy bieg na 10 km
Typowa sytuacja: osoba trenująca rekreacyjnie, z celem przebiegnięcia 10 km w około godzinę, pyta, czy sok z buraka coś jej da. To akurat grupa i czas wysiłku, w których azotany mają najwięcej sensu. Radzę jednak najpierw przetestować sok na treningu o podobnej intensywności, 2-3 godziny przed biegiem, bo MKOl zaleca sprawdzać każdy suplement na treningu, a żołądek przed startem bywa kapryśny. Zapisz, ile azotanu było w porcji i jak Ci się biegło, żeby w dniu startu niczego nie zgadywać.
Przykład: kapsułki z buraka zamiast soku
Drugi scenariusz: ktoś kupuje kapsułki z ekstraktem z buraka, bo są wygodniejsze niż sok. Proszę podopiecznych, żeby sprawdzili na etykiecie, ile azotanu zawiera dzienna porcja. W polskim badaniu suplementów z buraka najwyższa zawartość wynosiła 169 mg, a dawki z badań to 310-560 mg jednorazowo. Porównaj to z porcją z etykiety, zanim uznasz, że azotany na Ciebie nie działają.
Przykład: płukanka do ust przed startem
Trzecia sytuacja łatwo umyka: ktoś wypija sok z buraka, a potem, z przyzwyczajenia, płucze usta antybakteryjnym płynem. Tłumaczę wtedy, że azotan potrzebuje bakterii jamy ustnej, żeby zamienić się w azotyn, a w badaniu z płukanką ten etap został zablokowany. W dniu startu zrezygnuj z antybakteryjnego płynu do płukania ust, jeśli liczysz na efekt azotanów.
Podsumowanie stanu dowodów
| Twierdzenie | Co mówią dane | Poziom dowodu |
|---|---|---|
| Azotany wydłużają wysiłek do odmowy | Poprawa w przeglądzie parasolowym, większa przy co najmniej 6 mmol dziennie przez ponad 3 dni | Umiarkowany, wiele przeglądów słabej jakości |
| Azotany poprawiają wynik w wyścigu | Brak istotnego efektu w teście na czas | Umiarkowany, przeciw |
| Azotany zwiększają siłę maksymalną | Brak efektu, poprawa wytrzymałości siłowej i mocy | Umiarkowany |
| Azotany pomagają wyczynowcom | Brak efektu u wytrenowanych, możliwe pojedyncze osoby reagujące | Niski do umiarkowanego, przeciw |
| Większa dawka działa lepiej | 16,8 mmol nie dawało więcej niż 8,4 mmol | Niski, jedno małe badanie |
| Kapsułki z buraka dają dawkę z badań | W polskich suplementach najwyżej 169 mg na dzień | Teza nieuzasadniona |
| Sok z buraka obniża ciśnienie | Skurczowe o około 4-5 mmHg, rozkurczowe bez zmian | Niski do umiarkowanego |
| Azotany poprawiają pamięć i koncentrację | Brak efektu w metaanalizie | Niski, przeciw |
Najczęstsze pytania (FAQ)
Czy sok z buraka poprawia wydolność?
Trochę i nie w każdym wysiłku. W przeglądzie 20 metaanaliz azotany wydłużały wysiłek do odmowy i poprawiały wytrzymałość siłową, ale nie wynik w wyścigu na czas, VO2max ani siłę maksymalną. Efekt jest mały i najwyraźniejszy u osób trenujących rekreacyjnie.
Ile soku z buraka wypić przed treningiem?
Liczy się ilość azotanu, a nie soku. MKOl podaje 5-9 mmol, czyli 310-560 mg azotanu, około 2-3 godziny przed wysiłkiem, a panel ekspertów 8-16 mmol jednorazowo albo 4-16 mmol dziennie przez kilka dni. Zawartość azotanu w sokach bardzo się różni, więc trzeba sprawdzić etykietę.
Kiedy wypić sok z buraka przed zawodami?
Według panelu ekspertów ostatnia dawka powinna trafić do organizmu 2-4 godziny przed wysiłkiem, a przyjęcie jej mniej niż 90 minut albo 6-8 godzin przed startem nie działało. Stężenie azotynu we krwi jest najwyższe po około 2-3 godzinach.
Czy azotany pomagają przy treningu siłowym?
Nie zwiększają siły maksymalnej, ale w przeglądzie parasolowym poprawiały wytrzymałość siłową i nieco moc szczytową. W metaanalizie z 2026 roku sok z buraka nie poprawiał skoku ani sprintu na 10 i 20 metrów.
Czy kapsułki z buraka działają jak sok?
Zwykle nie dostarczają dość azotanu. W polskim badaniu 50 suplementów z buraka dzienna porcja zawierała od 0,197 do 169 mg azotanu, podczas gdy w badaniach stosowano 310-560 mg jednorazowo. Dwa produkty deklarowały azotany, a analiza ich nie wykryła.
Czy płyn do płukania ust osłabia działanie azotanów?
Tak. Azotan zamienia się w azotyn dzięki bakteriom jamy ustnej, a antybakteryjny płyn do płukania ust zablokował ten etap w badaniu na ochotnikach. Metaanaliza potwierdziła, że praktyki szkodzące bakteriom w ustach zmniejszają efekt azotanów.
Czy sok z buraka jest bezpieczny?
W badaniach na zdrowych osobach nie opisano poważnych działań niepożądanych, ale dawki z badań przekraczają dopuszczalne dzienne spożycie azotanu wyznaczone przez EFSA. Ostrożność dotyczy osób z kamicą szczawianową, przyjmujących leki na serce, zaburzenia erekcji lub nadciśnienie, a suplementów azotanu nie podaje się dzieciom.
Podsumowanie
- Azotany z buraka mogą wydłużyć wysiłek do odmowy i poprawić wytrzymałość siłową, ale nie poprawiają wyniku w wyścigu na czas, VO2max ani siły maksymalnej.
- Najwięcej zyskują osoby trenujące rekreacyjnie, a u dobrze wytrenowanych zawodników wytrzymałościowych efekt zanika.
- Dawki z badań to 5-9 mmol (310-560 mg) około 2-3 godziny przed wysiłkiem albo kilka dni ładowania, a większa dawka nie działa lepiej.
- Kapsułki z buraka zawierają zwykle za mało azotanu, a zawartość soków bardzo się różni, więc liczy się ilość azotanu podana na etykiecie.
- Przy lekach na serce, zaburzenia erekcji i nadciśnienie oraz przy kamicy szczawianowej suplementację trzeba omówić z lekarzem.
Azotany mogą dołożyć niewielki procent na zawodach, ale regularny trening wytrzymałościowy daje nieporównanie więcej. Jeśli przygotowujesz się do pierwszego startu i chcesz połączyć bieganie z treningiem siłowym, pomoże w tym plan treningowy pod start, a jedzenie i nawodnienie przed zawodami możemy ustalić podczas konsultacji online z dietetykiem i trenerem.
Bibliografia
- Maughan RJ, Burke LM, Dvorak J, et al. IOC consensus statement: dietary supplements and the high-performance athlete. Br J Sports Med. 2018;52(7):439-455. PMID: 29540367.
- Australian Institute of Sport. AIS Sports Supplement Framework: Group A. www.ausport.gov.au, group A (dostęp 16.09.2026).
- Kapil V, Haydar SM, Pearl V, et al. Physiological role for nitrate-reducing oral bacteria in blood pressure control. Free Radic Biol Med. 2013;55:93-100. PMID: 23183324.
- Govoni M, Jansson EA, Weitzberg E, et al. The increase in plasma nitrite after a dietary nitrate load is markedly attenuated by an antibacterial mouthwash. Nitric Oxide. 2008;19(4):333-337. PMID: 18793740.
- Silva KVC, Costa BD, Gomes AC, et al. Factors that moderate the effect of nitrate ingestion on exercise performance in adults: a systematic review with meta-analyses and meta-regressions. Adv Nutr. 2022;13(5):1866-1881. PMID: 35580578.
- Poon ET, Iu JC, Sum WM, et al. Dietary nitrate supplementation and exercise performance: an umbrella review of 20 published systematic reviews with meta-analyses. Sports Med. 2025;55(5):1213-1231. PMID: 40085422.
- Senefeld JW, Wiggins CC, Regimbal RJ, et al. Ergogenic effect of nitrate supplementation: a systematic review and meta-analysis. Med Sci Sports Exerc. 2020;52(10):2250-2261. PMID: 32936597.
- Coggan AR, Baranauskas MN, Hinrichs RJ, et al. Effect of dietary nitrate on human muscle power: a systematic review and individual participant data meta-analysis. J Int Soc Sports Nutr. 2021;18(1):66. PMID: 34625064.
- Eroglu MN, Pancar S, López-Torres O, et al. The effects of beetroot juice supplementation on performance and fatigue during single and repeated sprints: a systematic review and meta-analysis. Nutrients. 2026;18(15):2513. PMID: 42588136.
- Campos HO, Drummond LR, Rodrigues QT, et al. Nitrate supplementation improves physical performance specifically in non-athletes during prolonged open-ended tests: a systematic review and meta-analysis. Br J Nutr. 2018;119(6):636-657. PMID: 29553034.
- Shannon OM, Allen JD, Bescos R, et al. Dietary inorganic nitrate as an ergogenic aid: an expert consensus derived via the modified Delphi technique. Sports Med. 2022;52(10):2537-2558. PMID: 35604567.
- Wylie LJ, Kelly J, Bailey SJ, et al. Beetroot juice and exercise: pharmacodynamic and dose-response relationships. J Appl Physiol (1985). 2013;115(3):325-336. PMID: 23640589.
- EFSA Panel on Food Additives and Nutrient Sources added to Food (ANS), Mortensen A, Aguilar F, et al. Re-evaluation of sodium nitrate (E 251) and potassium nitrate (E 252) as food additives. EFSA J. 2017;15(6):e04787. PMID: 32625505.
- Gajda-Wyrębek J, Jarecka J, Dmitruk M. Monitoring survey of nitrate content in beetroot, radish and cabbage in Poland. Rocz Panstw Zakl Hig. 2021;72(3):267-271. PMID: 34553880.
- Gallardo EJ, Coggan AR. What’s in your beet juice? Nitrate and nitrite content of beet juice products marketed to athletes. Int J Sport Nutr Exerc Metab. 2019;29(4):345-349. PMID: 30299195.
- Brzezińska-Rojek J, Sagatovych S, Malinowska P, et al. Antioxidant capacity, nitrite and nitrate content in beetroot-based dietary supplements. Foods. 2023;12(5):1017. PMID: 36900534.
- Siervo M, Lara J, Ogbonmwan I, et al. Inorganic nitrate and beetroot juice supplementation reduces blood pressure in adults: a systematic review and meta-analysis. J Nutr. 2013;143(6):818-826. PMID: 23596162.
- Grönroos R, Eggertsen R, Bernhardsson S, et al. Effects of beetroot juice on blood pressure in hypertension according to European Society of Hypertension Guidelines: a systematic review and meta-analysis. Nutr Metab Cardiovasc Dis. 2024;34(10):2240-2256. PMID: 39069465.
- Clifford T, Babateen A, Shannon OM, et al. Effects of inorganic nitrate and nitrite consumption on cognitive function and cerebral blood flow: a systematic review and meta-analysis of randomized clinical trials. Crit Rev Food Sci Nutr. 2019;59(15):2400-2410. PMID: 29617153.
- World Health Organization. Cancer: carcinogenicity of the consumption of red meat and processed meat. www.who.int, processed meat (dostęp 16.09.2026).
- U.S. Food and Drug Administration. Sildenafil: prescribing information (DailyMed). dailymed.nlm.nih.gov, sildenafil (dostęp 16.09.2026).
- Siener R. Nutrition and kidney stone disease. Nutrients. 2021;13(6):1917. PMID: 34204863.
- Greer FR, Shannon M; American Academy of Pediatrics Committee on Nutrition, et al. Infant methemoglobinemia: the role of dietary nitrate in food and water. Pediatrics. 2005;116(3):784-786. PMID: 16140723.
Z mojej oferty
Indywidualny Jadłospis Online – Łatwy start i trwała zmiana nawyków
Koniec z błądzeniem. Zyskaj strategię żywieniową, która wspiera zdrowie i buduje formę. Jako dyplomowany dietetyk nie oferuję "gotowców",…
Sprawdź
Najczęstsze pytania
Czy sok z buraka poprawia wydolność?
Trochę i nie w każdym wysiłku. W przeglądzie 20 metaanaliz azotany wydłużały wysiłek do odmowy i poprawiały wytrzymałość siłową, ale nie wynik w wyścigu na czas, VO2max ani siłę maksymalną. Efekt jest mały i najwyraźniejszy u osób trenujących rekreacyjnie.
Ile soku z buraka wypić przed treningiem?
Liczy się ilość azotanu, a nie soku. MKOl podaje 5-9 mmol, czyli 310-560 mg azotanu, około 2-3 godziny przed wysiłkiem, a panel ekspertów 8-16 mmol jednorazowo albo 4-16 mmol dziennie przez kilka dni. Zawartość azotanu w sokach bardzo się różni, więc trzeba sprawdzić etykietę.
Kiedy wypić sok z buraka przed zawodami?
Według panelu ekspertów ostatnia dawka powinna trafić do organizmu 2-4 godziny przed wysiłkiem, a przyjęcie jej mniej niż 90 minut albo 6-8 godzin przed startem nie działało. Stężenie azotynu we krwi jest najwyższe po około 2-3 godzinach.
Czy azotany pomagają przy treningu siłowym?
Nie zwiększają siły maksymalnej, ale w przeglądzie parasolowym poprawiały wytrzymałość siłową i nieco moc szczytową. W metaanalizie z 2026 roku sok z buraka nie poprawiał skoku ani sprintu na 10 i 20 metrów.
Czy kapsułki z buraka działają jak sok?
Zwykle nie dostarczają dość azotanu. W polskim badaniu 50 suplementów z buraka dzienna porcja zawierała od 0,197 do 169 mg azotanu, podczas gdy w badaniach stosowano 310-560 mg jednorazowo. Dwa produkty deklarowały azotany, a analiza ich nie wykryła.
Czy płyn do płukania ust osłabia działanie azotanów?
Tak. Azotan zamienia się w azotyn dzięki bakteriom jamy ustnej, a antybakteryjny płyn do płukania ust zablokował ten etap w badaniu na ochotnikach. Metaanaliza potwierdziła, że praktyki szkodzące bakteriom w ustach zmniejszają efekt azotanów.
Czy sok z buraka jest bezpieczny?
W badaniach na zdrowych osobach nie opisano poważnych działań niepożądanych, ale dawki z badań przekraczają dopuszczalne dzienne spożycie azotanu wyznaczone przez EFSA. Ostrożność dotyczy osób z kamicą szczawianową, przyjmujących leki na serce, zaburzenia erekcji lub nadciśnienie, a suplementów azotanu nie podaje się dzieciom.



