Glukozamina i chondroityna na stawy: czy naprawdę pomagają na ból i chrząstkę?

Glukozamina i chondroityna naturalnie występują w chrząstce stawowej, więc pomysł, żeby „dostarczyć stawom budulca” w tabletce, brzmi logicznie. Nic dziwnego, że to jedne z najczęściej kupowanych suplementów przez osoby z bólem kolan, zarówno starsze, jak i trenujące. Problem w tym, że duże, niezależne badania pokazują różnice wobec placebo małe albo żadne, a międzynarodowe wytyczne wypowiadają się o tych preparatach bardzo różnie.

Pokazuję, co zalecają najważniejsze wytyczne, co wynika z największych badań i metaanaliz, dlaczego wyniki są tak sprzeczne, czy te suplementy odbudowują chrząstkę, czy mają sens u osób trenujących, co działa lepiej, na co uważać i kiedy ból stawu wymaga lekarza.

Co mówią wytyczne

Przy chorobie zwyrodnieniowej stawów wytyczne różnią się bardziej niż przy większości innych suplementów:

Wszystkie te dokumenty zgadzają się co do jednego: podstawą leczenia są edukacja, ćwiczenia i kontrola masy ciała. Spór dotyczy tylko tego, czy glukozamina i chondroityna mogą coś do tego dodać.

Co pokazują badania nad bólem

• GAIT, 2006. W dużym amerykańskim badaniu 1583 osoby z bólem kolana w przebiegu choroby zwyrodnieniowej przez 24 tygodnie przyjmowały 1500 mg glukozaminy, 1200 mg chondroityny, oba składniki, lek przeciwzapalny celekoksyb albo placebo. Na placebo odpowiedziało aż 60,1% osób. Glukozamina, chondroityna i ich połączenie nie zmniejszały bólu istotnie bardziej niż placebo, a celekoksyb tak.
• Metaanaliza sieciowa z 2010 roku (10 dużych badań, 3803 osoby) wykazała na 10-centymetrowej skali bólu różnice wobec placebo 0,4 cm dla glukozaminy, 0,3 cm dla chondroityny i 0,5 cm dla połączenia, przy progu odczuwalnej dla pacjenta różnicy ustalonym na 0,9 cm. Żaden wynik nie zbliżył się do tego progu.
• Przegląd Cochrane o chondroitynie (43 badania) wykazał w badaniach krótszych niż 6 miesięcy ból mniejszy o 10 punktów procentowych, ale przy niskiej jakości dowodów. Korzyść stawała się niepewna, gdy autorzy brali pod uwagę tylko badania z właściwym utajnieniem przydziału, duże, ponad 200 osób, albo niefinansowane przez producentów.
• Przegląd Cochrane o glukozaminie (20 badań, 2570 osób) nie wykazał korzyści dla bólu i sprawności w badaniach z dobrze utajnionym przydziałem i w badaniach preparatów innych niż jeden konkretny lek na receptę.
• Dane indywidualne z 5 niezależnych badań (1625 osób) pokazały, że glukozamina nie działała lepiej niż placebo ani po 3, ani po 24 miesiącach, a rodzaj glukozaminy nie zmieniał wyników.
• Przegląd przeglądów z 2026 roku (19 prac, w większości niskiej jakości) wykazał niewielkie zmniejszenie bólu w jednej skali, bez poprawy sprawności, a istotne efekty mieściły się na granicy znaczenia klinicznego lub poniżej niej.

Z mojej oferty Konsultacja online z Trenerem personalnym i Dietetykiem Masz wątpliwości? Waga stoi, a trening nie przynosi efektów? Nie błądzisz w ciemno. To 60 minut konkretnej rozmowy… Sprawdź

Dlaczego wyniki są sprzeczne

Skoro część badań wychodzi pozytywnie, a część nie, warto zobaczyć, co je różni. W metaanalizie z 2007 roku (15 badań) efekt w badaniach bez udziału przemysłu wynosił 0,05-0,16, a w badaniach z jego udziałem 0,47-0,55. Autorzy metaanalizy z 2010 roku również zauważyli, że badania niezależne od producentów pokazują mniejsze efekty niż finansowane komercyjnie.

Siarczan czy chlorowodorek

W tej samej metaanalizie z 2007 roku efekt chlorowodorku glukozaminy wynosił 0,06, a siarczanu 0,44, przy czym preparaty jednego producenta miały efekt 0,55 wobec 0,11 dla pozostałych. Autorzy uznali chlorowodorek za nieskuteczny, ale nie potrafili oddzielić wpływu formy od wpływu finansowania. W analizie danych indywidualnych z niezależnych badań rodzaj glukozaminy nie zmieniał wyników.

Duże pozytywne badania i jakość suplementów

• MOVES (606 osób, 6 miesięcy) wykazało, że połączenie chondroityny z glukozaminą zmniejszało ból podobnie jak celekoksyb, o około 50%, ale nie miało grupy placebo, a sponsor uczestniczył w projektowaniu badania i interpretacji danych.
• CONCEPT (604 osoby, 182 dni) wykazało większe zmniejszenie bólu po 800 mg chondroityny niż po placebo, ale w pełnym tekście przyznano, że część opisanych w publikacji wyników dotyczących klinicznie istotnej poprawy była nieprawidłowa. Sponsorem była firma sprzedająca chondroitynę.
• Suplementy w UE. W analizie 25 suplementów z glukozaminą i chondroityną ponad 19 zawierało mniej substancji, niż deklarowano, nawet o 60,3%, a wszystkie były zanieczyszczone siarczanem keratanu.

Czy odbudowują chrząstkę?

To najczęstsza obietnica na opakowaniach, a dane są tu najsłabsze. W metaanalizie z 2010 roku różnice w zwężaniu szpary stawowej, czyli w utracie chrząstki widocznej na zdjęciu rentgenowskim, były według autorów „minimalne”, a ich przedziały obejmowały zero.

• Badanie LEGS (605 osób w wieku 45-75 lat, 2 lata) wykazało, że przy połączeniu glukozaminy i chondroityny szpara stawowa zwężała się o 0,10 mm mniej niż na placebo, ale ból nie zmniejszył się bardziej niż na placebo.
• Przegląd przeglądów z 2026 roku wskazał na wolniejsze zwężanie szpary stawowej, ale ten sygnał pochodził głównie z długich badań z siarczanem glukozaminy, a wielkość efektu nie przekraczała progu znaczenia klinicznego.

Zwróć uwagę na to, co mierzą takie badania: kilka dziesiątych milimetra na zdjęciu to nie to samo co odbudowa chrząstki czy mniejszy ból. Jeśli zależy Ci na tym, co czujesz na co dzień, liczy się przede wszystkim ból i sprawność, a tu efekty są najmniejsze.

Osoby trenujące i profilaktyka

• Po urazie kolana. W badaniu z randomizacją 106 zawodników po ostrym urazie kolana dostawało 1500 mg glukozaminy dziennie albo placebo przez 28 dni. Nie było różnicy w bólu w spoczynku i przy chodzeniu ani w obrzęku kolana.
• Razem z ćwiczeniami. W metaanalizie 6 badań (297 osób z chorobą zwyrodnieniową kolana) dodanie glukozaminy albo glukozaminy z chondroityną do ćwiczeń nie zmniejszało bólu ani nie poprawiało sprawności w porównaniu z samymi ćwiczeniami.
• Profilaktyka. W badaniu PROOF 407 kobiet w wieku 50-60 lat z nadwagą, ale bez choroby zwyrodnieniowej kolan, przez 2,5 roku przyjmowało siarczan glukozaminy albo placebo, a obserwacja trwała średnio 6,6 roku. Glukozamina nie zapobiegała chorobie. W analizie, która nie wynikała z losowego przydziału, rzadziej chorowały za to kobiety, które w pierwszym roku schudły co najmniej 5 kg lub 5% masy ciała.

Dla osoby trenującej siłowo oznacza to prostą rzecz: suplement „na stawy” nie zastąpi rozsądnego zwiększania obciążeń, techniki i czasu na regenerację. Jeśli kolano boli przy przysiadach, więcej o przyczynach i zmianach w treningu piszę w tekście o bólu kolana przy przysiadach i wykrokach.

Co działa lepiej

NICE zaleca wszystkim osobom z chorobą zwyrodnieniową stawów ćwiczenia terapeutyczne dopasowane do potrzeb, na przykład wzmacnianie mięśni wokół stawu i ogólną wydolność tlenową. Uprzedza też, że na początku ćwiczeń ból może się nasilić, co nie jest powodem do rezygnacji. Osobom z nadwagą NICE przypomina, że każdy spadek masy ciała pomaga, ale utrata 10% masy jest prawdopodobnie korzystniejsza niż 5%.

Przy innych suplementach na stawy przegląd z 2018 roku znalazł krótkoterminowo duże efekty między innymi kolagenu hydrolizowanego i kurkuminy, ale przy bardzo niskiej jakości danych, a żaden suplement nie dawał klinicznie istotnego zmniejszenia bólu w dłuższym okresie. Glukozamina i chondroityna były w tym przeglądzie nieskuteczne albo dawały małe efekty o wątpliwym znaczeniu klinicznym. Więcej piszę w tekstach o kolagenie i kurkuminie, a o bezpiecznym treningu siłowym w późniejszym wieku w tekście o treningu siłowym po 60.

Jeśli chcesz spróbować

W badaniach stosowano zwykle 1500 mg glukozaminy i 800-1200 mg chondroityny dziennie przez 24 tygodnie do 6 miesięcy. To dawki z badań, a nie zalecenie. Autorzy metaanalizy z 2010 roku, choć sami nie znaleźli istotnego efektu, uznali, że nie widzą szkody w kontynuowaniu takich preparatów, jeśli pacjent odczuwa korzyść i płaci za nie sam.

Jeśli decydujesz się na próbę, zapisz przed jej rozpoczęciem, jak bardzo boli Cię staw w skali 0-10 i jakie czynności sprawiają trudność, a po około 3 miesiącach porównaj to z nowym zapisem. Jeśli różnicy nie ma, dłuższe przyjmowanie raczej jej nie przyniesie: w metaanalizie z 2010 roku efekt nie zmieniał się z czasem, a w analizie danych indywidualnych glukozamina nie działała ani po 3, ani po 24 miesiącach.

Bezpieczeństwo, interakcje i alergie

• Tolerancja. W przeglądzie Cochrane glukozamina była tak samo bezpieczna jak placebo, a w przeglądzie o chondroitynie poważne działania niepożądane zdarzały się rzadziej niż na placebo.
• Warfaryna. Opisano przypadek 71-letniego mężczyzny, u którego po zwiększeniu dawki glukozaminy z chondroityną wzrósł INR, a w bazie działań niepożądanych WHO znaleziono 21 zgłoszeń podwyższonego INR przy glukozaminie, z czego 17 ustąpiło po jej odstawieniu. Nie wiadomo, jak często to się zdarza, ale przy lekach przeciwzakrzepowych suplement trzeba omówić z lekarzem. Inne suplementy wpływające na krzepliwość zebrałem w tekście o suplementach a lekach.
• Uczulenie na skorupiaki. Glukozaminę często pozyskuje się ze skorupiaków. W małym badaniu 15 osób uczulonych na krewetki tolerowało 1500 mg glukozaminy bez reakcji, ale dotyczyło to produktów konkretnych producentów, więc przy alergii decyzję warto podjąć z alergologiem.
• Cukier we krwi. W badaniu PROOF 2,5 roku przyjmowania siarczanu glukozaminy nie zmieniło stężenia HbA1c ani częstości nowych przypadków cukrzycy w ciągu 6,5 roku obserwacji.
• Astma. Opisano pojedynczy przypadek zaostrzenia astmy po preparacie z glukozaminą i chondroityną, bez dowodu związku przyczynowego.

Kiedy ból stawu wymaga lekarza

Dla porównania NICE rozpoznaje chorobę zwyrodnieniową bez badań obrazowych u osób od 45. roku życia z bólem stawu przy aktywności i poranną sztywnością nie dłuższą niż 30 minut.

Z sali: kolano po przysiadach, ból od lat i warfaryna

U moich podopiecznych pytanie o suplementy na stawy pada zarówno u młodych osób z bólem kolana po treningu, jak i u osób starszych z chorobą zwyrodnieniową. Choć pytanie brzmi tak samo, sytuacje bywają zupełnie inne.

Przykład: kolano boli po przysiadach

Typowa sytuacja: osoba trenująca od roku zwiększyła w krótkim czasie obciążenie w przysiadzie i objętość treningu nóg, a kolano zaczęło boleć, więc kupuje glukozaminę. Zaczynam od analizy planu, a nie od suplementu: ile i jak szybko rosły obciążenia, jak wygląda technika i ile jest regeneracji. W badaniu u zawodników po urazie kolana glukozamina nie zmieniała bólu ani obrzęku, więc rozsądniej zacząć od zmian w treningu. Zapisz przez dwa tygodnie, przy jakich ćwiczeniach i obciążeniach kolano boli, bo to najlepszy punkt wyjścia do rozmowy z trenerem lub fizjoterapeutą.

Przykład: ból kolan od lat i tabletki zamiast ćwiczeń

Drugi scenariusz: osoba po sześćdziesiątce od kilku lat bierze glukozaminę z chondroityną, a ból kolan narasta, bo z obawy przed nim coraz mniej się rusza. W takiej sytuacji radzę porozmawiać z lekarzem lub fizjoterapeutą o ćwiczeniach wzmacniających i, jeśli to potrzebne, o redukcji masy ciała, bo to one są podstawą leczenia we wszystkich wytycznych. Uprzedzam też, zgodnie z NICE, że na początku ćwiczeń ból może się nasilić, a regularność przynosi korzyść w dłuższym czasie.

Przykład: suplement na stawy przy warfarynie

Trzecia sytuacja: osoba przyjmująca warfarynę dostaje w prezencie „mocny” preparat z glukozaminą i chondroityną. Proszę podopiecznych, żeby przed rozpoczęciem takiej suplementacji powiedzieli o niej lekarzowi kontrolującemu INR, bo opisano przypadki wzrostu INR przy glukozaminie, w większości odwracalne po jej odstawieniu. Porównaj też skład z tym, co już przyjmujesz, żeby lekarz miał pełną listę preparatów.

Podsumowanie stanu dowodów

Najczęstsze pytania (FAQ)

Czy glukozamina pomaga na ból stawów?

W dużych, niezależnych badaniach raczej nie. W badaniu GAIT z udziałem 1583 osób nie zmniejszała bólu kolana bardziej niż placebo, a w analizie danych z 5 niezależnych badań nie działała ani po 3, ani po 24 miesiącach. Większe efekty pokazywały głównie badania finansowane przez producentów.

Czy chondroityna działa lepiej niż glukozamina?

W przeglądzie Cochrane chondroityna zmniejszała ból w krótkim okresie o około 10 punktów procentowych, ale przy niskiej jakości dowodów, a efekt stawał się niepewny w dużych i niezależnych badaniach. Amerykańskie Kolegium Reumatologii warunkowo dopuszcza ją tylko w chorobie zwyrodnieniowej stawów rąk.

Czy glukozamina odbudowuje chrząstkę?

Nie wykazano tego. Różnice w zwężaniu szpary stawowej na zdjęciach rentgenowskich były minimalne, na przykład 0,10 mm w ciągu 2 lat w badaniu LEGS, i nie wiązały się ze zmniejszeniem bólu.

Czy warto brać glukozaminę profilaktycznie przy treningu siłowym?

Dane tego nie wspierają. W badaniu PROOF glukozamina nie zapobiegała chorobie zwyrodnieniowej kolan, u zawodników po urazie kolana nie zmniejszała bólu, a dodana do ćwiczeń nie poprawiała ich efektów. Więcej dają rozsądna progresja obciążeń, technika i regeneracja.

Ile glukozaminy i chondroityny przyjmować?

W badaniach stosowano zwykle 1500 mg glukozaminy i 800-1200 mg chondroityny dziennie przez 24 tygodnie do 6 miesięcy. To dawki z badań, a nie zalecenie. Jeśli po około 3 miesiącach nie widać różnicy w bólu i sprawności, dłuższe przyjmowanie raczej jej nie przyniesie.

Czy glukozaminę można łączyć z warfaryną?

Tylko po konsultacji z lekarzem. Opisano przypadki wzrostu INR u osób przyjmujących warfarynę i glukozaminę, a w bazie WHO 17 z 21 takich zgłoszeń ustąpiło po odstawieniu suplementu. Częstość tej interakcji nie jest znana.

Czy glukozamina jest bezpieczna przy alergii na skorupiaki?

W małym badaniu 15 osób uczulonych na krewetki tolerowało 1500 mg glukozaminy bez reakcji alergicznej, ale dotyczyło to produktów konkretnych producentów. Przy alergii decyzję najlepiej podjąć razem z alergologiem.

Podsumowanie

1. Wytyczne są podzielone: OARSI, Amerykańskie Kolegium Reumatologii i NICE nie zalecają glukozaminy, a ESCEO dopuszcza tylko preparaty o jakości farmaceutycznej.
2. W dużych, niezależnych badaniach glukozamina i chondroityna nie zmniejszały bólu w odczuwalny sposób, a badania finansowane przez producentów pokazywały większe efekty.
3. Odbudowy chrząstki nie wykazano, a różnice w szparze stawowej były minimalne i nie przekładały się na ból.
4. U osób trenujących i w profilaktyce suplementy nie dawały efektu, także w połączeniu z ćwiczeniami.
5. Podstawą leczenia są ćwiczenia i kontrola masy ciała, a przy warfarynie suplement na stawy trzeba omówić z lekarzem.

Stawom najbardziej pomaga dobrze dobrany ruch: wzmacnianie mięśni, rozsądne zwiększanie obciążeń i regularność. Jeśli chcesz trenować mimo bólu kolan albo wrócić do ćwiczeń bez nasilania dolegliwości, możesz zacząć od treningów personalnych w Lublinie albo zamówić indywidualny plan treningowy dopasowany do Twoich stawów.

Bibliografia

1. Bannuru RR, Osani MC, Vaysbrot EE, et al. OARSI guidelines for the non-surgical management of knee, hip, and polyarticular osteoarthritis. Osteoarthritis Cartilage. 2019;27(11):1578-1589. PMID: 31278997.
2. Kolasinski SL, Neogi T, Hochberg MC, et al. 2019 American College of Rheumatology/Arthritis Foundation guideline for the management of osteoarthritis of the hand, hip, and knee. Arthritis Care Res (Hoboken). 2020;72(2):149-162. PMID: 31908149.
3. Bruyère O, Honvo G, Veronese N, et al. An updated algorithm recommendation for the management of knee osteoarthritis from the European Society for Clinical and Economic Aspects of Osteoporosis, Osteoarthritis and Musculoskeletal Diseases (ESCEO). Semin Arthritis Rheum. 2019;49(3):337-350. PMID: 31126594.
4. Arden NK, Perry TA, Bannuru RR, et al. Non-surgical management of knee osteoarthritis: comparison of ESCEO and OARSI 2019 guidelines. Nat Rev Rheumatol. 2021;17(1):59-66. PMID: 33116279.
5. Sabha M, Hochberg MC. Non-surgical management of hip and knee osteoarthritis; comparison of ACR/AF and OARSI 2019 and VA/DoD 2020 guidelines. Osteoarthr Cartil Open. 2022;4(1):100232. PMID: 36474466.
6. National Institute for Health and Care Excellence. Osteoarthritis in over 16s: diagnosis and management (NG226). 2022. www.nice.org.uk/guidance/ng226 (dostęp 16.09.2026).
7. Clegg DO, Reda DJ, Harris CL, et al. Glucosamine, chondroitin sulfate, and the two in combination for painful knee osteoarthritis. N Engl J Med. 2006;354(8):795-808. PMID: 16495392.
8. Wandel S, Jüni P, Tendal B, et al. Effects of glucosamine, chondroitin, or placebo in patients with osteoarthritis of hip or knee: network meta-analysis. BMJ. 2010;341:c4675. PMID: 20847017.
9. Singh JA, Noorbaloochi S, MacDonald R, et al. Chondroitin for osteoarthritis. Cochrane Database Syst Rev. 2015;1(1):CD005614. PMID: 25629804.
10. Towheed TE, Maxwell L, Anastassiades TP, et al. Glucosamine therapy for treating osteoarthritis. Cochrane Database Syst Rev. 2005;2005(2):CD002946. PMID: 15846645.
11. Runhaar J, Rozendaal RM, van Middelkoop M, et al. Subgroup analyses of the effectiveness of oral glucosamine for knee and hip osteoarthritis: a systematic review and individual patient data meta-analysis from the OA trial bank. Ann Rheum Dis. 2017;76(11):1862-1869. PMID: 28754801.
12. Li Y, Wang R, Xu J, et al. Glucosamine for knee osteoarthritis: an umbrella review. Front Nutr. 2026;13:1806413. PMID: 42643227.
13. Vlad SC, LaValley MP, McAlindon TE, et al. Glucosamine for pain in osteoarthritis: why do trial results differ? Arthritis Rheum. 2007;56(7):2267-2277. PMID: 17599746.
14. Hochberg MC, Martel-Pelletier J, Monfort J, et al. Combined chondroitin sulfate and glucosamine for painful knee osteoarthritis: a multicentre, randomised, double-blind, non-inferiority trial versus celecoxib. Ann Rheum Dis. 2016;75(1):37-44. PMID: 25589511.
15. Reginster JY, Dudler J, Blicharski T, et al. Pharmaceutical-grade chondroitin sulfate is as effective as celecoxib and superior to placebo in symptomatic knee osteoarthritis: the ChONdroitin versus CElecoxib versus Placebo Trial (CONCEPT). Ann Rheum Dis. 2017;76(9):1537-1543. PMID: 28533290.
16. Restaino OF, Finamore R, Stellavato A, et al. European chondroitin sulfate and glucosamine food supplements: a systematic quality and quantity assessment compared to pharmaceuticals. Carbohydr Polym. 2019;222:114984. PMID: 31320062.
17. Fransen M, Agaliotis M, Nairn L, et al. Glucosamine and chondroitin for knee osteoarthritis: a double-blind randomised placebo-controlled clinical trial evaluating single and combination regimens. Ann Rheum Dis. 2015;74(5):851-858. PMID: 24395557.
18. Ostojic SM, Arsic M, Prodanovic S, et al. Glucosamine administration in athletes: effects on recovery of acute knee injury. Res Sports Med. 2007;15(2):113-124. PMID: 17578751.
19. Čeh T, Šarabon N. Effects of adding glucosamine or glucosamine combined with chondroitin to exercise on pain and physical function in adults with knee osteoarthritis: a systematic review and meta-analysis. Eur J Transl Myol. 2023;33(4):12013. PMID: 37997783.
20. de Vos BC, Landsmeer MLA, van Middelkoop M, et al. Long-term effects of a lifestyle intervention and oral glucosamine sulphate in primary care on incident knee OA in overweight women. Rheumatology (Oxford). 2017;56(8):1326-1334. PMID: 28431145.
21. Liu X, Machado GC, Eyles JP, et al. Dietary supplements for treating osteoarthritis: a systematic review and meta-analysis. Br J Sports Med. 2018;52(3):167-175. PMID: 29018060.
22. Knudsen JF, Sokol GH. Potential glucosamine-warfarin interaction resulting in increased international normalized ratio: case report and review of the literature and MedWatch database. Pharmacotherapy. 2008;28(4):540-548. PMID: 18363538.
23. Villacis J, Rice TR, Bucci LR, et al. Do shrimp-allergic individuals tolerate shrimp-derived glucosamine? Clin Exp Allergy. 2006;36(11):1457-1461. PMID: 17083356.
24. Gommans YMM, Runhaar J, Jacobs ML, et al. The effect of prolonged glucosamine usage on HbA1c levels and new-onset diabetes mellitus in overweight and obese middle-aged women. Am J Med. 2017;130(6):731-737.e6. PMID: 28011309.
25. Tallia AF, Cardone DA. Asthma exacerbation associated with glucosamine-chondroitin supplement. J Am Board Fam Pract. 2002;15(6):481-484. PMID: 12463294.
26. National Institute for Health and Care Excellence. Rheumatoid arthritis in adults: management (NG100). 2018, aktualizacja 2020. www.nice.org.uk/guidance/ng100 (dostęp 16.09.2026).

Z mojej oferty Indywidualny Jadłospis Online – Łatwy start i trwała zmiana nawyków Koniec z błądzeniem. Zyskaj strategię żywieniową, która wspiera zdrowie i buduje formę. Jako dyplomowany dietetyk nie oferuję "gotowców",… Sprawdź

Najczęstsze pytania

Czy glukozamina pomaga na ból stawów?

W dużych, niezależnych badaniach raczej nie. W badaniu GAIT z udziałem 1583 osób nie zmniejszała bólu kolana bardziej niż placebo, a w analizie danych z 5 niezależnych badań nie działała ani po 3, ani po 24 miesiącach. Większe efekty pokazywały głównie badania finansowane przez producentów.

Czy chondroityna działa lepiej niż glukozamina?

W przeglądzie Cochrane chondroityna zmniejszała ból w krótkim okresie o około 10 punktów procentowych, ale przy niskiej jakości dowodów, a efekt stawał się niepewny w dużych i niezależnych badaniach. Amerykańskie Kolegium Reumatologii warunkowo dopuszcza ją tylko w chorobie zwyrodnieniowej stawów rąk.

Czy glukozamina odbudowuje chrząstkę?

Nie wykazano tego. Różnice w zwężaniu szpary stawowej na zdjęciach rentgenowskich były minimalne, na przykład 0,10 mm w ciągu 2 lat w badaniu LEGS, i nie wiązały się ze zmniejszeniem bólu.

Czy warto brać glukozaminę profilaktycznie przy treningu siłowym?

Dane tego nie wspierają. W badaniu PROOF glukozamina nie zapobiegała chorobie zwyrodnieniowej kolan, u zawodników po urazie kolana nie zmniejszała bólu, a dodana do ćwiczeń nie poprawiała ich efektów. Więcej dają rozsądna progresja obciążeń, technika i regeneracja.

Ile glukozaminy i chondroityny przyjmować?

W badaniach stosowano zwykle 1500 mg glukozaminy i 800-1200 mg chondroityny dziennie przez 24 tygodnie do 6 miesięcy. To dawki z badań, a nie zalecenie. Jeśli po około 3 miesiącach nie widać różnicy w bólu i sprawności, dłuższe przyjmowanie raczej jej nie przyniesie.

Czy glukozaminę można łączyć z warfaryną?

Tylko po konsultacji z lekarzem. Opisano przypadki wzrostu INR u osób przyjmujących warfarynę i glukozaminę, a w bazie WHO 17 z 21 takich zgłoszeń ustąpiło po odstawieniu suplementu. Częstość tej interakcji nie jest znana.

Czy glukozamina jest bezpieczna przy alergii na skorupiaki?

W małym badaniu 15 osób uczulonych na krewetki tolerowało 1500 mg glukozaminy bez reakcji alergicznej, ale dotyczyło to produktów konkretnych producentów. Przy alergii decyzję najlepiej podjąć razem z alergologiem.