Sposób żywienia a otyłość i cukrzyca. Nowa analiza ponad 33 tys. dorosłych

Profil diety z większą ilością błonnika oraz mniejszą ilością tłuszczów nasyconych i cholesterolu wiązał się z niższym BMI i mniejszymi szansami występowania otyłości oraz cukrzycy. Takie wyniki przyniosła analiza 33 532 dorosłych z USA, opublikowana 5 listopada 2026 roku w czasopiśmie „Preventing Chronic Disease”.

Nowa publikacja wykorzystuje dane NHANES z lat 2009-2023. Nie opisuje eksperymentu, w którym uczestnikom zmieniono jadłospis, ani wieloletniego śledzenia skutków jednej zaleconej diety.

Nie porównywano wegan z osobami jedzącymi mięso

Autor utworzył wskaźnik z trzech składników: błonnik podnosił wynik, a tłuszcze nasycone i cholesterol go obniżały. Spożycie oszacowano na podstawie dwóch wywiadów dotyczących jedzenia z poprzedniej doby.

Wyższa punktacja miała odzwierciedlać profil żywienia z większym udziałem produktów roślinnych. Nie oznaczała jednak automatycznie diety wegańskiej lub wegetariańskiej. To rozróżnienie zmienia sens wyniku: analiza dotyczyła określonych cech jadłospisu, a nie samej deklaracji unikania mięsa.

Otyłość rzadziej występowała w grupie z wyższym wynikiem

W najwyższej grupie wskaźnika otyłość występowała u 34,5% osób, a w najniższej u 41,7%. Po uwzględnieniu m.in. wieku, aktywności fizycznej i spożycia energii iloraz szans otyłości wynosił 0,70, a cukrzycy 0,72. Nie stwierdzono istotnego związku ze stanem przedcukrzycowym.

Iloraz szans nie opisuje tutaj, o ile zmalało ryzyko zachorowania po zmianie diety. Uczestnikom nie przydzielano jadłospisów, a analiza nie ustala, co było przyczyną obserwowanych różnic.

Duża baza danych nie usuwa ograniczeń metody

Program NHANES łączy wywiady żywieniowe z badaniami zdrowia i testami laboratoryjnymi. Dzięki temu można zestawić deklarowane jedzenie z pomiarami, zamiast opierać cały opis zdrowia na samoocenie.

Nadal możliwe są jednak błędy pamięci dotyczące jedzenia oraz różnice między grupami, których nie udało się uwzględnić. Osoba z rozpoznaną chorobą mogła też wcześniej zmienić jadłospis. Sam wskaźnik był konstrukcją zastosowaną w tej pracy, a nie zwalidowanym indeksem opartym na konkretnych grupach produktów.

Autor zadeklarował brak konfliktów interesów i zewnętrznego finansowania. Wynik jest kolejną obserwacją dotyczącą profilu diety i zdrowia metabolicznego, bez potwierdzenia, że opisana punktacja lub wykluczenie konkretnego produktu zapobiega chorobie.