Gdyby na całym świecie zastąpić zwykłą sól solą wzbogaconą potasem, rocznie można by uniknąć około 2,96 mln zgonów i 10,17 mln nowych przypadków chorób układu krążenia i nerek. Tak wynika z modelu, który zespół The George Institute for Global Health opublikował 4 listopada 2026 r. w Nature Health. To obliczenia dla scenariuszy hipotetycznych, a nie wyniki obserwacji ludzi.
W Polsce pracę opisała 8 listopada PAP. Punktem wyjścia są komunikat instytutu oraz artykuł Huang i współpracowników. Sól wzbogacona potasem to sól, w której część chlorku sodu zastąpiono chlorkiem potasu. Smak, wygląd i sposób użycia mają być zbliżone do zwykłej soli.
Co policzył model
Autorzy objęli analizą 193 kraje i 4,6 mld dorosłych. Porównali trzy zakresy zmiany. Sama wymiana soli używanej w domu dawała około 1,85 mln uniknionych zgonów i 6,19 mln przypadków chorób rocznie. Wymiana tylko soli w żywności przetworzonej i w gastronomii: 1,56 mln zgonów i 5,46 mln przypadków. Zmiana obu źródeł naraz dawała wspomniane 2,96 mln zgonów i 10,17 mln przypadków.
Największe liczby dotyczą krajów o największej populacji: w Chinach około 1,08 mln zgonów rocznie, w Indiach około 400 tys., w USA około 105 tys. Komunikat nie podaje osobnego wyniku dla Polski. Węższy scenariusz, obejmujący tylko osoby z rozpoznanym nadciśnieniem, dawał mniejsze, ale wciąż zauważalne korzyści: około 0,59 mln uniknionych zgonów rocznie przy wymianie soli kuchennej.
Dlaczego to jeszcze nie wniosek dla Twojej kuchni
Wynik jest modelowy, więc zależy od założeń o spadku ciśnienia i o tym, że ludzie faktycznie przejdą na nową sól. Bruce Neal z George Institute, cytowany w komunikacie, określił globalną zamianę jako cel ambitny i punkt wyjścia do dyskusji. Autorzy zaznaczają też, że potrzebna byłaby większa produkcja chlorku potasu oraz dopasowanie działań do kraju. W Europie i Ameryce Północnej ponad 70% soli pochodzi z żywności przetworzonej i gastronomii, więc sama zmiana solniczki niewiele by zmieniła bez udziału producentów.
Główne ryzyko to hiperkaliemia, czyli zbyt wysokie stężenie potasu we krwi, u osób z zaawansowaną chorobą nerek lub przyjmujących leki znacząco podnoszące poziom potasu. Autorzy oceniają, że korzyści przeważają nad tym ryzykiem i że można je ograniczyć edukacją pacjentów, oznaczeniami na produktach i nadzorem lekarza. W oświadczeniu o konfliktach interesów część autorów deklaruje wsparcie badawcze m.in. od organizacji Resolve to Save Lives i WHO.
Na jakich danych opiera się ten pomysł
Model korzysta z wcześniejszych badań z randomizacją. W dużej próbie z chińskich wsi sól z 25% chlorku potasu zmniejszyła częstość udarów o 14%, a zgonów o 12%. Opisuję ją szerzej w poradniku o soli i sodzie, gdzie są też polskie dane o spożyciu sodu i ostrzeżenia dla osób z chorobami nerek. W styczniu 2025 r. Światowa Organizacja Zdrowia (WHO) opublikowała wytyczną o zamiennikach soli o obniżonej zawartości sodu. Praktyczne wskazówki przy nadciśnieniu znajdziesz w tekście o diecie i treningu przy nadciśnieniu.
Źródła: Nauka w Polsce (PAP), 8.11.2026.
Newsletter
Nowe materiały prosto na maila
Raz w tygodniu wysyłam filmy i konkrety o treningu i diecie. Bez spamu, wypisujesz się jednym kliknięciem.
