Charakter artykułu. Tekst opisuje stan wiedzy o substancji niedopuszczonej do stosowania u ludzi. Ma charakter informacyjny i nie zawiera zaleceń dotyczących stosowania.
MK-677, znany też jako ibutamoren, ma nietypowo bogatą dokumentację jak na substancję z tej kategorii: kilkanaście badań klinicznych, część trwających rok i dłużej.
Newsletter
Nowe materiały prosto na maila
Raz w tygodniu wysyłam filmy i konkrety o treningu i diecie. Bez spamu, wypisujesz się jednym kliknięciem.
Poniżej omawiam co dokładnie w nich wykazano, w tym rozbieżność, która najwięcej mówi o rzeczywistym działaniu, oraz wyjaśniam, dlaczego badania nad tą cząsteczką trwają do dziś.
Policz to sam Kalkulator kalorii i makroskładników Pięć wzorów przemiany materii, aktywność liczona także z kroków. Wynik razem z rozbiciem na białko, tłuszcze i węglowodany. Dwie minuty, za darmo. ObliczCzym jest i jak działa
MK-677 to niepeptydowy agonista receptora greliny, przyjmowany doustnie, o długim czasie działania.
Nie jest to steryd anaboliczny ani modulator receptora androgenowego.
Pobudza receptor greliny w podwzgórzu i przysadce, co prowadzi do zwiększonego wydzielania własnego hormonu wzrostu.
Kluczowa różnica wobec podawania hormonu wzrostu: zachowany zostaje pulsacyjny, fizjologiczny rytm wydzielania, tylko na wyższym poziomie.
Cztery mechanizmy
- Bezpośrednie pobudzenie receptora greliny na komórkach somatotropowych przysadki.
- Wzmocnienie działania hormonu uwalniającego hormon wzrostu, czyli GHRH.
- Ograniczenie wydzielania somatostatyny, hormonu hamującego wyrzut hormonu wzrostu.
- Osłabienie sygnalizacji receptora somatostatyny.
Konsekwencja pobudzania receptora greliny
Grelina reguluje nie tylko wydzielanie hormonu wzrostu, ale i uczucie głodu.
Dlatego wzrost apetytu przy MK-677 nie jest działaniem niepożądanym przy okazji, tylko bezpośrednim skutkiem tego samego mechanizmu, który odpowiada za jego działanie główne.
Rzecz istotna dla zrozumienia reszty artykułu
MK-677 nie dostarcza hormonu wzrostu, tylko pobudza jego wydzielanie.
Działa więc wyłącznie tam, gdzie przysadka zachowała zdolność odpowiedzi. Ta zależność wyjaśnia zarówno rozbieżne reakcje między osobami, jak i kierunek, w którym poszły najnowsze badania.
Po co go opracowano
Program badawczy dotyczył wskazań medycznych.
| Zakładane wskazanie | Uzasadnienie |
|---|---|
| Niedobór hormonu wzrostu u dorosłych | Doustna alternatywa dla zastrzyków z hormonu wzrostu |
| Osteoporoza | Wpływ na obrót kostny i gęstość mineralną |
| Sarkopenia i osłabienie u osób starszych | Zachowanie masy i sprawności mięśniowej |
| Wyniszczenie w przebiegu chorób | Działanie przeciwkataboliczne i pobudzenie apetytu |
| Rekonwalescencja po złamaniach | Przyspieszenie powrotu sprawności |
Doustna forma podania była głównym argumentem za rozwijaniem tej cząsteczki, bo terapia hormonem wzrostu wymaga codziennych zastrzyków.
Z mojej oferty
Konsultacja online z Trenerem personalnym i Dietetykiem
Masz wątpliwości? Waga stoi, a trening nie przynosi efektów? Nie błądzisz w ciemno. To 60 minut konkretnej rozmowy…
Sprawdź
Kontynuacja badań pod nazwą LUM-201
Wątek, który zmienia obraz tej substancji.
MK-677 nie został porzucony. Jest rozwijany pod oznaczeniem LUM-201 przez firmę Lumos Pharma, a więc inną niż ta, która prowadziła pierwotne prace.
Zmieniło się wskazanie: zamiast sarkopenii i osteoporozy u osób starszych celem jest pediatryczny niedobór hormonu wzrostu.
Etap: po badaniach drugiej fazy program wszedł w fazę trzecią, prowadzoną wielonarodowo.
Na czym polega zmiana podejścia
Kluczowy element to marker predykcyjny. Zamiast podawać substancję wszystkim pacjentom, badacze wyodrębniają tych, u których organizm zachował zdolność odpowiedzi na pobudzenie przysadki.
Uzasadnienie wynika wprost z mechanizmu: przy uszkodzeniu przysadki substancja nie zadziała niezależnie od dawki, bo nie ma czego pobudzać.
Nieoczekiwany wynik z badań
W badaniu obejmującym dzieci z rozpoznanym niedoborem hormonu wzrostu LUM-201 wywoływał większą odpowiedź hormonalną niż standardowe testy stymulacyjne stosowane w diagnostyce, w tym z argininą, glukagonem i klonidyną.
To rezultat pozornie sprzeczny z rozpoznaniem, bo dotyczył dzieci, u których właśnie brak odpowiedzi na te testy przesądził o diagnozie.
Wniosek: część pacjentów zachowuje rezerwę wydzielniczą możliwą do pobudzenia inną drogą niż standardowo badana.
Dawkowanie w badaniach pediatrycznych
Stosowano dawki 0,4 i 0,8 mg na kilogram masy ciała dziennie, w formie zawiesiny doustnej.
To przelicznik oparty na masie ciała, a nie stała dawka dobowa, co odróżnia protokoły pediatryczne od wcześniejszych badań u dorosłych.
Co z tego wynika dla oceny substancji
Twierdzenie, że cząsteczkę zarzucono jako nieskuteczną, jest nieaktualne. Program badawczy trwa, tylko dotyczy innej grupy pacjentów i innego celu terapeutycznego.
Jednocześnie warto zauważyć, czego ta zmiana nie obejmuje: badania prowadzi się u dzieci z rozpoznanym niedoborem, wyselekcjonowanych markerem predykcyjnym, pod nadzorem endokrynologicznym. To sytuacja odmienna od stosowania przez zdrowe osoby dorosłe.
Wpływ na hormon wzrostu i IGF-1
To najlepiej udokumentowany efekt.
Badania konsekwentnie wykazują podwyższenie stężenia hormonu wzrostu oraz IGF-1, przy czym wzrost tego drugiego sięga kilkudziesięciu procent, zależnie od dawki i populacji.
Efekt utrzymuje się przy stosowaniu wielomiesięcznym, choć z pewnym osłabieniem w czasie.
W tym zakresie substancja robi to, co obiecuje. Pytanie brzmi, co z tego wynika, a odpowiedź na nie jest ciekawsza.
Skład ciała: kluczowa rozbieżność
To najważniejszy fragment danych o MK-677.
Badanie roczne u osób starszych, przy dawce 25 mg dziennie, wykazało:
- Przyrost masy beztłuszczowej o około 1,1 kg wobec ubytku w grupie placebo.
- Brak poprawy siły mięśniowej.
- Brak poprawy sprawności funkcjonalnej.
- Brak zmniejszenia tłuszczu trzewnego.
Dlaczego ta rozbieżność jest istotna
Przyrost masy beztłuszczowej bez przyrostu siły wskazuje, że znaczną część przyrostu stanowi zatrzymana woda, a nie tkanka kurczliwa.
To spójne z innymi obserwacjami: zatrzymywanie wody należy do najczęściej odnotowywanych efektów działania podwyższonego stężenia hormonu wzrostu.
Wyjaśnienie metodologiczne: metody pomiaru składu ciała klasyfikują wodę jako część masy beztłuszczowej.
Wzrost tego wskaźnika nie jest więc równoznaczny z przyrostem mięśni, i właśnie dlatego jednoczesny pomiar siły ma tak duże znaczenie.
Działanie przeciwkataboliczne
W badaniu z restrykcją kaloryczną MK-677 odwrócił ujemny bilans azotowy, co wskazuje na realne działanie ochronne wobec białek ustrojowych.
To wynik istotny w kontekście pierwotnie zakładanych wskazań, czyli wyniszczenia i rekonwalescencji.
Badanie po złamaniu biodra
U osób starszych po złamaniu odnotowano jedynie niewielką poprawę prędkości chodu, bez poprawy w pozostałych miarach sprawności.
Wpływ na sen
Obszar, w którym dane są zaskakująco konkretne.
Badania z użyciem polisomnografii, czyli obiektywnego pomiaru struktury snu, wykazały:
- Wydłużenie fazy snu głębokiego o około 50% u młodych dorosłych przy dawce 25 mg.
- Wydłużenie fazy REM o ponad 20%.
- U osób starszych wydłużenie fazy REM o około 50%, przy czym efekt występował już przy dawce 2 mg.
- Całkowity czas snu pozostawał bez istotnych zmian.
Dlaczego to wyróżnia się na tle innych danych
To pomiary instrumentalne, a nie subiektywne oceny uczestników. W literaturze o suplementach i substancjach eksperymentalnych to rzadkość.
Mechanizm
Hormon wzrostu jest fizjologicznie wydzielany głównie podczas snu głębokiego, a zależność ta działa w obie strony, co tłumaczy obserwowany efekt.
Gęstość mineralna kości
Wskazanie, w którym prowadzono najdłuższe badania.
W badaniu osiemnastomiesięcznym u kobiet po menopauzie, przy skojarzeniu MK-677 z lekiem stosowanym w osteoporozie, odnotowano większy przyrost gęstości mineralnej szyjki kości udowej niż przy samym leku.
W pozostałych lokalizacjach różnic nie stwierdzono.
To wynik pozytywny, choć skala efektu była umiarkowana, a badanie dotyczyło skojarzenia, nie monoterapii.
Gospodarka glukozowa
To najlepiej udokumentowane działanie niepożądane, odnotowywane konsekwentnie we wszystkich badaniach.
Obserwowane zmiany: podwyższenie stężenia glukozy na czczo, podwyższenie stężenia insuliny oraz obniżenie wrażliwości tkanek na insulinę.
Mechanizm: hormon wzrostu działa antagonistycznie wobec insuliny, więc jest to bezpośrednia konsekwencja działania głównego.
Kontekst z badania nad chorobą Alzheimera
Jedno z badań, prowadzone u pacjentów z chorobą Alzheimera, zostało przerwane między innymi ze względu na obawy dotyczące bezpieczeństwa związane z podwyższeniem stężenia glukozy.
Badanie nie wykazało też spowolnienia postępu choroby, mimo podwyższenia stężenia IGF-1.
Dla kogo ma to szczególne znaczenie
Przy istniejącej insulinooporności, stanie przedcukrzycowym i cukrzycy ten kierunek zmian jest szczególnie niekorzystny. Szerzej w tekście o insulinooporności.
Pozostałe działania niepożądane
| Działanie | Źródło danych |
|---|---|
| Wzrost apetytu | Badania kliniczne, bardzo częste |
| Zatrzymywanie wody i obrzęki | Badania kliniczne, częste |
| Bóle mięśni i stawów | Badania kliniczne |
| Podwyższenie stężenia kortyzolu | Badania kliniczne, wyniki zmienne |
| Podwyższenie stężenia prolaktyny | Badania kliniczne, zwykle niewielkie |
| Senność i spadek energii | Relacje stosujących |
| Mrowienie i drętwienie kończyn | Relacje stosujących |
Kwestia zatrzymywania wody
Podwyższone stężenie hormonu wzrostu sprzyja zatrzymywaniu sodu i wody, co objawia się obrzękami dłoni, stóp i twarzy oraz może podnosić ciśnienie tętnicze.
U części osób ucisk obrzękniętych tkanek wywołuje objawy przypominające zespół cieśni nadgarstka.
Czego nie zbadano
Bezpieczeństwa u zdrowych, młodych osób dorosłych przy stosowaniu wieloletnim. Badania trwające rok i dłużej prowadzono u osób starszych, z konkretnymi schorzeniami, a obecnie u dzieci z niedoborem hormonu wzrostu.
Kwestia teoretyczna wymagająca odnotowania: IGF-1 jest czynnikiem wzrostu, a jego długotrwałe podwyższenie budzi pytania o wpływ na komórki o nieprawidłowym wzroście. Nie przeprowadzono badań, które by to rozstrzygnęły.
Dawki stosowane w badaniach
| Dawka | Kontekst badawczy |
|---|---|
| 2 mg | Wpływ na sen u osób starszych |
| 5 mg | Podwyższenie IGF-1, słabszy wpływ na sen |
| 10 mg | Wyraźny wpływ na stężenia hormonalne |
| 25 mg | Najczęściej badana u dorosłych, większość opisanych wyników |
| 0,4-0,8 mg/kg | Badania pediatryczne nad LUM-201 |
Warto odnotować, że efekt dotyczący snu obserwowano przy dawkach kilkukrotnie niższych niż te, przy których badano skład ciała.
Kwestia odbudowy hormonalnej
MK-677 nie oddziałuje na oś podwzgórze-przysadka-gonady i nie hamuje wytwarzania testosteronu.
Stężenia hormonu wzrostu i IGF-1 wracają do wartości wyjściowych po zaprzestaniu stosowania.
Status regulacyjny i antydopingowy
Kontrola antydopingowa
MK-677 figuruje na liście substancji zabronionych Światowej Agencji Antydopingowej, w kategorii hormonów peptydowych, czynników wzrostu i substancji pokrewnych.
Zakaz obowiązuje przez cały czas, także poza okresem zawodów.
Status regulacyjny
Substancja nie została dotąd dopuszczona jako lek ani suplement diety w żadnym kraju.
Trwający program fazy trzeciej dotyczy wskazania pediatrycznego i ewentualna przyszła rejestracja obejmowałaby tę właśnie grupę pacjentów.
W obrocie nieoficjalnym substancja występuje jako odczynnik chemiczny przeznaczony do badań.
Jakość produktów
Analizy preparatów sprzedawanych tą drogą wykazywały rozbieżności wobec deklaracji, w tym obecność innych substancji niż podane na etykiecie.
Przyczyna: brak kontroli seryjnej właściwej dla leków i żywności.
Najczęstsze pytania (FAQ)
Czy MK-677 zwiększa masę mięśniową?
W badaniu rocznym odnotowano przyrost masy beztłuszczowej o około 1,1 kg, ale bez towarzyszącej poprawy siły i sprawności funkcjonalnej. Ta rozbieżność sugeruje, że znaczna część przyrostu to zatrzymana woda, a nie tkanka kurczliwa.
Czy badania nad MK-677 są kontynuowane?
Tak, pod oznaczeniem LUM-201, przez firmę Lumos Pharma i w innym wskazaniu: pediatrycznym niedoborze hormonu wzrostu. Program osiągnął fazę trzecią badań klinicznych, przy czym pacjentów kwalifikuje się markerem predykcyjnym odpowiedzi na leczenie.
Czy MK-677 to SARM?
Nie. To agonista receptora greliny, pobudzający przysadkę do wydzielania hormonu wzrostu. Nie oddziałuje na receptory androgenowe i nie hamuje wytwarzania własnego testosteronu.
Jaki jest wpływ na gospodarkę glukozową?
Konsekwentnie odnotowywany we wszystkich badaniach: podwyższenie stężenia glukozy na czczo i obniżenie wrażliwości na insulinę. To najlepiej udokumentowane działanie niepożądane tej substancji.
Czy MK-677 poprawia sen?
Badania z użyciem polisomnografii wykazały wydłużenie fazy REM oraz snu głębokiego, przy niezmienionym całkowitym czasie snu. To jeden z lepiej udokumentowanych efektów, potwierdzony pomiarami, a nie tylko relacjami.
Dlaczego pojawia się wzmożony apetyt?
Bo MK-677 pobudza ten sam receptor co grelina, hormon regulujący uczucie głodu. Wzrost apetytu nie jest działaniem niepożądanym przy okazji, tylko bezpośrednią konsekwencją mechanizmu działania.
Jakie dawki stosowano w badaniach?
U dorosłych najczęściej 25 mg dziennie, przy czym efekty odnotowywano także przy 10 mg, a wpływ na sen nawet przy 2 mg u osób starszych. W badaniach pediatrycznych stosuje się przelicznik na masę ciała, rzędu 0,4-0,8 mg na kilogram.
Jaki jest status w kontroli antydopingowej?
MK-677 figuruje na liście substancji zabronionych Światowej Agencji Antydopingowej w kategorii hormonów peptydowych, czynników wzrostu i substancji pokrewnych. Zakaz obowiązuje przez cały czas.
Podsumowanie
Co jest udokumentowane najlepiej: podwyższenie stężenia hormonu wzrostu i IGF-1. W tym zakresie substancja działa zgodnie z opisem.
Rozbieżność najbardziej wymowna: w badaniu rocznym przyrostowi masy beztłuszczowej o 1,1 kg nie towarzyszyła poprawa siły ani sprawności. To wskazuje, że znaczna część przyrostu to zatrzymana woda.
Efekt potwierdzony pomiarami: wpływ na strukturę snu, wykazany polisomnograficznie, przy dawkach kilkukrotnie niższych niż badane dla składu ciała.
Najlepiej udokumentowane działanie niepożądane: pogorszenie gospodarki glukozowej, odnotowywane konsekwentnie we wszystkich badaniach. To bezpośrednia konsekwencja działania hormonu wzrostu.
Rzecz wynikająca z mechanizmu: wzrost apetytu nie jest efektem ubocznym przy okazji, tylko skutkiem pobudzania tego samego receptora, który odpowiada za działanie główne.
Aktualizacja warta odnotowania: cząsteczka jest nadal badana, pod nazwą LUM-201 i w fazie trzeciej, ale w wąskim wskazaniu pediatrycznym, u pacjentów wyselekcjonowanych markerem predykcyjnym odpowiedzi na leczenie.
I luka, której ta zmiana nie wypełnia: badań u zdrowych osób dorosłych stosujących substancję długoterminowo poza medycyną nadal nie przeprowadzono.
Jeśli chcesz ustawić trening i regenerację pod budowę masy mięśniowej, sprawdź indywidualny plan treningowy. W Lublinie pracuję jako trener personalny i dietetyk.
- Grupa FitForce na Facebooku, gdzie omawiamy substancje w oparciu o dane.
- Instagram @naarqu_, gdzie dzielę się praktycznymi wskazówkami.
Bibliografia
- Nass R, Pezzoli SS, Oliveri MC, i wsp. Effects of an oral ghrelin mimetic on body composition and clinical outcomes in healthy older adults: a randomized trial. Annals of Internal Medicine. 2008;149(9):601-611. doi:10.7326/0003-4819-149-9-200811040-00003
- Murphy MG, Plunkett LM, Gertz BJ, i wsp. MK-677, an orally active growth hormone secretagogue, reverses diet-induced catabolism. The Journal of Clinical Endocrinology and Metabolism. 1998;83(2):320-325. doi:10.1210/jcem.83.2.4551
- Copinschi G, Leproult R, Van Onderbergen A, i wsp. Prolonged oral treatment with MK-677, a novel growth hormone secretagogue, improves sleep quality in man. Neuroendocrinology. 1997;66(4):278-286. doi:10.1159/000127249
- Svensson J, Lönn L, Jansson JO, i wsp. Two-month treatment of obese subjects with the oral growth hormone (GH) secretagogue MK-677 increases GH secretion, fat-free mass, and energy expenditure. The Journal of Clinical Endocrinology and Metabolism. 1998;83(2):362-369. doi:10.1210/jcem.83.2.4539
- Murphy MG, Weiss S, McClung M, i wsp. Effect of alendronate and MK-677, individually and in combination, on markers of bone turnover and bone mineral density in postmenopausal osteoporotic women. The Journal of Clinical Endocrinology and Metabolism. 2001;86(3):1116-1125. doi:10.1210/jcem.86.3.7294
- Sevigny JJ, Ryan JM, van Dyck CH, Peng Y, Lines CR, Nessly ML. Growth hormone secretagogue MK-677: no clinical effect on AD progression in a randomized trial. Neurology. 2008;71(21):1702-1708. doi:10.1212/01.wnl.0000335163.88054.e7
- Adunsky A, Chandler J, Heyden N, i wsp. MK-0677 (ibutamoren mesylate) for the treatment of patients recovering from hip fracture: a multicenter, randomized, placebo-controlled phase IIb study. Archives of Gerontology and Geriatrics. 2011;53(2):183-189. doi:10.1016/j.archger.2010.10.004
- Chapman IM, Bach MA, Van Cauter E, i wsp. Stimulation of the growth hormone (GH)-insulin-like growth factor I axis by daily oral administration of a GH secretogogue (MK-677) in healthy elderly subjects. The Journal of Clinical Endocrinology and Metabolism. 1996;81(12):4249-4257. doi:10.1210/jcem.81.12.8954023
- Bright GM, Do MT, McKew JC, Blum WF, Thorner MO. Development of a Predictive Enrichment Marker for the Oral GH Secretagogue LUM-201 in Pediatric Growth Hormone Deficiency. Journal of the Endocrine Society. 2021;5(6):bvab030. doi:10.1210/jendso/bvab030
- Blum WF, Bright GM, Thorner MO, i wsp. A GH Secretagogue Receptor Agonist (LUM-201) Elicits Greater GH Responses than Standard GH Secretagogues in Subjects of a Pediatric GH Deficiency Trial. Hormone Research in Paediatrics. 2022;95(1):76-81. doi:10.1159/000522423
- Patchett AA, Nargund RP, Tata JR, i wsp. Design and biological activities of L-163,191 (MK-0677): a potent, orally active growth hormone secretagogue. Proceedings of the National Academy of Sciences. 21995;92(15):7001-7005. doi:10.1073/pnas.92.15.7001
- Van Wagoner RM, Eichner A, Bhasin S, Deuster PA, Eichner D. Chemical Composition and Labeling of Substances Marketed as Selective Androgen Receptor Modulators and Sold via the Internet. JAMA. 2017;318(20):2004-2010. doi:10.1001/jama.2017.17069
Z mojej oferty
Indywidualny Jadłospis Online – Łatwy start i trwała zmiana nawyków
Koniec z błądzeniem. Zyskaj strategię żywieniową, która wspiera zdrowie i buduje formę. Jako dyplomowany dietetyk nie oferuję "gotowców",…
Sprawdź
Najczęstsze pytania
Czy MK-677 zwiększa masę mięśniową?
W badaniu rocznym odnotowano przyrost masy beztłuszczowej o około 1,1 kg, ale bez towarzyszącej poprawy siły i sprawności funkcjonalnej. Ta rozbieżność sugeruje, że znaczna część przyrostu to zatrzymana woda, a nie tkanka kurczliwa.
Czy badania nad MK-677 są kontynuowane?
Tak, pod oznaczeniem LUM-201, przez firmę Lumos Pharma i w innym wskazaniu: pediatrycznym niedoborze hormonu wzrostu. Program osiągnął fazę trzecią badań klinicznych, przy czym pacjentów kwalifikuje się markerem predykcyjnym odpowiedzi na leczenie.
Czy MK-677 to SARM?
Nie. To agonista receptora greliny, pobudzający przysadkę do wydzielania hormonu wzrostu. Nie oddziałuje na receptory androgenowe i nie hamuje wytwarzania własnego testosteronu.
Jaki jest wpływ na gospodarkę glukozową?
Konsekwentnie odnotowywany we wszystkich badaniach: podwyższenie stężenia glukozy na czczo i obniżenie wrażliwości na insulinę. To najlepiej udokumentowane działanie niepożądane tej substancji.
Czy MK-677 poprawia sen?
Badania z użyciem polisomnografii wykazały wydłużenie fazy REM oraz snu głębokiego, przy niezmienionym całkowitym czasie snu. To jeden z lepiej udokumentowanych efektów, potwierdzony pomiarami, a nie tylko relacjami.
Dlaczego pojawia się wzmożony apetyt?
Bo MK-677 pobudza ten sam receptor co grelina, hormon regulujący uczucie głodu. Wzrost apetytu nie jest działaniem niepożądanym przy okazji, tylko bezpośrednią konsekwencją mechanizmu działania.
Jakie dawki stosowano w badaniach?
U dorosłych najczęściej 25 mg dziennie, przy czym efekty odnotowywano także przy 10 mg, a wpływ na sen nawet przy 2 mg u osób starszych. W badaniach pediatrycznych stosuje się przelicznik na masę ciała, rzędu 0,4-0,8 mg na kilogram.
Jaki jest status w kontroli antydopingowej?
MK-677 figuruje na liście substancji zabronionych Światowej Agencji Antydopingowej w kategorii hormonów peptydowych, czynników wzrostu i substancji pokrewnych. Zakaz obowiązuje przez cały czas.
