Chia, wołowina i kawa z Mercosur pod lupą IJHARS. Są wyniki kontroli

Nasiona chia, stek z antrykotu i kawa znalazły się wśród produktów z państw Mercosur, w których IJHARS stwierdziła nieprawidłowości na polskim rynku. Zastrzeżenia obejmowały m.in. błędne oznakowanie pochodzenia oraz rozbieżności zawartości białka wobec deklaracji. Osobna część kontroli, prowadzona na granicy, zakończyła się zakwestionowaniem 13 partii żywności.

Inspekcja Jakości Handlowej Artykułów Rolno-Spożywczych opublikowała wyniki 2 listopada 2026 roku. Raport dotyczy kontroli przeprowadzonych od 1 maja do 15 października. Obejmuje zarówno towary importowane bezpośrednio z państw Mercosur, jak i produkty, które trafiły do Polski przez inne kraje Unii Europejskiej.

Nieprawidłowości w 8 z 70 partii na rynku krajowym

W ramach kontroli rynku wewnętrznego inspektorzy sprawdzili 70 partii produktów w 46 podmiotach. Nieprawidłowości wykryli w ośmiu partiach pochodzących z Brazylii, Argentyny i Paragwaju. Stanowiło to około 11,4% skontrolowanej próby.

Wśród zakwestionowanych produktów IJHARS wymieniła nasiona chia, limonki i mango, stek z antrykotu, krojone i blanszowane flaczki wołowe oraz kawę ziarnistą. Inspekcja podała dwa główne rodzaje uchybień: oznakowanie oraz wyniki badań laboratoryjnych.

Na etykietach zdarzało się wskazanie Polski jako kraju pochodzenia zamiast Brazylii. Odnotowano też brak klasy jakości owoców i warzyw, niepełne dane producenta oraz nieprawidłowe lub niepełne nazwy produktów. W laboratorium stwierdzano rozbieżności między deklarowaną a oznaczoną zawartością białka.

Komunikat nie przyporządkowuje jednak każdego uchybienia konkretnemu produktowi. Nie wskazuje więc, czy rozbieżność zawartości białka dotyczyła chia, mięsa czy innego artykułu. IJHARS informuje o zastosowaniu sankcji przewidzianych prawem, bez podania ich wysokości i szczegółów poszczególnych spraw.

Na granicy 12 zakazów wprowadzenia do obrotu

W tym samym okresie graniczne kontrole IJHARS objęły 39 761 partii żywności z krajów trzecich. Z państw Mercosur pochodziło 2066 partii, czyli około 5% tej liczby. Sprawdzano m.in. orzeszki ziemne, ryby, kukurydzę, kawę, wino i ryż.

Zakwestionowano 13 partii. Wydano 12 decyzji zakazujących wprowadzenia towaru do obrotu oraz jedną nakazującą poddanie produktu zabiegom, które miały doprowadzić go do zgodności z wymaganiami jakości handlowej. Zastrzeżenia dotyczyły głównie kawy, wina, kukurydzy na popcorn i zagęszczonych soków owocowych.

Inspektorzy wskazywali błędy informacji o składnikach, alergenach, wartości odżywczej czy ilości produktu. W przypadku kawy opisywali też niespełnienie wymagań specyfikacji, m.in. obecność ziaren uszkodzonych przez szkodniki, porażonych pleśnią oraz zanieczyszczeń. W raporcie wymieniono również podwyższoną wilgotność i niewłaściwy smak lub zapach produktów.

Raport o jakości handlowej i zgodności etykiet

IJHARS podkreśla, że jej zadaniem jest kontrola jakości handlowej: właściwości produktu, jego prezentacji i oznakowania. Kontrole wymagań sanitarnych, weterynaryjnych i fitosanitarnych należą do innych inspekcji. Opublikowane wyniki trzeba odczytywać w tym zakresie.

Wynik ośmiu zakwestionowanych partii na rynku wewnętrznym opisuje sprawdzoną grupę towarów, nie całą żywność z Mercosur dostępną w Polsce. Działania na granicy i w krajowym obrocie przedstawiono osobno, ponieważ dotyczą różnych etapów dystrybucji.

W publicznym podsumowaniu nie podano marek, nazw przedsiębiorców ani numerów partii. Nie ma również wyników oznaczeń białka pozwalających ocenić wielkość rozbieżności. Komunikat opisuje ustalenia inspektorów i podjęte działania, ale nie zawiera ostrzeżenia nakazującego konsumentom zwrot konkretnie wskazanych produktów.