Czy przysiady albo wyciskanie ze sztangą pomagają w próbie wykonywanej kilka minut później? W metaanalizie 15 badań osoby wytrenowane wypadały średnio nieco lepiej po serii ze z góry ustalonym progiem spadku prędkości ruchu niż w warunkach kontrolnych. Przy porównaniu z własnym wynikiem sprzed serii poprawa była niepewna.
Atlas ćwiczeń
Atlas ćwiczeń: 577 ćwiczeń z animacją ruchu
Technika krok po kroku, najczęstsze błędy i mięśnie, które pracują. Znajdź ćwiczenie według partii ciała albo sprzętu.
Co porównali badacze
W metaanalizie opublikowanej 18 listopada w Sports Medicine Jun Li i współautorzy, wśród nich Michał Krzysztofik, zebrali badania nad krótkotrwałym efektem poprzedzającego wysiłku, określanym jako PAPE. W analizowanych próbach aktywację stanowiły przysiady lub wyciskanie leżąc. Serię kończono po osiągnięciu ustalonego spadku prędkości powtórzeń. Po przerwie mierzono wynik kolejnej próby, w części badań na przykład wysokość wyskoku.
Dane poszczególnych uczestników udało się uwzględnić w 9 z 15 badań. Ta część objęła 248 osób, w tym 224 mężczyzn i 24 kobiety. Wspólną skalę wyników zastosowano, żeby porównać różne pomiary. Wartości w tabeli są w jednostkach tej skali.
| Porównanie | Wielkość efektu | Co pokazała analiza |
|---|---|---|
| Wynik po serii względem pomiaru przed serią | 0,11 (SMC) | Poprawa była niepewna statystycznie. |
| Seria z progiem spadku prędkości względem warunków kontrolnych | 0,35 (SMD) | Niewielka średnia przewaga serii. Kontrola obejmowała odpoczynek lub tradycyjną aktywację. |
Co to oznacza dla osób trenujących
Niektórzy poprawiali wynik po krótkiej przerwie. U innych pierwsza próba po serii wypadała słabiej, a poprawa pojawiała się później. Średnia przewaga nad kontrolą wskazuje na możliwy doraźny efekt u osób wytrenowanych. Liczba 0,35 opisuje różnicę na wspólnej skali. Z samej tej wartości nie da się wyliczyć, o ile centymetrów ktoś skoczy wyżej ani o ile sekund pobiegnie szybciej.
Badanie nie wyznacza jednego najlepszego ciężaru ani czasu odpoczynku dla każdego. Dane indywidualne pochodzą w większości od mężczyzn, więc wnioski dla kobiet są mniej pewne. Chodzi o próby wykonywane w krótkim odstępie czasu. Efekty kilku tygodni pracy nad szybkością odbicia omawiam osobno w tekście o treningu siły reaktywnej.
Nie udało mi się dotrzeć do pełnego tekstu. Główne wyniki podaje streszczenie, a publiczny suplement wydawcy pokazuje, że wniosek o niepewnej poprawie względem pomiaru wyjściowego utrzymywał się przy różnych założeniach analizy.
Źródła
- Jun Li, Kai Xu, Yuming Zhong, Mingyue Yin, Fanhao Meng, Yuhang Liu, Hengzhi Deng, Mingyang Zhang, Michal Krzysztofik, Han Wu, Zihang Yuan, Lifu Cheng, Chenfu Huang, Rafael Peixoto, Violeta Muñoz de la Cruz, Fernando González-Mohíno, Anthony J. Blazevich, Olivier Girard. Individualized Amplitude–Time Models of Post-activation Performance Enhancement Using the Velocity-Loss Method in Trained Populations: A Systematic Review and Individual Participant Data Meta-analysis. Sports Medicine, 2026. DOI 10.1007/s40279-026-02569-3.
Newsletter
Nowe materiały prosto na maila
Raz w tygodniu wysyłam filmy i konkrety o treningu i diecie. Bez spamu, wypisujesz się jednym kliknięciem.







